Phó Thủ tướng chỉ rõ lỗ hổng chống gian lận thuế và mua bán hóa đơn trái phép

Tình trạng mua bán trái phép hóa đơn, gian lận thuế và buôn lậu qua hoạt động xuất nhập khẩu vẫn là điểm nghẽn trong công tác quản lý, theo đánh giá của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả 6 tháng đầu năm 2026 do Ban Chỉ đạo 389 quốc gia tổ chức.

Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389) tổ chức hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả 6 tháng đầu năm và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.

Theo Phó Thủ tướng, thời gian qua, các lực lượng chức năng đã tăng cường xử lý nhiều vụ việc liên quan đến xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng giả, hàng nhái và nhận được sự ghi nhận từ cộng đồng doanh nghiệp cũng như các đối tác quốc tế. Tuy nhiên, tình trạng mua bán trái phép hóa đơn, gian lận thuế và lợi dụng hoạt động xuất nhập khẩu để buôn lậu vẫn chưa được phát hiện, xử lý triệt để, kịp thời.

Bên cạnh đó, hàng nhập lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng và hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt trên các nền tảng thương mại điện tử, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng và môi trường kinh doanh.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh: "Chủ trương, cơ chế, chính sách cơ bản đã đầy đủ, kịp thời, nhưng việc tổ chức thực hiện ở cấp cơ sở quyết định hiệu quả công tác này".

Theo Phó Thủ tướng, một số địa phương và lực lượng chức năng vẫn chưa thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389. Công tác kiểm tra, thanh tra, hậu kiểm còn thiếu thường xuyên; vẫn còn hiện tượng nể nang, thậm chí có trường hợp tiếp tay hoặc bao che cho hành vi vi phạm.

Một hạn chế khác được chỉ rõ là tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa còn chậm, trong khi việc kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Năng lực của một bộ phận cán bộ thực thi cũng còn hạn chế trước các phương thức vi phạm mới trên môi trường số.

Để khắc phục những tồn tại này, Phó Thủ tướng yêu cầu các ộ, ngành, địa phương tiếp tục coi đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính trị.

Trong thời gian tới, các lực lượng chức năng sẽ tập trung đấu tranh với các hành vi mua bán trái phép ma túy, vàng, ngoại tệ, thuốc lá thế hệ mới; hàng giả, hàng kém chất lượng; hàng giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu sang nước thứ ba; thực phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng giả và các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Chính phủ cũng sẽ ban hành Nghị định về quản lý nhà nước trong lĩnh vực an toàn thực phẩm theo hướng giao một cơ quan đầu mối quản lý xuyên suốt từ khâu sản xuất, chế biến đến tiêu dùng, nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát thị trường.

Song song với đó là yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa, tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý và nâng cao hiệu quả các đường dây nóng tiếp nhận phản ánh của người dân.

Theo báo cáo của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý 67.937 vụ vi phạm, tăng 36,66% so với cùng kỳ năm 2025; thu nộp ngân sách gần 9.648 tỷ đồng, tăng 49,36%; đồng thời khởi tố 1.676 vụ án với 2.789 đối tượng.

Các cơ quan chức năng cũng cảnh báo nhiều thủ đoạn buôn lậu và gian lận thương mại mới như khai báo giá trị hàng hóa thấp để trốn thuế, khai sai mã hàng, xuất xứ, lợi dụng phân luồng hải quan, chia nhỏ lô hàng, sử dụng tài khoản ngân hàng không chính chủ và ứng dụng AI, Deepfake để quảng cáo sai sự thật đối với thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và thuốc chữa bệnh.