Ngành y tế Đông Nam Á đang tăng tốc mạnh, nhưng một nút thắt lớn vẫn chưa có lời giải

Theo dữ liệu thị trường, quy mô ngành thiết bị chẩn đoán hình ảnh Đông Nam Á năm 2025 được định giá khoảng 1,3 tỷ USD và dự kiến đạt 1,7 tỷ USD vào năm 2029, tương ứng mức tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) khoảng 6%.

Thị trường hình ảnh y tế Đông Nam Á tăng tốc vượt mốc tỷ USD.

Báo cáo cho thấy, mũi tên tăng trưởng trong báo cáo không chỉ phản ánh sự tăng về quy mô thị trường mà còn cho thấy sự thay đổi cấu trúc của hệ thống y tế khu vực. Động lực lớn nhất hiện nay đến từ việc phổ cập các hệ thống CT Scanner và X-quang kỹ thuật số, vốn đang trở thành “cánh tay phải” của bác sĩ trong phát hiện sớm ung thư, bệnh tim mạch và đột quỵ. Nếu trước đây các hệ thống này chỉ tập trung ở bệnh viện tuyến cuối, hiện nay xu hướng đang dịch chuyển về các bệnh viện địa phương và trung tâm y tế tư nhân.

Tuy cùng nằm trong một khu vực, nhưng Đông Nam Á không vận hành như một thị trường thống nhất. Mỗi quốc gia đang phát triển theo một hướng đi riêng.

Indonesia hiện giữ vị trí thị trường lớn nhất khu vực. Biểu tượng bắt tay trong báo cáo phản ánh chiến lược hợp tác giữa chính phủ và các tập đoàn công nghệ y tế như GE Healthcare hay Philips nhằm mở rộng mạng lưới chẩn đoán trên quy mô quốc gia. Mục tiêu của Indonesia không chỉ dừng ở việc nâng cấp thiết bị mà còn đưa dịch vụ chẩn đoán ung thư, tim mạch và đột quỵ ra ngoài phạm vi Jakarta.

Mỗi quốc gia đang theo đuổi một chiến lược phát triển riêng.

Trong khi đó, Việt Nam đang trở thành điểm sáng về tốc độ tăng trưởng. Với mức CAGR khoảng 8,3%, cao hơn đáng kể mức trung bình khu vực, quy mô thị trường được dự báo tăng từ 272 triệu USD năm 2025 lên khoảng 514 triệu USD vào năm 2033. Hình ảnh các tòa nhà trong biểu đồ phản ánh xu hướng đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng y tế tại Hà Nội và TP.HCM, nơi đang dẫn đầu trong việc nâng cấp hệ thống MRI và CT thế hệ mới.

Thái Lan lại chọn hướng đi khác. Với lợi thế về du lịch y tế, quốc gia này đang chuyển trọng tâm sang công nghệ cao. Giá trị thị trường dự kiến tăng từ 628 triệu USD lên gần 988 triệu USD vào năm 2033. Các trung tâm như Bangkok, Chiang Mai và Phuket đang dần trở thành điểm đến của các mô hình bệnh viện thông minh và y tế cao cấp.

Malaysia nổi lên với vai trò tiên phong về chẩn đoán hình ảnh từ xa. Biểu tượng điện toán đám mây xuất hiện trong báo cáo phản ánh xu hướng chuyển dịch dữ liệu y tế lên nền tảng số, cho phép bác sĩ có thể đọc phim và hỗ trợ chẩn đoán ở nhiều địa điểm khác nhau mà không bị giới hạn về địa lý.

Đáng chú ý nhất là hai làn sóng công nghệ mới đang định hình lại ngành hình ảnh y tế khu vực.

Biểu tượng đám mây trong biểu đồ đại diện cho Teleradiology – chẩn đoán hình ảnh từ xa, hiện là phân khúc tăng trưởng nhanh nhất thị trường. Dự báo quy mô sẽ tăng từ khoảng 125 triệu USD năm 2024 lên gần 898 triệu USD vào năm 2033, tương đương CAGR khoảng 24,5%. Điều này phản ánh nhu cầu rất lớn trong việc kết nối bác sĩ chuyên môn cao với các bệnh viện ở vùng xa hoặc những khu vực thiếu nhân lực.

Trong khi đó, biểu tượng con chip AI thể hiện xu hướng tích hợp trí tuệ nhân tạo vào quy trình y tế. Những nền tảng như Qure.ai hay Lunit hiện không còn đơn thuần đóng vai trò hỗ trợ mà đã trở thành một phần của hệ thống chẩn đoán tại nhiều quốc gia. Singapore đang là quốc gia dẫn đầu trong việc tích hợp AI vào nền tảng y tế quốc gia để hỗ trợ phát hiện tổn thương phổi, sàng lọc ung thư và tăng tốc độ đọc hình ảnh.

Tuy nhiên, một nghịch lý đang xuất hiện khi tốc độ đầu tư thiết bị nhanh hơn tốc độ đào tạo nhân lực. Biểu tượng bác sĩ trong báo cáo phản ánh một thực tế đáng lo ngại: nhiều quốc gia Đông Nam Á vẫn thiếu hụt nghiêm trọng bác sĩ chẩn đoán hình ảnh. Điều đó có nghĩa là dù bệnh viện có đầu tư những hệ thống trị giá hàng triệu USD, hiệu suất khai thác vẫn có thể bị giới hạn nếu không có đủ nhân lực vận hành và phân tích dữ liệu.

AI tăng tốc nhưng bài toán nhân lực vẫn chưa có lời giải.

Dù đầu tư thiết bị hiện đại tăng mạnh, nhiều quốc gia Đông Nam Á vẫn đối mặt với tình trạng thiếu hụt bác sĩ chẩn đoán hình ảnh.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, cơ hội tại Đông Nam Á là rất lớn nhưng không còn phù hợp với chiến lược tiếp cận “một công thức cho tất cả”. Indonesia và Việt Nam sẽ là câu chuyện về mở rộng hạ tầng; Thái Lan và Malaysia sẽ là cuộc chơi của công nghệ cao và dịch vụ giá trị gia tăng; trong khi Singapore đang trở thành phòng thí nghiệm AI của khu vực.

Điều đáng chú ý là cuộc đua vài năm tới sẽ là “ai sở hữu dữ liệu tốt hơn, AI thông minh hơn và nguồn nhân lực chất lượng hơn?”.

Giám đốc Kinh doanh OHVN trực thuộc Quỹ Seegene Medical Foundation, chuyên gia Triệu Thị Thêu cho biết: "Trong bức tranh tăng trưởng đầy hứa hẹn của y tế Đông Nam Á, Việt Nam còn một bài toán nội tại cần giải quyết trước. Khi một bệnh nhân đổi bệnh viện, dữ liệu lịch sử không đi theo họ, mọi thứ phải bắt đầu lại. Đây là câu chuyện về cả hạ tầng kết nối lẫn cơ sở vật chất chưa được chuẩn hóa đồng đều. Tôi cho rằng AI là công cụ tuyệt vời, nhưng AI cần dữ liệu tốt để hoạt động. Và dữ liệu tốt chỉ có được khi hệ thống bệnh viện nói chuyện được với nhau."

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đây cũng là thời điểm cần nhìn xa hơn vai trò nhập khẩu hoặc phân phối thiết bị. Cơ hội dài hạn có thể nằm ở việc xây dựng hệ sinh thái AI y tế, nền tảng dữ liệu bệnh viện, giải pháp đọc phim từ xa và đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu. Bởi trong kỷ nguyên y tế số, giá trị lớn nhất có thể không nằm ở chiếc máy CT hay MRI, mà nằm ở dữ liệu và khả năng khai thác dữ liệu đó thành quyết định y khoa chính xác.