Tân Chủ tịch Fed phản đối chuẩn Basel, áp lực lãi suất trong nước khó hạ nhiệt

Thị trường tài chính toàn cầu vừa chính thức bước vào giai đoạn mới khi Thượng viện Mỹ phê chuẩn ông Kevin Warsh trở thành Chủ tịch thứ 17 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Sự thay đổi nhân sự thượng tầng này kéo theo một tư duy điều hành đảo ngược hoàn toàn so với người tiền nhiệm Jerome Powell, trực tiếp tác động đến định hướng dòng tiền tại các thị trường mới nổi như Việt Nam.

"Học thuyết Warsh": Nới lỏng nội sinh và khai tử Basel

Theo phân tích từ Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), bản chất tư duy của tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh xoay quanh việc giảm bớt các rào cản kỹ thuật của hệ thống ngân hàng thay vì lạm dụng các gói cứu trợ hay nới lỏng định lượng (QE). Ông Warsh là người chỉ trích mạnh mẽ các chuẩn mực Basel của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS).

Ông Kevin Warsh đã tuyên thệ nhậm chức trước Thẩm phán Tòa án Tối cao Clarence Thomas sau bài phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump, người liên tục chỉ trích cựu Chủ tịch Jerome Powell vì không cắt giảm lãi suất.

Chiến lược cốt lõi của ông dự kiến sẽ tập trung vào việc nới lỏng hai tỷ lệ Basel then chốt: SLR (tỷ lệ đòn bẩy bổ sung) và IRRBB (rủi ro lãi suất trên sổ ngân hàng).

Nới lỏng nội sinh (Endogenous Easing): Là việc thúc đẩy dòng vốn bằng cách cởi trói các quy định quản lý, cho phép hệ thống ngân hàng tự tăng đòn bẩy và mở rộng tín dụng, thay vì Fed phải tung tiền mua tài sản (QE).

Khi các rào cản Basel được gỡ bỏ, các ngân hàng Mỹ có thể gia tăng nắm giữ trái phiếu Chính phủ Mỹ (UST) kỳ hạn dài và đẩy mạnh bơm tín dụng ra nền kinh tế thực. Mục tiêu tối thượng của Warsh là phối hợp với Bộ Tài chính Mỹ để kéo chi phí vốn của nước này xuống, giải tỏa áp lực cho khối nợ công khổng lồ.

VDSC nhận định, kịch bản Fed tăng lãi suất vào cuối năm là rất thấp, bởi việc tăng lãi suất không có hiệu quả với lạm phát tổng cung hiện tại, đồng thời có nguy cơ khiến Nhật Bản (chủ nợ lớn nhất của Mỹ) bán tháo trái phiếu Mỹ để bảo vệ đồng Yên.

Lãi suất Việt Nam kẹt trong thế "tiến thoái lưỡng nan"

Khảo sát thực tế từ VDSC chỉ ra 3 rào cản lớn khiến mặt bằng lãi suất trong nước khó giảm trong vòng 3 tháng tới:

Chênh lệch lãi suất VND - USD (Mức Swap): Hiện tại, lãi suất Fed Funds Rate vẫn duy trì quanh mức cao 3,5% - 3,75%. Với mức swap 2% - 3% mà thị trường yêu cầu để nắm giữ VND, áp lực lên tỷ giá USD/VND là rất lớn. Nếu hạ lãi suất VND quá sớm, dòng vốn sẽ có xu hướng rút chạy, kích hoạt làn sóng đầu cơ tỷ giá.

Cơn khát vốn trung và dài hạn: Việc sửa đổi Thông tư 22 (cho phép tính 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào tỷ lệ LDR) dù đã thành hiện thực nhưng chỉ giúp hạ nhiệt tạm thời các lãi suất ngắn hạn. Nguồn vốn này không thể giải quyết bài toán cho vay dài hạn. Trong khi đó, các kênh huy động cốt lõi như trái phiếu ngân hàng và chứng chỉ tiền gửi vẫn đang phải duy trì mức lãi suất cao để hút dòng tiền.

Lịch sử cho thấy, ngay cả khi có các yếu tố hỗ trợ mạnh từ dòng vốn ngoại tệ, thị trường vẫn cần độ trễ khoảng 6 tháng để mặt bằng lãi suất dài hạn thực sự giảm về vùng hấp dẫn.

Trong bối cảnh dòng vốn ngoại tệ chưa có tín hiệu vào mạnh, hệ thống ngân hàng thương mại, kể cả nhóm Big4, vẫn đang cân đối chi phí vốn trước áp lực tăng trưởng tín dụng phục vụ sản xuất.

Để hỗ trợ thanh khoản và tạo dư địa giảm lãi suất cho vay hỗ trợ doanh nghiệp, VDSC dự báo cơ quan điều hành có thể sẽ phải tính đến việc kích hoạt trở lại công cụ tái cấp vốn trong thời gian tới. Đây được xem là giải pháp điều tiết kỹ thuật cần thiết để phá vỡ thế bế tắc hiện tại của thị trường tiền tệ.