Thị trường trái phiếu khởi sắc - huy động vốn tích cực cho Chính phủ và doanh nghiệp

Cả trái phiếu Chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đều đạt khối lượng phát hành lớn, dư nợ tăng mạnh, phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của thị trường trái phiếu trong hệ thống tài chính – ngân hàng và trong chiến lược phát triển kinh tế dài hạn.

Trái phiếu Chính phủ: Khối lượng phát hành ổn định, cơ cấu nhà đầu tư rõ nét

Theo Bộ Tài chính, trong 8 tháng đầu năm 2025, khối lượng phát hành trái phiếu Chính phủ đạt 238.700 tỷ đồng, hoàn thành gần một nửa kế hoạch cả năm. Dư nợ trái phiếu Chính phủ đến cuối tháng 8 đạt 2,5 triệu tỷ đồng, tương đương 21,8% GDP năm 2024.

Đáng chú ý, kỳ hạn bình quân của trái phiếu Chính phủ phát hành trong năm nay là 9,98 năm, thấp hơn năm 2024, trong khi lãi suất bình quân ở mức 2,98%/năm, nhích nhẹ so với năm trước. Điều này cho thấy Chính phủ đang cân đối giữa nhu cầu huy động vốn cho ngân sách với yêu cầu quản trị nợ công an toàn, bền vững.

Trong cơ cấu nhà đầu tư, bảo hiểm xã hội và doanh nghiệp bảo hiểm vẫn là trụ cột, chiếm tới 62,1% lượng trái phiếu, kế đến là ngân hàng thương mại (37,1%). Sự tham gia hạn chế của các quỹ đầu tư, công ty chứng khoán (0,8%) cho thấy dư địa lớn để phát triển thị trường thứ cấp và thu hút đa dạng nhà đầu tư.

Trái phiếu doanh nghiệp: Tổ chức tín dụng và bất động sản chiếm lĩnh

Trong 8 tháng, 66 doanh nghiệp phát hành trái phiếu riêng lẻ với tổng giá trị 322.100 tỷ đồng, tăng 47,3% so với cùng kỳ năm 2024. Các tổ chức tín dụng chiếm tỷ trọng áp đảo (70,4%), tiếp đến là doanh nghiệp bất động sản (20,8%), phản ánh nhu cầu vốn lớn cho cả lĩnh vực ngân hàng và thị trường nhà ở.

Đáng chú ý, lượng trái phiếu có tài sản bảo đảm chiếm 20,8% tổng phát hành, cho thấy nỗ lực nâng cao tính minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư. Đồng thời, khối lượng mua lại trước hạn cũng tăng mạnh, đạt 177.800 tỷ đồng, góp phần giảm áp lực đáo hạn, ổn định thị trường.

Tính đến cuối tháng 8, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp đạt khoảng 1,1 triệu tỷ đồng, tương đương 9,8% GDP năm 2024 và chiếm 6,6% tổng dư nợ tín dụng. Đặc biệt, cơ cấu nhà đầu tư có sự thay đổi rõ nét: nhà đầu tư tổ chức chiếm tới 81,9%, trong khi cá nhân giảm còn 18,1% (giảm 10% so với cuối năm 2023), phản ánh sự chuyên nghiệp hóa và tập trung hơn vào dòng vốn tổ chức.

Thị trường trái phiếu khởi sắc - huy động vốn tích cực cho Chính phủ và doanh nghiệp

Triển vọng và yêu cầu điều hành

Thị trường trái phiếu đang dần khẳng định vị thế là kênh dẫn vốn trung và dài hạn hiệu quả, bổ trợ cho tín dụng ngân hàng và góp phần giảm áp lực huy động vốn ngắn hạn. Tuy nhiên, sự tăng trưởng nóng ở một số phân khúc, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, cũng đặt ra yêu cầu về cơ chế giám sát, minh bạch thông tin và quản trị rủi ro.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, sự khởi sắc của thị trường trái phiếu mở ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn đa dạng, giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Song để tận dụng tốt, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản trị, cải thiện chất lượng báo cáo tài chính, đồng thời gắn phát hành trái phiếu với chiến lược phát triển bền vững.

Thị trường trái phiếu Việt Nam trong 8 tháng đầu năm 2025 cho thấy những tín hiệu tích cực, vừa khẳng định sức hút, vừa nhấn mạnh yêu cầu điều hành linh hoạt và kiểm soát chặt chẽ, để thị trường thực sự trở thành điểm tựa cho tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới.