Phát triển ngành quế Lào Cai bền vững, ổn định vùng nguyên liệu, nâng cao giá trị

Lào Cai là tỉnh vùng cao biên giới nằm giữa hai khu vực Đông Bắc và Tây Bắc, nơi giao thoa giữa khí hậu nhiệt đới và á nhiệt đới, tạo nên hệ sinh thái phong phú. Đây là điều kiện lý tưởng để phát triển các loại cây trồng giá trị cao, đặc biệt là cây quế.

Từ năm 1974, người dân địa phương đã chủ động đưa cây quế vào trồng tại các huyện như Bắc Hà, Văn Bàn, Bảo Yên và Bảo Thắng. Trải qua hơn 50 năm, diện tích quế toàn tỉnh đã đạt trên 60.980 ha, với giai đoạn tăng trưởng mạnh nhất rơi vào giai đoạn 2014–2018. Sự mở rộng này không chỉ phản ánh tiềm năng mà còn cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của cây quế trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp của tỉnh.

Phân bố diện tích trồng quế tỉnh Lào Cai (vùng màu đỏ)

Quế Lào Cai được đánh giá thuộc nhóm có chất lượng cao trong cả nước, với hàm lượng tinh dầu đạt khoảng 4,6%. Đây là yếu tố quan trọng giúp sản phẩm quế của tỉnh có lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

Năm 2024, sản lượng từ cây quế đạt hơn 141.000 tấn cành lá, trên 450 tấn tinh dầu, khoảng 32.000 tấn vỏ và hơn 52.000 m³ gỗ. Tổng giá trị ngành hàng ước đạt trên 1.318 tỷ đồng, trong đó giá trị từ chế biến sâu chiếm hơn 345 tỷ đồng. Điều này cho thấy nếu tiếp tục đầu tư vào chế biến và nâng cao chất lượng, ngành quế hoàn toàn có thể gia tăng giá trị mạnh mẽ hơn nữa.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng ưu tiên các sản phẩm sạch, canh tác hữu cơ trở thành chìa khóa cho sự phát triển bền vững của ngành quế Lào Cai. Phương thức này giúp sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời nâng giá bán từ 20–40% so với sản phẩm thông thường.

Cây quế được trồng bạt ngàn ở Viễn Sơn, xã Xuân Ái- nơi được coi là đất tổ của vùng quế Lào Cai

Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, canh tác hữu cơ còn góp phần bảo vệ môi trường thông qua việc giảm sử dụng phân bón hóa học, bảo vệ đất và nguồn nước, đồng thời hạn chế phát thải khí nhà kính. Bên cạnh đó, mô hình này còn tạo việc làm ổn định, nâng cao vai trò của phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.

Tại Văn Bàn, các mô hình trồng quế hữu cơ đang cho thấy hiệu quả rõ rệt. Trong giai đoạn 2024–2025, địa phương đã thành lập 14 tổ nhóm với 879 thành viên, trong đó 485 người được đào tạo bài bản về kỹ thuật canh tác hữu cơ.

Sau quá trình triển khai, người dân đã thay đổi nhận thức và chủ động áp dụng các phương pháp sản xuất bền vững. Chất lượng đất, nguồn nước và hệ sinh thái được cải thiện, trong khi năng suất và chất lượng sản phẩm quế cũng được nâng cao.

Dầu quế, một trong 50 sản phẩm được chế xuất từ quế tại Lào Cai

Việc liên kết với doanh nghiệp giúp đảm bảo đầu ra ổn định. Quế hữu cơ được thu mua với giá cao hơn từ 1.500 đến 2.000 đồng/kg so với quế thường, đồng thời luôn được ưu tiên tiêu thụ trong bối cảnh thị trường biến động. Điều này góp phần quan trọng trong việc giữ ổn định vùng nguyên liệu và nâng cao thu nhập cho người dân.

Theo kế hoạch, đến năm 2025, Lào Cai sẽ mở rộng thêm 1.000 ha quế hữu cơ, nâng tổng diện tích lên 5.450 ha. Xa hơn, mục tiêu đến năm 2050 là hơn 50% diện tích quế toàn tỉnh đạt chứng nhận hữu cơ và được quản lý bằng hệ thống số.

Với sự quyết tâm của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, ngành quế Lào Cai đang từng bước hướng tới phát triển bền vững, ổn định vùng nguyên liệu, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm. Đây không chỉ là hướng đi kinh tế mà còn là giải pháp lâu dài nhằm nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội toàn diện.