Khám phá những mô hình kinh doanh giúp các tòa soạn quốc tế bứt phá trong kỷ nguyên AI

Điều thú vị là họ không cạnh tranh nhau bằng số lượng bài viết xuất bản mỗi ngày, cũng không chạy đua theo lượt xem hay lượt chia sẻ trên mạng xã hội. Họ cạnh tranh bằng một thứ khó hơn rất nhiều, đó là khả năng giải quyết “nỗi đau” và giúp khách hàng của mình đưa ra những quyết định tốt hơn, chính xác hơn và kịp thời hơn so với đối thủ.

Vì sao nhiều tòa soạn quốc tế giàu lên dù không chạy đua lượt xem?

Tuổi đời còn trẻ không đồng nghĩa với lợi thế cạnh tranh thấp. Nhiều tòa soạn mới nổi đã phát triển những mô hình kiếm tiền linh hoạt, đạt hiệu quả kinh doanh ngang ngửa, thậm chí vượt qua một số thương hiệu báo chí lâu năm.

Politico là một ví dụ điển hình cho lối đi này. Ra đời năm 2007, nhìn bề ngoài đây chỉ là một tờ báo chuyên về chính trị tại Mỹ. Nhưng nguồn thu quan trọng nhất của họ lại không đến từ những bài viết công khai trên trang chủ, mà đến từ dịch vụ Politico Pro, một sản phẩm gần như vô hình với công chúng đại trà.

Giá trị lớn nhất của Politico là các bản tin chuyên sâu, phân tích chính sách và mạng lưới thông tin.

Khách hàng của Politico Pro là các tập đoàn lớn, công ty luật, hiệp hội ngành nghề, cơ quan chính phủ và những người làm công tác vận động chính sách, những đối tượng sẵn sàng trả từ hàng nghìn đến hàng chục nghìn USD mỗi năm chỉ để được cập nhật sớm hơn người khác về những thay đổi luật pháp, quy định và chính sách có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của họ.

Nói cách khác, điều Politico thực sự bán không phải là tin tức, mà là khả năng dự báo rủi ro chính sách. Trong một thế giới mà chỉ một điều khoản pháp lý mới cũng có thể làm thay đổi cả một ngành công nghiệp, loại giá trị đó trở nên đắt giá hơn bất kỳ quảng cáo banner nào.

Câu chuyện của The Information lại đi theo một hướng gần như ngược lại, nhưng cùng chung một triết lý cốt lõi. Khi bà Jessica Lessin thành lập tờ báo này vào năm 2013, không ít người trong ngành tỏ ra hoài nghi về khả năng tồn tại của tòa soạn. The Information không chạy quảng cáo, không cố gắng chạy theo lượng truy cập khổng lồ, không tìm cách phục vụ đám đông.

Nhà sáng lập, CEO Jessica Lessin, với triết lý không chạy quảng cáo, chỉ tập trung vào nội dung độc quyền cho giới tinh hoa công nghệ và đầu tư.

Họ chỉ tập trung vào một nhóm độc giả nhỏ nhưng cực kỳ có giá trị, gồm các CEO công nghệ, nhà đầu tư, quỹ đầu tư mạo hiểm và những người ra quyết định quan trọng tại Thung lũng Silicon.

Chiến lược của họ đơn giản đến bất ngờ, đó là không cần hàng triệu độc giả, họ chỉ cần trở thành nguồn thông tin không thể thay thế đối với những người có ảnh hưởng nhất trong ngành công nghệ. Ngày nay, The Information được xem là một trong những mô hình báo chí thuê bao thành công nhất thế giới, và bài học họ để lại rất rõ ràng, đó là giá trị của một tòa soạn không nằm ở quy mô độc giả, mà nằm ở chất lượng của chính những độc giả ấy.

TechCrunch lại chứng minh rằng một tòa soạn công nghệ hoàn toàn có thể trở thành một phần sống động của chính hệ sinh thái mà nó đưa tin. Ra đời năm 2005, ban đầu TechCrunch chỉ là một trang tin công nghệ thông thường. Nhưng điều tạo nên sức mạnh thực sự của họ không nằm ở các bài viết, mà nằm ở cộng đồng startup mà họ đã dày công xây dựng suốt nhiều năm.

Sự kiện TechCrunch Disrupt nhiều năm qua đã trở thành một trong những sân khấu gọi vốn và kết nối đầu tư lớn nhất thế giới.

Sự kiện TechCrunch Disrupt đã trở thành một trong những sân khấu gọi vốn và kết nối đầu tư lớn nhất thế giới, nơi hàng nghìn startup, quỹ đầu tư và doanh nghiệp công nghệ tìm đến không chỉ để đọc tin, mà để gặp gỡ trực tiếp đối tác, khách hàng và nhà đầu tư tiềm năng. TechCrunch, theo cách đó, đã chứng minh rằng báo chí hoàn toàn có thể trở thành một phần của hệ sinh thái kinh doanh, thay vì mãi mãi chỉ đứng bên ngoài quan sát và tường thuật.

Skift lại chọn một con đường khác biệt không kém, đó là đào sâu thay vì mở rộng. Được thành lập năm 2012, trong khi nhiều tòa soạn cố gắng mở rộng đề tài để thu hút lượng độc giả lớn nhất có thể, Skift lại chỉ tập trung duy nhất vào một lĩnh vực, đó là ngành du lịch toàn cầu. Họ sản xuất báo cáo nghiên cứu chuyên sâu, dữ liệu thị trường, tổ chức hội nghị quốc tế, đào tạo và tư vấn trực tiếp cho doanh nghiệp trong ngành.

Khách hàng của Skift là các tập đoàn khách sạn, hãng hàng không, công ty du lịch và nhà đầu tư, những người không cần đọc tin tức du lịch theo kiểu đại chúng, mà cần tri thức ngành ở tầm chiến lược. Chính sự tập trung gần như tuyệt đối ấy đã giúp Skift trở thành một trong những doanh nghiệp truyền thông chuyên ngành thành công nhất thế giới hiện nay.

Skift xây dựng mô hình kinh doanh dựa trên dữ liệu, nghiên cứu thị trường và các hội nghị chuyên ngành du lịch quy mô quốc tế.

Nhìn lại cả bốn mô hình này, một điểm chung rất rõ ràng dần hiện lên. Không một đơn vị nào trong số đó kiếm tiền chủ yếu bằng việc bán tin tức theo nghĩa truyền thống. Politico bán thông tin chính sách. The Information bán thông tin độc quyền dành cho giới tinh hoa công nghệ. TechCrunch bán cả một hệ sinh thái khởi nghiệp sống động. Skift bán tri thức chuyên sâu của một ngành.

Tin tức, trong tất cả những mô hình này, chỉ đóng vai trò là cánh cửa đầu tiên để bước vào. Giá trị thực sự, thứ tạo ra doanh thu bền vững và lợi nhuận cao, lại nằm ở dữ liệu, kết nối, tri thức, cộng đồng và quan trọng nhất là khả năng hỗ trợ khách hàng đưa ra những quyết định có ảnh hưởng thực tế đến công việc kinh doanh của họ.

Có lẽ đây chính là bài học quan trọng nhất dành cho ngành báo chí trong thời đại số, và cũng là bài học đáng để bất kỳ nhà quản trị doanh nghiệp nào suy ngẫm, kể cả khi họ không hoạt động trong lĩnh vực truyền thông. Khi thông tin ngày càng trở nên phổ biến và gần như miễn phí ở khắp mọi nơi, thứ tạo ra doanh thu bền vững không còn là bản thân thông tin nữa.

Thứ tạo ra giá trị lớn nhất chính là khả năng biến thông tin thành tri thức, biến tri thức thành quyết định, và biến quyết định ấy thành kết quả thực tế có thể đo đếm được cho người sử dụng cuối cùng. Đó cũng chính là lý do vì sao những tòa soạn kinh doanh xuất sắc nhất thế giới ngày nay không đơn thuần là nơi sản xuất tin tức nữa. Họ đang vận hành với tư duy kinh doanh như những doanh nghiệp tri thức thực thụ, nơi tin tức chỉ là sản phẩm đầu vào, còn quyết định đúng đắn của khách hàng mới chính là thứ họ thực sự bán ra mỗi ngày. Bởi vậy, doanh thu của các đơn vị này đều từ hàng chục triệu đến hàng trăm triệu đô la Mỹ và có giá trị hàng tỷ đô la mỗi năm với mô hình dịch vụ thuê bao đặc thù chuyên ngành.