Thông tư 134/2026/TT-BTC: Một lõi trong bảo lãnh, một mốc 5 ngày bị lỡ - giá của “sai thủ tục” ngày càng đắt

Trong thực tế đấu thầu, không ít doanh nghiệp mất cơ hội không phải vì giá cao hay năng lực yếu, mà vì hồ sơ bảo lãnh sai, bỏ lỡ thư mời đối chiếu hoặc chậm phản hồi sau khi được thông báo trúng thầu. Thông tư 134 làm các mốc này hiện lên rất cụ thể.

Thông tư 134/2026/TT-BTC: Một lõi trong bảo lãnh, một mốc 5 ngày bị lỡ - giá của “sai thủ tục” ngày càng đắt

Bảo lãnh dự thầu: sai một chi tiết có thể làm cả hồ sơ mất giá trị

Khoản 3 Điều 6 Thông tư 134 sửa đổi Mẫu 04A và 04B của Thông tư 79/2025/TT-BTC về bảo lãnh dự thầu/chứng nhận bảo hiểm bảo lãnh.

Theo phần ghi chú của mẫu mới, bảo lãnh có thể bị coi là không hợp lệ nếu giá trị thấp hơn yêu cầu, thời gian hiệu lực ngắn hơn, sai tên bên thụ hưởng, không phải bản gốc, thiếu chữ ký hợp lệ, ký trước thời điểm chủ đầu tư phát hành E-HSMT hoặc có điều kiện gây bất lợi cho chủ đầu tư.

Với doanh nghiệp nhỏ, đây là khu vực rủi ro rất dễ bị xem nhẹ vì bảo lãnh thường do ngân hàng hoặc doanh nghiệp bảo hiểm phát hành. Nhưng người chịu hậu quả cuối cùng vẫn là nhà thầu.

Khuyến nghị thực tế là không chỉ kiểm tra số tiền bảo lãnh. Trước khi nộp hồ sơ, doanh nghiệp cần đối chiếu từng trường dữ liệu: tên bên nhận, tên gói thầu, ngày phát hành, thời điểm hiệu lực, số tiền và nội dung cam kết.

“Đồng hồ hậu dự thầu”: 5 ngày – 5 ngày – 10 ngày

Mẫu mới quy định các tình huống có thể dẫn tới việc không được hoàn trả bảo đảm dự thầu, trong đó đáng chú ý là: nhà thầu không đối chiếu tài liệu trong 05 ngày làm việc kể từ khi nhận thông báo; không thương thảo hợp đồng trong 05 ngày làm việc; không hoàn thiện hợp đồng trong 10 ngày kể từ thông báo trúng thầu; hoặc không ký hợp đồng trong 10 ngày kể từ ngày hoàn thiện hợp đồng, trừ trường hợp được loại trừ theo quy định.

Đây là rủi ro quản trị nhiều hơn rủi ro pháp lý thuần túy. Một email gửi vào bộ phận kinh doanh nhưng không chuyển cho pháp chế; người phụ trách đi công tác; tài liệu thiếu chữ ký… đều có thể khiến doanh nghiệp bước vào vùng vi phạm thời hạn.

Chủ doanh nghiệp nên thiết lập một “đầu mối đấu thầu” có quyền nhận và xử lý ngay thông báo trên hệ thống. Với SME, một lịch nhắc nội bộ đơn giản đôi khi giá trị hơn cả việc thuê thêm tư vấn sau khi sự cố đã xảy ra.

Liên danh: một thành viên sai, cả nhóm có thể chịu hậu quả

Đáng chú ý, Mẫu 04B áp dụng cho nhà thầu liên danh quy định: nếu bất kỳ thành viên nào trong liên danh vi phạm dẫn đến không được hoàn trả bảo đảm dự thầu, thì bảo đảm dự thầu của tất cả thành viên trong liên danh sẽ không được hoàn trả.

Đây là điểm SME cần đặc biệt lưu ý. Liên danh thường là cách doanh nghiệp nhỏ ghép năng lực để dự gói lớn hơn, nhưng rủi ro tuân thủ cũng bị liên kết.

Trước khi ký thỏa thuận liên danh, doanh nghiệp nên thẩm định đối tác không chỉ về năng lực kỹ thuật mà cả lịch sử tuân thủ, người chịu trách nhiệm hồ sơ và cơ chế xử lý thông báo. Một thành viên “mất hút” sau mở thầu có thể kéo theo chi phí cho toàn bộ liên danh.

Điều 3 còn xử lý riêng rủi ro kỹ thuật: hồ sơ yêu cầu không mở hoặc không đọc được thì chủ đầu tư phải đăng tải, phát hành lại toàn bộ; còn hồ sơ đề xuất của nhà thầu không mở được thì chủ đầu tư yêu cầu bổ sung, làm rõ. Đây là cơ chế cứu lỗi kỹ thuật, nhưng không phải lý do để doanh nghiệp coi nhẹ việc kiểm tra file trước khi gửi.

Trong môi trường đấu thầu số, lỗi thủ tục không còn là chuyện “bổ sung sau cũng được”. Bảo lãnh phải đúng ngay từ đầu; thư mời đối chiếu, thương thảo và ký hợp đồng đều vận hành theo đồng hồ. Đối với SME và nhà thầu liên danh, quản trị thời hạn và chất lượng hồ sơ cần được đặt ngang hàng với quản trị giá và kỹ thuật.