Thị trường nhiên liệu Thái Lan những năm gần đây không chỉ là sân chơi riêng của các đại gia nội địa như PTT, Bangchak hay ông lớn Shell Thailand. Sự vươn vòi của tập đoàn dầu khí khổng lồ Trung Quốc Sinopec vào phân phối nhiên liệu, hóa dầu tại đây đã phơi bày một thực tế: danh mục sản phẩm của họ phản ánh tư duy phát triển thị trường rất khác biệt so với Việt Nam.
 |
| Trạm xăng Shell ở Bangkok Thái Lan. |
Kỷ nguyên xăng cồn phủ sóng từ đô thị đến nông thôn
Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở mức độ phổ biến của nhiên liệu sinh học. Tại các trạm bơm của Sinopec hay phần lớn cây xăng Thái Lan, loại nhiên liệu chiếm sóng là gasohol (xăng pha ethanol sinh học). Trong đó, Gasohol 91 (xăng RON 91 pha 10% ethanol) và Gasohol 95 (xăng RON 95 pha E10) gần như là lựa chọn bắt buộc cho xe máy và ô tô phổ thông. Do các dòng xe đời mới tại Thái Lan được tối ưu từ gốc để thích ứng với cồn sinh học, người tiêu dùng hoàn toàn không có tâm lý lo ngại hại động cơ.
Bên cạnh E10, Thái Lan đẩy mạnh dòng xăng E20 (chứa 20% ethanol) cho các dòng ô tô sản xuất khoảng hơn 10 năm trở lại đây. Nhờ chính sách trợ giá quyết liệt của Chính phủ, xăng E20 có giá rẻ hơn đáng kể so với xăng khoáng truyền thống, trở thành lựa chọn ưu tiên để tiết kiệm chi phí của các tài xế.
Thậm chí, quốc gia này từng đi rất xa khi thương mại hóa dòng E85 (chứa tới 85% ethanol) cho xe flex-fuel. Dù những năm gần đây nhu cầu E85 sụt giảm mạnh và một số hệ thống lớn như OR của PTT đã dừng bán do lượng xe tương thích giảm dần, sự hiện diện của nó đã chứng minh một hạ tầng nhiên liệu sinh học vượt trội trong khu vực.
Trợ lực cho nông nghiệp từ các dòng dầu Diesel sinh học
Không dừng lại ở xăng, mảng dầu diesel tại Thái Lan cũng được sinh học hóa mạnh mẽ với các dòng B7, B10 và B20 (chữ B đại diện cho biodiesel sản xuất từ dầu cọ hoặc dầu thực vật). Việc pha tỷ lệ biodiesel từ 7% đến 20% không chỉ giúp giảm phụ thuộc vào nguồn dầu mỏ nhập khẩu, mà còn là mũi tên trúng hai đích giúp Chính phủ Thái Lan bảo hộ và hỗ trợ ngành trồng cọ dầu trong nước.
Tuy nhiên, một thực tế bất ngờ là Thái Lan vẫn giữ lại dòng xăng khoáng thuần (không pha cồn), thường gọi là Benzene 95 hoặc Gasoline 95 trên bảng giá. Dòng xăng này chủ yếu phục vụ xe đời cổ, mô tô phân khối lớn đời cũ, máy cắt cỏ hoặc máy phát điện - những động cơ dễ bị đóng cặn hoặc lão hóa gioăng cao su do đặc tính hút ẩm của cồn ethanol.
Cơn khát xăng khoáng thuần và sự phân hóa phân khúc cao cấp
Dù tồn tại nhưng xăng khoáng thuần hiện nay cực kỳ khan hiếm trên thị trường Thái Lan. Kể từ cuối những năm 2000, các hãng nhiên liệu đã triệt tiêu dòng xăng khoáng 91 và thu hẹp tối đa mạng lưới Benzene 95. Người chơi xe tại Thái Lan liên tục than phiền về việc rất khó tìm mua xăng khoáng ngoài phạm vi thủ đô Bangkok hoặc các thành phố lớn.
Đáng chú ý, các trạm của Shell, Caltex hay PTT vẫn duy trì Benzene 95 nhưng đẩy mức giá chênh lệch cao hơn xăng sinh học thông thường tới gần 10 baht mỗi lít (tương đương khoảng 8.000 đồng). Đổi lại, để bù đắp khoảng trống, các trạm xăng tại Thái Lan lại rất chú trọng phát triển các dòng premium fuel (nhiên liệu cao cấp) có phụ gia làm sạch kim phun, tăng chỉ số cetane hoặc các dòng xăng octane cực cao như RON 97, RON 98 dành riêng cho giới nhà giàu đi xe châu Âu hoặc mô tô hiệu suất cao.
Nhìn một cách tổng thể, bảng menu nhiên liệu dày đặc ký hiệu E20, E85, B10, B20 tại Thái Lan có thể khiến người nước ngoài choáng ngợp, nhưng lại là minh chứng cho một thị trường năng lượng có tính đa dạng cao và ưu tiên tuyệt đối cho lộ trình xanh hóa.
