Theo quy định, Liên minh châu Âu (EU) luôn bắt buộc các quốc gia thành viên phải thiết lập và duy trì tấm đệm an toàn năng lượng với mục tiêu lấp đầy từ 80% đến 90% dung tích các kho chứa trước khi mùa đông bắt đầu sưởi ấm.
Đáy dự trữ chạm mức báo động tại các đầu tàu kinh tế
Bất chấp các nỗ lực điều tiết, châu Âu bước vào mùa nạp kho dự trữ năm nay với một vị thế rất yếu. Sau một mùa đông kéo dài kết hợp với sự phục hồi mạnh mẽ của nhu cầu điện công nghiệp, lượng khí đốt trong các kho chứa toàn khối có thời điểm đã sụt giảm nghiêm trọng xuống chỉ còn 28%.
 |
| Liên minh châu Âu đang chứng kiến mức sụt giảm kho dự trữ khí đốt nhanh hơn nhiều so với thông lệ trong bối cảnh nguồn cung khí thiên nhiên hóa lỏng không đáp ứng đủ nhu cầu. |
Hiện tại, dù đã có một số hoạt động bù đắp, mức dự trữ toàn đại lục cũng chỉ dao động trong khoảng 35% - 37%, thấp hơn đáng kể so với mức chuẩn thông thường theo mùa là 50%.
Khảo sát tại khu vực Tây Bắc Âu, mức rút khí phục vụ nhu cầu sưởi ấm đỉnh điểm đã đẩy hệ thống hạ tầng của các nền kinh tế lớn xuống mức thấp kỷ lục:
Hà Lan: Lượng khí tồn kho lao dốc xuống chỉ còn 5,8% vào cuối mùa đông, đánh dấu mức dự trữ thấp nhất trong vòng 10 năm qua tại quốc gia sở hữu trung tâm giao dịch khí đốt lớn nhất châu Âu.
Đức: Đầu tàu kinh tế châu Âu ghi nhận mức dự trữ giảm sâu xuống ngưỡng 20% tại thời điểm mùa xuân bắt đầu.
Pháp: Hệ thống kho chứa cốt lõi cũng chỉ duy trì mức dao động quanh ngưỡng 27%.
Cấu trúc thị trường đảo ngược và cuộc chiến giành giật LNG
Nghịch lý lớn nhất làm tê liệt các nỗ lực tái tích trữ của các doanh nghiệp năng lượng châu Âu nằm ở cơ chế định giá đang bị bóp méo nghiêm trọng. Thị trường đang ghi nhận hiện tượng đường cong giá theo mùa bị đảo ngược hoàn toàn. Giá khí giao ngay vào mùa hè lại bị đẩy cao hơn giá hợp đồng tương lai vào mùa đông. Cấu trúc bất thường này phá vỡ quy luật vận hành truyền thống – vốn dựa trên việc mua khí giá rẻ vào mùa hè để tích trữ và bán ra vào mùa đông – từ đó triệt tiêu động lực bơm bổ sung của các nhà thương mại.
Đánh giá về luồng cung ứng toàn cầu: Tình trạng khan hiếm khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) ngày càng trở nên gay gắt do áp lực cạnh tranh trực tiếp từ các nền kinh tế châu Á. Các gián đoạn, tổn thất cơ sở hạ tầng tại các cơ sở xuất khẩu chủ chốt ở Qatar vì xung đột địa chính trị, cộng hưởng với lộ trình chấm dứt dần nguồn LNG nhập khẩu từ Nga, đang khiến việc tìm kiếm các lô hàng giao ngay của châu Âu trở nên vô cùng đắt đỏ.
Theo tính toán của các chuyên gia Equinor, một kịch bản lạc quan có thể giúp châu Âu thu xếp được mức dự trữ tạm ổn ở ngưỡng 75% vào cuối mùa nạp kho. Tuy nhiên, nếu tình trạng phong tỏa hoặc làm gián đoạn vận tải tại eo biển Hormuz kéo dài từ 1 đến 3 tháng tới, thị trường sẽ kích hoạt trạng thái khủng hoảng sâu.
Lúc này, mức giá khí đốt tiêu chuẩn tại trung tâm giao dịch TTF (Hà Lan) có khả năng bị đẩy vọt lên tới 90 euro/MWh (tương đương khoảng 105 USD/MWh), đặt nền kinh tế châu Âu trước rủi ro lạm phát năng lượng vòng hai.
