Thị trường tài chính biến động mạnh, lãi suất, trái phiếu và tỷ giá cùng tăng áp lực thế nào?

Theo báo cáo đầu tư tháng 10/2025 của Công ty Chứng khoán VPbank (Vpbanks) ghi nhận nhiều biến động trên các thị trường tài chính quan trọng, phản ánh sự nhạy cảm của nền kinh tế trước cả yếu tố trong nước lẫn môi trường quốc tế. Từ lãi suất, trái phiếu, tỷ giá đến chứng khoán và vàng, mỗi kênh tài sản cho thấy xu hướng trái chiều nhưng đều thể hiện những tín hiệu quan trọng cho nhà đầu tư trong giai đoạn cuối năm.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước hút ròng mạnh lượng tiền trên thị trường mở, hơn 26.700 tỷ đồng trong hai tuần đầu tháng do các giao dịch repo đáo hạn. Thanh khoản hệ thống chịu áp lực, đẩy lãi suất liên ngân hàng tăng sau chuỗi thời gian ổn định. Tuy nhiên, xu hướng nhanh chóng đảo chiều khi nhà điều hành bơm tiền trở lại những ngày cuối tháng để cân bằng cung – cầu vốn ngắn hạn. Điều này cho thấy cơ quan quản lý đang kiểm soát rất linh hoạt nhằm duy trì sự ổn định của thị trường tiền tệ.

Ở chiều huy động vốn, các ngân hàng thương mại cổ phần đã bắt đầu điều chỉnh tăng nhẹ lãi suất tiền gửi nhằm cạnh tranh và thu hút dòng tiền quay trở lại hệ thống. Động thái này tập trung nhiều ở các kỳ hạn trung và dài nhằm tạo lợi thế so với những ngân hàng khác trong bối cảnh nhu cầu đầu tư của người dân đang có xu hướng thận trọng hơn.

Thị trường tài chính biến động mạnh, lãi suất, trái phiếu và tỷ giá cùng tăng áp lực thế nào?

Tính đến ngày 31/10, mặt bằng lãi suất đã ghi nhận mức nhích lên ở nhiều kỳ hạn. Cụ thể, nhóm kỳ hạn 0–3 tháng dao động trong khoảng 1,3% – 2,5%/năm; các kỳ hạn trung bình ở mức 3,1% – 4,5%/năm; còn nhóm kỳ hạn dài từ 12–48 tháng đã tăng lên khoảng 4,7% – 5,1%/năm. Đây được xem là tín hiệu cho thấy cuộc cạnh tranh huy động vốn đang nóng dần trở lại trên thị trường ngân hàng.

Theo đánh giá của VPbanks, trần lãi suất kỳ hạn dưới 6 tháng có thể chịu áp lực tăng trong thời gian tới do nhu cầu vốn của hệ thống tài chính và xu hướng điều chỉnh của lạm phát.

Cụ thể, thị trường trái phiếu Chính phủ thời gian gần đây ghi nhận tín hiệu phục hồi khá rõ về cả cung lẫn cầu. Lượng phát hành từ Kho bạc Nhà nước trong tháng đạt 25.550 tỷ đồng, tăng mạnh tới 50,5% so với tháng trước dù vẫn thấp hơn cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, tỷ lệ trúng thầu đã tăng lên 41,5%, phản ánh sự quan tâm trở lại của nhà đầu tư khi mức lợi suất đang dần trở nên hấp dẫn hơn.

Song song với đó, lợi suất trái phiếu các kỳ hạn cũng đồng loạt đi lên, cho thấy kỳ vọng thị trường đang được cải thiện. Cụ thể, kỳ hạn 5 năm hiện ở mức 3,1%/năm; kỳ hạn 10 năm đạt 3,7%/năm; còn nhóm kỳ hạn dài 15 – 30 năm tăng lên khoảng 3,8%/năm. Đây được xem là tín hiệu tích cực cho hoạt động huy động vốn của Chính phủ trong bối cảnh thị trường tài chính đang dịch chuyển mạnh mẽ.

Cùng lúc đó, thanh khoản thị trường thứ cấp cải thiện khi giao dịch outright tăng hơn 15% so với tháng trước, thể hiện sự chủ động dịch chuyển danh mục hưởng lợi suất cao hơn.

Trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục khởi sắc, trở thành kênh huy động vốn quan trọng của khối bất động sản và ngân hàng. Trong tháng, có 48 đợt chào bán riêng lẻ với tổng giá trị 62.897 tỷ đồng, tăng 61% so với cùng kỳ năm trước. Nhóm bất động sản dẫn đầu với 52% giá trị phát hành, phản ánh nhu cầu vốn mạnh để triển khai dự án.

Lãi suất trái phiếu ngân hàng tăng lên 6,4%/năm, trong khi của doanh nghiệp bất động sản giảm nhẹ còn 10,7%/năm, cho thấy tâm lý thị trường đã bớt rủi ro hơn so với năm 2024.

Trên thị trường chứng khoán, VN-Index vẫn giữ trên vùng hỗ trợ 1.600 – 1.620 điểm. Đà hồi phục kỹ thuật được duy trì, nhưng xu hướng tăng bền vững chỉ được xác nhận khi VN-Index vượt vùng 1.660 – 1.670 điểm cùng thanh khoản cải thiện rõ nét. Quý IV dự kiến sẽ là “bài kiểm tra sức mạnh” của các cổ phiếu nền tảng tích cực và nhóm có động lực lợi nhuận rõ rệt.

Trong khi đó, vàng phục hồi trên đường MA20 nhờ tâm lý trú ẩn tăng lên. Dù khối lượng giao dịch còn thấp, chỉ số RSI trên 50 báo hiệu dư địa tăng tiếp tục hướng về 4.200 – 4.250 USD/ounce trong ngắn hạn. Tuy nhiên, đây vẫn được đánh giá là nhịp phục hồi kỹ thuật nhiều hơn là tín hiệu tạo đỉnh xu hướng mới.

Tỷ giá USD/VND tiếp tục là biến số đáng chú ý. Chỉ số DXY tăng 2,1% trong tháng do dòng tiền quay lại đồng USD. Trong nước, tỷ giá tại hệ thống ngân hàng giảm nhẹ cuối tháng, nhưng chênh lệch lớn với thị trường tự do cho thấy nhu cầu USD ngoài hệ thống đang cao, phần nào xuất phát từ hoạt động kinh doanh vàng.

Thị trường bất động sản duy trì sự kỳ vọng khi các vướng mắc pháp lý và cơ chế được tháo gỡ. Đầu tư công giải ngân 640.200 tỷ đồng trong 10 tháng đầu năm, tăng mạnh gần 28%, đặc biệt với các dự án hạ tầng chiến lược. Đây là nền tảng quan trọng cho phục hồi dài hạn của thị trường nhà ở và bất động sản công nghiệp.

Kết thúc tháng 10/2025, thị trường tài chính Việt Nam đang trong trạng thái cân bằng động lực tăng trưởng và rủi ro ngắn hạn. Nhà đầu tư được khuyến nghị ưu tiên chiến lược chọn lọc, bám sát các yếu tố nền tảng và dòng tiền chính, hướng tới mục tiêu trung – dài hạn thay vì giao dịch cảm tính.