Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa đã nhấn mạnh điều này tại Diễn đàn quốc tế ASIA R&D CONNECT 2025 diễn ra chiều ngày 12/12/2025, tại Tây Ninh, do Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh và Trường Tài năng UEH.ISB - Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh đồng tổ chức, với sự phối hợp của Viện nghiên cứu và Phát triển Châu Á và Báo Tuổi trẻ.
 |
| Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa phát biểu tại Diễn đàn quốc tế ASIA R&D CONNECT 2025. (Ảnh: Uyển Nhi) |
Kết nối tri thức, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới
Với chủ đề “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Động lực phát triển Tây Ninh kết nối vùng và hội nhập quốc tế trong kỷ nguyên vươn mình”, sự kiện nhằm thúc đẩy kết nối tri thức, đổi mới sáng tạo và hợp tác phát triển vùng trong kỷ nguyên chuyển đổi số. Diễn đàn cũng đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Ngoài ra, sự kiện tạo không gian để các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và lãnh đạo địa phương chia sẻ mô hình, sáng kiến và giải pháp đổi mới sáng tạo, góp phần giải quyết các vấn đề phát triển của tỉnh Tây Ninh trong giai đoạn hội nhập và tăng trưởng bền vững.
Song song đó, Diễn đàn khẳng định vai trò của hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) như một trụ cột chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy đầu tư vào các dự án có tính ứng dụng cao, tăng cường kết nối giữa khu vực công, khu vực tư và khối học thuật. Qua đó, Tây Ninh hướng tới hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, hội nhập và có khả năng cạnh tranh khu vực.
 |
| Lãnh đạo UBND tỉnh và Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh nhận kỷ yếu hiến kế. (Ảnh: Uyển Nhi) |
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Tấn Hòa khẳng định: “Tỉnh Tây Ninh mong muốn đồng hành cùng doanh nghiệp, viện, trường và chuyên gia quốc tế để xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu - phát triển mang tầm khu vực”. Đồng thời, Diễn đàn cũng là cơ hội “để thúc đẩy Tây Ninh kết nối trí tuệ toàn cầu, mở rộng hợp tác và chuyển hóa tri thức khoa học thành động lực phát triển mới của tỉnh.”
Ông cho biết, trong những năm gần đây, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trở thành trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển của tỉnh Tây Ninh. Không chỉ là xu hướng của thế giới, đây còn là yêu cầu tất yếu đối với một địa phương có tốc độ phát triển cao, nằm liền kề TP. Hồ Chí Minh – trung tâm kinh tế, tài chính và giáo dục lớn nhất cả nước; đồng thời đóng vai trò cửa ngõ kết nối quốc tế giữa Việt Nam và Campuchia. Tây Ninh với hơn diện tích 8.536 km² và trên 3,2 triệu dân đang chuyển mình mạnh mẽ. Những thay đổi trong quy hoạch tích hợp, không gian phát triển và định hướng kinh tế – xã hội trong thời gian gần đây càng đặt ra yêu cầu về một mô hình tăng trưởng hiện đại, dựa trên dữ liệu, tri thức và công nghệ.
 |
| Quang cảnh Diễn đàn. (Ảnh: Uyển Nhi) |
Ba vấn đề cốt lõi trong chiến lược phát triển
Trong quá trình hoạch định chiến lược, theo lãnh đạo tỉnh, Tây Ninh tập trung vào 3 vấn đề cốt lõi: Thứ nhất, làm thế nào để khoa học – công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế – xã hội, thay vì chỉ dừng lại ở các dự án nghiên cứu rời rạc. Tây Ninh hướng tới việc gắn nghiên cứu với thực tiễn quản trị, gắn đổi mới sáng tạo với nhu cầu doanh nghiệp và gắn công nghệ với năng suất, lợi thế cạnh tranh. Tỉnh kỳ vọng học hỏi các mô hình quản trị khoa học – công nghệ hiệu quả, có cơ chế đặt hàng rõ ràng, tiêu chí đo lường cụ thể và lộ trình chuyển giao minh bạch.
Thứ hai, làm sao để chuyển đổi số tạo ra giá trị thực chất cho chính quyền, doanh nghiệp và người dân. Theo ông Phạm Tấn Hòa, thách thức lớn nhất không nằm ở công nghệ, mà ở việc xây dựng, chia sẻ và khai thác dữ liệu, đổi mới quy trình và nâng cao năng lực đội ngũ. Mục tiêu đặt ra là biến dữ liệu thành tài nguyên chung, phục vụ dự báo, hoạch định chính sách, tối ưu hóa sản xuất – dịch vụ và nâng cao trải nghiệm người dân.
Thứ ba, làm thế nào để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững và thực chất. Tây Ninh định hướng phát triển hệ sinh thái gắn với các lĩnh vực có tiềm năng đột phá như nông nghiệp và công nghiệp công nghệ cao, du lịch số, logistics thông minh, phát triển tài sản trí tuệ và các mô hình dịch vụ dựa trên dữ liệu. Trong thời gian tới, tỉnh sẽ triển khai Trung tâm Đổi mới sáng tạo, đóng vai trò là điểm kết nối giữa viện – trường – doanh nghiệp – nhà đầu tư.
 |
| Vinh danh Top 15 hiến kế, tham luận tiêu biểu. (Ảnh: Uyển Nhi) |
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa khẳng định, những vấn đề đặt ra tại diễn đàn không chỉ là nhiệm vụ quản lý, mà còn là trách nhiệm trước người dân và sự phát triển của vùng. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo không chỉ tạo ra sản phẩm mới, mà phải tạo ra năng lực mới, tư duy mới và cách tiếp cận mới trong điều hành, sản xuất và đời sống xã hội.
Chìa khóa phát triển R&D địa phương
Cũng trong khuôn khổ Diễn đàn, nhiều nghiên cứu và tham vấn chuyên gia về chiến lược đầu tư phát triển R&D tại địa phương đã được các đại biểu đưa ra. Trong đó, nổi bật có phần tham luận của ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh khi ông đưa ra những bài học của TP. Hồ Chí Minh tạo dựng thành công hệ sinh thái đổi mới sáng tạo dựa trên triết lý “doanh nghiệp làm trung tâm, nhà nước kiến tạo”. Ông cũng nhấn mạnh bài học then chốt mà một địa phương muốn phát triển đổi mới sáng tạo cần xác định ngành ưu tiên, quy hoạch không gian sáng tạo và thiết lập cơ chế thử nghiệm (sandbox) để doanh nghiệp và nhóm nghiên cứu triển khai giải pháp mới một cách linh hoạt.
 |
| Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh. (Ảnh: Uyển Nhi) |
Đối với Tây Ninh, ông đề xuất định hướng Tây Ninh tận dụng vị trí liên vùng để thu hút doanh nghiệp công nghệ làm “vệ tinh” cho TP. Hồ Chí Minh; Xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo cấp tỉnh, kết nối trực tiếp với đại học - doanh nghiệp; Hình thành chuỗi chương trình hỗ trợ doanh nghiệp từ giai đoạn ý tưởng đến nhân rộng mô hình. Cốt lõi của mô hình là nâng cao năng lực quản lý đổi mới sáng tạo của sở ngành, đảm bảo tỉnh có khả năng dẫn dắt hệ sinh thái thay vì chỉ hỗ trợ bị động.
Đồng quan điểm, ông Albert Antoine - Giám đốc và Nhà sáng lập TAIPY cho rằng, việc thu hút FDI thế hệ mới cần gắn với yêu cầu chuyển giao công nghệ và phát triển chuỗi cung ứng địa phương. Tây Ninh có thể trở thành “vùng vệ tinh tăng trưởng chiến lược” của TP. Hồ Chí Minh nếu biết tận dụng các đòn bẫy công nghệ và dữ liệu.
Bên cạnh đó, từ các bài học mô hình cải cách tài chính công của Hàn Quốc và Hoa Kỳ, GS.TS. Myeong - Đại học Inha, Hàn Quốc cho biết, trong khi Hàn Quốc áp dụng mô hình tập trung với nền tảng dBrain - hệ thống giúp thống nhất tất cả chu trình ngân sách, rút ngắn thời gian lập ngân sách, giảm chi phí mua sắm và nâng cao minh bạch, thì Hoa Kỳ lại triển khai mô hình phân tán thông qua DATA Act và USAspending.gov, khuyến khích đổi mới công nghệ tại từng cơ quan.
 |
| Trưng bày gian hàng triển lãm, giới thiệu mô hình tại Diễn đàn. |
Từ hai trường hợp này, ông đề xuất, Tây Ninh cần xây dựng hệ thống ngân sách số liên thông toàn tỉnh, công khai dữ liệu ngân sách theo chuẩn dữ liệu mở, áp dụng AI và blockchain để tăng tính minh bạch và hiệu quả giám sát, tạo cơ chế người dân tham gia góp ý chính sách…
Các tham luận cho thấy tỉnh đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển hệ sinh thái dữ liệu, AI, ngân sách số… Phó Chủ tịch UBND Phạm Tấn Hòa nhận định: “Những vấn đề nêu trên không chỉ là nhiệm vụ quản lý, mà còn là trách nhiệm của Tây Ninh trước người dân và trước sự phát triển của vùng.”
“Chúng tôi mong muốn khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo không chỉ tạo ra những sản phẩm mới, mà phải tạo ra năng lực mới, tư duy mới, cách tiếp cận mới trong điều hành, sản xuất và đời sống. Chúng tôi hiểu rằng, nếu không có tri thức của nhà khoa học, không có động lực từ doanh nghiệp và không có sự tham gia của người dân, mọi nỗ lực của chính quyền sẽ khó tạo ra kết quả bền vững. Vì vậy, tinh thần của Tây Ninh là Mở cửa – Hợp tác – Thử nghiệm – cùng Phát triển.”- ông Hòa bày tỏ.
Với tinh thần “Mở cửa – Hợp tác – Thử nghiệm – cùng Phát triển”, cùng sự đồng hành của nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân, Tây Ninh đang từng bước định hình mô hình tăng trưởng mới, nơi R&D trở thành động lực cốt lõi, dữ liệu là tài nguyên chiến lược và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo là nền tảng để tỉnh bứt phá, kết nối vùng và hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực, quốc tế.
 |
| Các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm cùng lãnh đạo tỉnh tại Diễn đàn. (Ảnh: Uyển Nhi) |
