Thứ năm 19/11/2026 00:34
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh doanh

Thúc đẩy kinh tế tư nhân giúp Việt Nam trở lại lộ trình tăng trưởng cao

21/09/2021 21:55
Việt Nam là một hình mẫu nổi bật khi nhanh chóng vươn lên đứng vào hàng ngũ các quốc gia có thu nhập trung bình chỉ trong một thế hệ. Tuy nhiên, Covid-19 xuất hiện và đe dọa khả năng hiện thực hóa mục tiêu này…

Thúc đẩy kinh tế tư nhân giúp Việt Nam trở lại lộ trình tăng trưởng cao - Ảnh 1

Trong các nền kinh tế mới nổi, Việt Nam là một hình mẫu nổi bật khi nhanh chóng vươn lên đứng vào hàng ngũ các quốc gia có thu nhập trung bình chỉ trong một thế hệ, với tỷ lệ nghèo giảm từ 50% vào năm 1990 xuống còn 2% sau gần 30 năm, vào năm 2018.

Thành công này có được nhờ tăng trưởng kinh tế mạnh và bền vững, xuất phát từ chính sách mở cửa thương mại, tự do hóa nhiều ngành kinh tế, và mô hình tăng trưởng theo định hướng xuất khẩu, với khu vực kinh tế tư nhân giữ vai trò chủ đạo. Thành công này cũng đã nuôi dưỡng một khát vọng mới: Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành nước có thu nhập cao.

COVID-19 và câu hỏi đặt ra cho tương lai

Tuy nhiên, Covid-19 xuất hiện và đe dọa khả năng hiện thực hóa mục tiêu này. Nhưng Covid-19 cũng không phải là nguy cơ duy nhất. Ngay từ trước khi đại dịch tấn công, một số động lực tạo đà cho tăng trưởng cao của Việt Nam đã dần suy yếu. Dân số đang già hóa và những thay đổi liên tục về công nghệ đã khiến Việt Nam phải định hình lại chiến lược xuất khẩu theo định hướng sản xuất gia công giản đơn. Những thách thức khác như sự cần thiết phải tiếp tục đổi mới luật pháp và thể chế, tăng cường cạnh tranh, nâng cấp cơ sở hạ tầng, cải thiện kỹ năng của lực lượng lao động, và mở rộng cơ hội tiếp cận tài chính cũng ngày càng trở nên rõ nét và đòi hỏi những giải pháp cấp bách.

Trong làn sóng Covid-19 đầu tiên, Việt Nam được coi là một điển hình toàn cầu về ứng phó thành công với đại dịch khi đã hành động nhanh chóng để kiểm soát dịch bệnh. Việt Nam là một trong số ít các nền kinh tế trên thế giới có được tăng trưởng dương trong năm 2020, và vào cuối quý II năm 2021 đã đạt sản lượng cao hơn mức trước đại dịch. Tuy nhiên, những biện pháp kiểm soát dịch bệnh cũng dẫn đến sụt giảm đáng kể hoạt động kinh tế và gây khó khăn cho cả hộ gia đình lẫn doanh nghiệp.

Giờ đây, Việt Nam đang phải đối mặt với một làn sóng Covid khác - lần này là biến thể Delta với mức độ lây nhiễm cao trong khi tỷ lệ tiêm chủng toàn dân còn thấp. Các biện pháp mạnh mẽ được áp dụng nhằm ngăn chặn dịch bệnh đồng thời lại trở thành nguy cơ kéo lùi lộ trình phục hồi kinh tế của Việt Nam. Tình trạng giãn cách xã hội khiến lực cầu tiêu dùng giảm, tác động tiêu cực đến toàn bộ nền kinh tế. Khối doanh nghiệp đang tiếp tục phải đối mặt với áp lực của giãn cách xã hội kéo dài trong các tháng gần đây. Nhìn chung, doanh nghiệp nhỏ và vừa và doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất, dịch vụ và nông nghiệp tiếp tục trải qua những cú sốc sụt giảm doanh thu. Nhiều doanh nghiệp có nguy cơ không trả được nợ vay, và tình hình mỗi ngày lại xấu hơn do sự gia tăng liên tục các ca nhiễm Covid-19.

Câu hỏi đặt ra là trong bối cảnh này, kinh tế Việt Nam sẽ phải tiếp tục theo hướng nào? Covid-19 đã gia tăng áp lực lên ngân sách nhà nước do chính phủ phải tập trung nguồn lực để ngăn chặn đại dịch lây lan và hỗ trợ các doanh nghiệp và hộ gia đình bị ảnh hưởng. Trong điều kiện ngân sách hạn hẹp, giải pháp hợp lí là Việt Nam cần thúc đẩy hơn nữa vai trò của khu vực tư nhân để ngăn chặn đà sụt giảm, tăng cường khả năng chống chịu và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và việc làm.

Kinh tế tăng tốc gắn liền kinh tế tư nhân

Đây là thông điệp chính của Báo cáo Nghiên cứu Đánh giá Khu vực Kinh tế Tư nhân Việt Nam (CPSD) do Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) và Ngân hàng Thế giới thực hiện với mục tiêu đánh giá khách quan hiện trạng nền kinh tế và đề xuất các giải pháp kịp thời và cụ thể để kinh tế Việt Nam nhanh chóng phục hồi toàn diện và bền vững.

Báo cáo CPSD nhận định việc đưa Việt Nam trở lại lộ trình phát triển tốc độ cao – và hiện thực hóa những khát vọng tương lai – gắn liền với việc thúc đẩy vai trò của khu vực tư nhân trong nền kinh tế. Cần nhấn mạnh là khu vực kinh tế tư nhân đã đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Quốc gia này đã gia nhập chuỗi giá trị toàn cầu trong các ngành sản xuất sử dụng nhiều lao động, trở thành nhà xuất khẩu điện thoại thông minh lớn thứ hai thế giới, và có khu vực kinh tế tư nhân trong nước sôi động với ngày càng nhiều các tập đoàn mới nổi mở rộng hoạt động trên khắp khu vực Đông Á.

Chính trong bối cảnh Việt Nam phải tập trung đối phó với đại dịch, thì khu vực tư nhân đã cho thấy khả năng ứng phó với trạng thái “bình thường mới” bằng việc nhanh chóng áp dụng các nền tảng kỹ thuật số. Thương mại điện tử đã gia tăng mạnh. Doanh nghiệp và cả người tiêu dùng đã đẩy nhanh việc ứng dụng công nghệ số, qua đó thúc đẩy quá trình dịch vụ hóa các hoạt động sản xuất và sự hội nhập thương mại khu vực sâu hơn.

Việc phát triển các kỹ năng ứng dụng công nghệ số cho người lao động, cũng như kỹ năng nghiệp vụ và quản lý, sẽ trở thành yếu tố sống còn để chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng theo định hướng đổi mới sáng tạo. Tăng trưởng của các ngành xuất khẩu thâm dụng tri thức, ngành công nghiệp dịch vụ và đẩy mạnh tự động hóa trong các ngành kinh tế báo hiệu sự cần thiết phải chuẩn bị một lực lượng lao động với các kỹ năng tương ứng cũng như hạ tầng cần thiết cho quá trình nâng cao tay nghề và cải thiện kỹ năng liên tục .

Việt Nam cũng có cơ hội gia tăng năng suất lao động bằng cách thu hẹp khoảng cách giới trong vấn đề tiền lương và sự tham gia vào thị trường lao động. Ước tính, việc tạo điều kiện tốt hơn cho sự tham gia bình đẳng của cả nam và nữ vào thị trường lao động có thể mang lại cho nền kinh tế khoảng 40 tỷ USD vào năm 2025.

Đồng thời, tăng trưởng xanh đang và sẽ tiếp tục là trung tâm của những nỗ lực nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế trong những năm tới. Chính phủ và doanh nghiệp cần phải đưa các giải pháp xanh vào lộ trình phát triển cho tương lai.

Tăng trưởng kinh tế vượt bậc của Việt Nam đã đi kèm với suy thoái về môi trường và thiên nhiên, đồng thời Việt Nam cũng là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu và thiên tai. Việt Nam đã nhận thức được vấn đề này và Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh nhiều lần về tầm quan trọng của phục hồi kinh tế xanh và xây dựng một nền kinh tế xanh, từ đó cũng sẽ giúp mở ra các thị trường mới thúc đẩy các giải pháp đổi mới sáng tạo xanh.

Để duy trì lợi thế cạnh tranh, Việt Nam cũng phải tiếp tục nâng cấp cơ sở hạ tầng - và báo cáo CPSD đặc biệt nhấn mạnh sự cần thiết phải cải thiện lĩnh vực năng lượng và kho vận.

Việc mở cửa hơn nữa lĩnh vực năng lượng cho khu vực tư nhân sẽ giúp đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng và đòi hỏi cấp thiết phải chuyển hướng từ các nguồn không thể tái tạo sang các nguồn tái tạo. Báo cáo CPSD chỉ ra rằng, để đạt được mục tiêu đã đề ra về phát triển năng lượng tái tạo, Việt Nam cần đầu tư 23,7 tỷ đô la Mỹ từ nay cho tới 2030.

Để đầu tư cho tương lai, báo cáo CPSD cũng đề xuất một số khuyến nghị nhằm thúc đẩy cơ hội tiếp cận tài chính cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vốn đã chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch, và tăng cường nguồn tài chính dài hạn, để giúp doanh nghiệp tư nhân mở rộng, sáng tạo, và đa dạng hóa phát triển các hoạt động mới có năng suất cao trong các lĩnh vực hạ tầng và dịch vụ.

Cơ hội đã sẵn có. Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng lợi thế có sẵn từ một tầng lớp trung lưu đang không ngừng lớn mạnh, cùng quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa mạnh mẽ. Sự tham gia của khu vực kinh tế tư nhân cũng có thể tạo khác biệt đáng kể trong những lĩnh vực như kinh doanh nông nghiệp và du lịch, thông qua tăng cường đổi mới sáng tạo và năng lực cạnh tranh, mở cửa và dỡ bỏ các rào cản gia nhập, khắc phục những bất cập về quy định pháp luật, và xây dựng khung chính sách rõ ràng và minh bạch cho sự tham gia của khu vực tư nhân.

Cam kết của chính phủ trong việc tạo lập một môi trường thuận lợi cho kinh doanh đã góp phần đưa đến những thành tựu kinh tế đáng kể. Việc thúc đẩy sự phát triển của một khu vực tư nhân năng động, đa dạng, và sáng tạo có vai trò thiết yếu để giúp Việt Nam đạt được các mục tiêu phát triển tiếp theo của quốc gia. Cùng với đó, cần tiếp tục cải cách nhiều hơn nữa để hiện đại hóa khuôn khổ pháp lý, hợp lý hóa các quy trình, cải thiện việc triển khai, và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi. Lộ trình để Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập cao sẽ phụ thuộc rất nhiều vào quá trình này.

Kyle Kelhofer - Giám đốc Quốc gia Tổ chức Tài chính Quốc tế IFC tại Việt Nam, Lào, Campuchia.

Carolyn Turk - Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam.

Bài liên quan
Tin bài khác
Doanh nghiệp dệt may trước bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng FTA

Doanh nghiệp dệt may trước bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng FTA

Dù sở hữu mạng lưới 18 hiệp định thương mại tự do (FTA), ngành dệt may Việt Nam vẫn đối mặt bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng ưu đãi thuế quan và nâng giá trị xuất khẩu.
Xuất khẩu hồ tiêu và gia vị Việt Nam hướng tới mốc 2,4 tỷ USD năm 2026

Xuất khẩu hồ tiêu và gia vị Việt Nam hướng tới mốc 2,4 tỷ USD năm 2026

Xuất khẩu hồ tiêu, quế và hoa hồi tăng trưởng tích cực, tạo động lực để ngành gia vị Việt Nam hướng tới kim ngạch 2,4 tỷ USD trong năm 2026.
Đề xuất làm rõ chứng từ thanh toán khi doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh

Đề xuất làm rõ chứng từ thanh toán khi doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh

Dự thảo sửa đổi quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp đang được hoàn thiện theo hướng làm rõ điều kiện chứng từ đối với hàng hóa, dịch vụ mua từ hộ kinh doanh và cá nhân. Đáng chú ý là yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt đối với một số giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên.
Cảng Liên Chiểu 45.268 tỷ đồng sẽ mở thêm không gian kinh tế nào cho Đà Nẵng?

Cảng Liên Chiểu 45.268 tỷ đồng sẽ mở thêm không gian kinh tế nào cho Đà Nẵng?

Với tổng vốn dự kiến 45.268 tỷ đồng, 8 bến container và công suất thiết kế 5,7 triệu TEU mỗi năm, Bến cảng container Liên Chiểu không chỉ bổ sung năng lực cảng biển cho Đà Nẵng. Giá trị lớn hơn được kỳ vọng nằm ở khả năng kéo dòng hàng, giảm chi phí logistics và hình thành thêm các hoạt động kinh tế phía sau cảng.
Công nghiệp văn hóa TP. Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp trước cơ hội thị trường mới

Công nghiệp văn hóa TP. Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp trước cơ hội thị trường mới

TP. Hồ Chí Minh xác định điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, quảng cáo, du lịch văn hóa và xuất bản là 5 lĩnh vực ưu tiên giai đoạn 2026-2030, hướng tới đưa công nghiệp văn hóa đóng góp 7,2% GRDP vào năm 2030. Trong đó, điện ảnh hiện đạt doanh thu khoảng 500 triệu USD mỗi năm, chiếm khoảng 40% thị phần cả nước.
Đưa thương mại điện tử về xã: Từ tháo gỡ điểm nghẽn đến phát triển bền vững

Đưa thương mại điện tử về xã: Từ tháo gỡ điểm nghẽn đến phát triển bền vững

Để thương mại điện tử thực sự trở thành động lực tăng trưởng kinh tế từ cơ sở, cần phát huy vai trò chủ động của chính quyền địa phương, kết nối nguồn lực và nâng cao năng lực tự kinh doanh của người dân.
Phát triển xã thương mại điện tử: Từ lợi thế địa phương đến hệ sinh thái kinh doanh bền vững

Phát triển xã thương mại điện tử: Từ lợi thế địa phương đến hệ sinh thái kinh doanh bền vững

Để thương mại điện tử thực sự trở thành động lực tăng trưởng từ cơ sở, các địa phương cần xác định sản phẩm chủ lực, nâng cao năng lực kinh doanh số, đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn về nguồn hàng, chi phí vận hành, logistics và niềm tin của người tiêu dùng.
Hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản Đắk Lắk xuất khẩu chính ngạch sang Hoa Kỳ

Hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản Đắk Lắk xuất khẩu chính ngạch sang Hoa Kỳ

Một doanh nghiệp tại Đắk Lắk vừa xuất khẩu chính ngạch hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản thành phẩm sang Hoa Kỳ. Quy mô lô hàng chưa lớn, song cho thấy hướng đi nâng giá trị cà phê thông qua chế biến, tiêu chuẩn chất lượng và tiếp cận trực tiếp các thị trường có yêu cầu cao.
Minh bạch dòng tiền để mở cơ hội vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Minh bạch dòng tiền để mở cơ hội vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Dữ liệu tài chính minh bạch và hồ sơ tín nhiệm được chuẩn hóa đang được đặt vào trọng tâm kết nối vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đại diện NHNN và Công ty Cổ phần Xếp hạng tín nhiệm Thiên Minh cùng nhấn mạnh yêu cầu nâng chất lượng thông tin, giúp ngân hàng đánh giá khả năng trả nợ và doanh nghiệp giảm trở ngại khi tiếp cận tín dụng.
Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026: Mở rộng thị trường từ cơ sở

Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026: Mở rộng thị trường từ cơ sở

Chiều 11/11/2026, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số”.
Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc 2026: Tạo động lực tăng trưởng từ cơ sở

Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc 2026: Tạo động lực tăng trưởng từ cơ sở

Chiều 11/11/2026, Bộ Công Thương sẽ tổ chức Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc 2026 với chủ đề “Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số”, nhằm thúc đẩy thương mại điện tử phát triển sâu rộng đến cấp xã, mở rộng thị trường và tạo động lực tăng trưởng kinh tế từ cơ sở.
Giải pháp năng lượng xanh, tối ưu chi phí doanh nghiệp công nghiệp

Giải pháp năng lượng xanh, tối ưu chi phí doanh nghiệp công nghiệp

Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập phối hợp cùng Huawei Digital Power và Hoa Nam Energy đồng tổ chức hội thảo “Giải pháp năng lượng xanh và tối ưu chi phí doanh nghiệp công nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh”, nhằm kết nối doanh nghiệp với chuyên gia, giải pháp công nghệ và các đối tác trong hành trình chuyển đổi xanh.
Vistage China 2026 CEO Summit: Tư duy mới trước những chuyển dịch toàn cầu

Vistage China 2026 CEO Summit: Tư duy mới trước những chuyển dịch toàn cầu

Với chủ đề “Flourish – New World, New Logic, New Choices” (Phát triển thịnh vượng – Thế giới mới, Tư duy mới, Lựa chọn mới), Hội nghị Vistage China 2026 CEO Summit diễn ra ngày 08/11 tại Thượng Hải, Trung Quốc, quy tụ hơn 200 giám đốc điều hành (CEO) trong và ngoài Trung Quốc để trao đổi về những biến động toàn cầu, lựa chọn lãnh đạo và cơ hội phát triển doanh nghiệp trong thập kỷ tới.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần làm gì để chuyển đổi số hiệu quả và phòng ngừa rủi ro pháp lý?

Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần làm gì để chuyển đổi số hiệu quả và phòng ngừa rủi ro pháp lý?

Tại Diễn đàn: “Doanh nghiệp chuyển đổi số để tăng trưởng- Pháp lý để an toàn” trong khuôn khổ lễ kỷ niệm một năm thành lập Hội Doanh nghiệp Nam TP. Hồ Chí Minh (SHBA), hai vấn đề được đặt ra đối với cộng đồng doanh nghiệp là nâng cao hiệu quả chuyển đổi số và chủ động phòng ngừa rủi ro pháp lý. Đây được xem là những nền tảng quan trọng để doanh nghiệp phát triển ổn định, bền vững.
Đề xuất miễn thuế 2 năm cho mô hình kinh doanh du lịch mới

Đề xuất miễn thuế 2 năm cho mô hình kinh doanh du lịch mới

Chính phủ đề xuất loạt cơ chế đặc thù nhằm tháo gỡ rào cản đầu tư, giảm chi phí và mở rộng không gian kinh doanh cho ngành Du lịch. Đáng chú ý, một số mô hình kinh doanh mới có thể được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 2 năm, giảm 50% trong 4 năm tiếp theo, song cơ quan thẩm tra đề nghị kiểm soát chặt điều kiện ưu đãi để bảo đảm hiệu quả và tránh trục lợi chính sách.