Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu làm rõ phương thức đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam ngay tháng 1/2026

Tại hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá, nhiệm kỳ vừa qua đã ghi dấu bước chuyển mạnh mẽ của ngành xây dựng cũng như của Chính phủ trong hoàn thiện thể chế, quy hoạch và phát triển hạ tầng chiến lược. Những kết quả nổi bật này được Thủ tướng khái quát bằng 32 chữ: “Thể chế hoàn thiện, quy hoạch đồng bộ, hạ tầng đột phá, chuyển đổi xanh số, bộ máy tinh gọn, nội bộ đoàn kết, đô thị phát triển, nông thôn đổi mới”.

Theo Thủ tướng, trong các thành tựu đạt được, hạ tầng giao thông là điểm sáng nổi bật nhất. Sau 20 năm, cả nước mới có khoảng 900 km đường cao tốc, nhưng chỉ trong nhiệm kỳ này, chiều dài cao tốc đã đạt gần 3.200 km, khối lượng công việc hoàn thành trong 5 năm nhiều hơn gấp đôi 20 năm trước đó.

Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu làm rõ phương thức đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam ngay tháng 1/2026

Cùng với hệ thống cao tốc, các tuyến đường ven biển với tổng chiều dài khoảng 1.700 km đang được hoàn thiện, mở ra không gian phát triển mới cho nhiều địa phương, đặc biệt là các khu vực ven biển, đô thị động lực và vùng kinh tế trọng điểm.

Thủ tướng cho rằng, những con số trên không chỉ phản ánh tốc độ triển khai mà còn cho thấy sự thay đổi căn bản trong tư duy phát triển hạ tầng, từ bị động sang chủ động, từ phân tán sang đồng bộ và từ ngắn hạn sang chiến lược dài hạn.

Bước sang năm 2026 – năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Thủ tướng đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số đối với ngành xây dựng, coi đây là lực lượng trực tiếp tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thủ tướng yêu cầu tập trung vào “5 đảm bảo” và “6 đột phá”, trong đó đột phá về tư duy, tầm nhìn và hạ tầng chiến lược giữ vai trò dẫn dắt.

Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh, công tác quy hoạch phải có tầm nhìn dài hạn từ 100–200 năm, tránh tình trạng chắp vá, manh mún. Phát triển đô thị cần học hỏi kinh nghiệm quốc tế, tổ chức không gian theo hướng hướng tâm và vành đai, đồng thời khai thác hiệu quả không gian ngầm, phát triển cao tầng để sử dụng tiết kiệm nguồn lực đất đai.

Về nguồn lực đầu tư, Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh hợp tác công – tư, sử dụng vốn nhà nước để “dẫn dắt”, kích hoạt và thu hút đầu tư tư nhân. Trong đó, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam được xác định là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, cần sớm làm rõ phương thức đầu tư để triển khai quyết liệt, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế – xã hội và tái cấu trúc hệ thống vận tải quốc gia ngay trong tháng 1/2026.

Chấn chỉnh thị trường bất động sản, chống “đội giá” công trình

Bên cạnh hạ tầng giao thông, Thủ tướng dành nhiều thời gian đề cập đến thị trường bất động sản – lĩnh vực có tác động lan tỏa lớn tới nền kinh tế. Thủ tướng thẳng thắn chỉ rõ những rủi ro còn tiềm ẩn, tình trạng thiếu minh bạch và nguy cơ “đội giá” công trình, yêu cầu ngành Xây dựng phải có giải pháp căn cơ để chấn chỉnh.

Một trong những nhiệm vụ được Thủ tướng yêu cầu thực hiện ngay là thiết lập sàn giao dịch bất động sản nhằm công khai, minh bạch thị trường, chống tiêu cực và đoạn tuyệt với tư duy bao cấp không lành mạnh. Công tác giám sát, kiểm toán phải được triển khai ngay từ đầu dự án, không để sai phạm nhỏ tích tụ thành khuyết điểm lớn, bảo đảm các công trình được thực hiện “nhanh hơn, rẻ hơn, hiện đại hơn và tiết kiệm hơn”.

Trong lĩnh vực an sinh xã hội, Thủ tướng ghi nhận đóng góp của ngành Xây dựng trong chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát và phát triển nhà ở xã hội. Đến nay, cả nước đã hoàn thành hơn 102.000 căn nhà ở xã hội, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng 1 triệu căn hộ cho người thu nhập thấp.

Cùng với đó, công tác cải cách thể chế tiếp tục đạt kết quả tích cực, với tỷ lệ cắt giảm thủ tục hành chính đạt 45%, vượt xa mục tiêu 30% Chính phủ đề ra. Thủ tướng yêu cầu ngành Xây dựng tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu, kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia, làm nền tảng cho phát triển đô thị thông minh, nông thôn xanh – sạch – đẹp.

Theo báo cáo, năm 2025, Bộ Xây dựng đã giải ngân 64.551/83.057 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt hơn 78% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và đang phấn đấu hoàn thành giải ngân tối thiểu trên 95%. Trong năm, Bộ đã chỉ đạo tăng tốc khởi công 15 dự án, hoàn thành 38 dự án; nhiều dự án giao thông trọng điểm, đặc biệt là các dự án thành phần cao tốc Bắc – Nam giai đoạn 2021–2025, về đích vượt tiến độ từ 3–6 tháng, thậm chí 8–9 tháng. Một số dự án lớn như đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng cũng đang được đẩy nhanh thủ tục để khởi công đúng kế hoạch.