Căng thẳng Trung Đông và chu kỳ mới của cổ phiếu dầu khí

Nhóm dầu khí bứt tốc khi giá dầu leo thang

Phiên giao dịch ngày 3/3, thị trường chứng khoán ghi nhận diễn biến tiêu cực trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông leo thang. VN-Index giảm 32,96 điểm, xuống 1.813,14 điểm; toàn sàn có 214 mã giảm giá và 120 mã tăng giá.

Trước những diễn biến căng thẳng ở Trung ĐÔng, Việt Nam lên án mạnh mẽ các hành động tấn công bạo lực nhằm vào dân thường, nhân viên nhân đạo, nhà báo và các cơ sở hạ tầng thiết yếu (Ảnh minh hoạ).

Trong bức tranh chung ảm đạm, nhóm cổ phiếu dầu khí và hóa chất nổi bật với sắc xanh lan tỏa. Nhiều mã tăng kịch trần hoặc tiệm cận mức trần như GAS, BSR, PLX, PVD, PVC, OIL, DCM, DPM, BFC…

Diễn biến tích cực của nhóm này diễn ra trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh lên 80 USD/thùng khi căng thẳng Mỹ – Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. So với đầu năm, giá dầu tăng 35% và so với cuối tháng 2 tăng 21%.

Theo MSVN, dựa trên dữ liệu lịch sử giai đoạn 2012–2026, hiệu suất của nhóm dầu khí và hóa chất trong các thời điểm căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến giá dầu Brent tăng trên 5% trong thời gian ngắn thường ghi nhận diễn biến tích cực, dù mức độ và độ bền xu hướng có sự khác biệt.

Cụ thể, nhóm cổ phiếu dầu khí thường tăng mạnh ngay trong tuần đầu tiên sau khi giá dầu bứt phá, duy trì đà tăng trong khoảng hai tuần tiếp theo. Tuy nhiên, nhóm này thường đạt đỉnh sau khoảng ba tuần, sau đó chịu áp lực chốt lời và bước vào giai đoạn điều chỉnh hoặc tích lũy.

Trong khi đó, nhóm cổ phiếu hóa chất phản ứng chậm hơn nhưng xu hướng tăng có độ bền cao hơn, thường duy trì đà đi lên trong khoảng 6–7 tuần trước khi xuất hiện nhịp điều chỉnh.

Đáng chú ý, trước khi xung đột Mỹ – Iran leo thang, cổ phiếu dầu khí đã có nhịp tăng mạnh. GAS tăng từ 61.300 đồng/cp lên khoảng 118.000 đồng/cp trong ba tháng; BSR tăng từ 13.500 đồng/cp lên 36.000 đồng/cp; PVS từ 32.000 đồng/cp lên 53.000 đồng/cp; PVD từ 26.000 đồng/cp lên 44.000 đồng/cp; PLX từ 35.000 đồng/cp lên 64.000 đồng/cp trong cùng giai đoạn.

Tháo gỡ pháp lý tạo kỳ vọng chu kỳ tăng trưởng mới

Bên cạnh yếu tố quốc tế, những thay đổi chính sách trong nước được đánh giá là động lực quan trọng đối với ngành dầu khí. Theo VCBS, với pháp lý được khai thông và triển vọng đầu tư tăng tốc, ngành dầu khí Việt Nam đang bước vào chu kỳ phục hồi; nhóm cổ phiếu dầu khí có thể được định giá lại ở mặt bằng cao hơn dựa trên triển vọng tăng trưởng doanh nghiệp giai đoạn 2026–2028.

Cổ phiếu dầu khí tăng giá khi giá dầu nhảy vọt 35% tính đầu năm đến nay do căng thẳng địa chính trị trên thế giới (Ảnh minh hoạ).

Từ năm 2025 đến nay, Chính phủ đã tháo gỡ nhiều điểm nghẽn pháp lý, thúc đẩy hoạt động thượng nguồn. Nghị quyết 70-NQ/TW nhấn mạnh vai trò bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, khai thác hiệu quả tài nguyên để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh và mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050.

Nghị quyết 66.6/2025/NQ-CP trao quyền cho Petrovietnam (PVN) phê duyệt một số dự án nhằm đẩy nhanh hoạt động E&P trong nước. Theo đó, PVN được phê duyệt kế hoạch phát triển mỏ dầu khí; điều chỉnh kế hoạch khai thác sớm khi tổng vốn đầu tư tăng không quá 10% hoặc giảm; điều chỉnh kế hoạch thu dọn công trình với biến động chi phí ±20%; và phê duyệt báo cáo tài nguyên – trữ lượng cho các mỏ nhỏ (dưới 30 triệu m³ dầu hoặc 30 tỷ m³ khí).

Ngày 4/8/2025, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn ký quyết định phê duyệt nhiệm vụ lập điều chỉnh quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến 2050. Mục tiêu điều chỉnh quy hoạch gắn với kế hoạch tăng trưởng kinh tế bình quân 10%/năm trong giai đoạn 2026–2030.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo nghị định quy định cơ chế hoạt động và cơ chế tài chính đặc thù cho PVN, nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động đầu tư và quản lý vốn nhà nước trong lĩnh vực dầu khí.

Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước tiếp tục khẳng định vai trò chủ đạo của doanh nghiệp nhà nước trong các lĩnh vực chiến lược như an ninh năng lượng, khí – LNG và lọc hóa dầu. Chính sách này tạo dư địa để Petrovietnam và các đơn vị thành viên được ưu tiên cơ chế, nguồn lực triển khai dự án lớn; đồng thời thúc đẩy tái cơ cấu, thoái vốn ngoài ngành và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Trong bối cảnh đó, nhóm thượng nguồn như PVS, PVD, PVB được kỳ vọng hưởng lợi từ nguồn công việc gia tăng. PV GAS có thể cải thiện doanh thu, lợi nhuận nhờ nhu cầu LNG tăng; PLX hưởng lợi từ nhu cầu xăng dầu và khung pháp lý chặt chẽ hơn; BSR có triển vọng từ việc khởi động lại các nhà máy Ethanol và kế hoạch thoái vốn của PVN tại doanh nghiệp này.