Ninh Bình đưa chuyển đổi số đến tận cụm dân cư

Từ sử dụng VNeID, làm thủ tục trực tuyến đến nhận diện một cuộc gọi lừa đảo, nhiều kỹ năng số tưởng đơn giản nhưng không phải người dân nào cũng có thể tự thực hiện ngay.

Khoảng cách ấy đang được Ninh Bình tìm cách thu hẹp bằng một lực lượng hỗ trợ ngay tại cơ sở. Tại xã Gia Trấn, 9 tổ công nghệ số cộng đồng với 109 thành viên đã được kiện toàn, tổ chức thành 25 nhóm hỗ trợ số theo cụm dân cư liên gia.

Ông Đặng Thanh Sơn - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình phát biểu tại hội nghị (Ảnh: Yến Trinh - https://nhandan.vn).

Đây là cách đưa chuyển đổi số đến gần hơn với đời sống hằng ngày, thay vì chỉ dừng ở việc triển khai hệ thống và ban hành các kế hoạch.

Có người hướng dẫn, có nơi để thực hành

Mô hình tại Gia Trấn được xây dựng theo hướng khá trực tiếp. Trưởng thôn làm Tổ trưởng tổ công nghệ số cộng đồng, lực lượng hỗ trợ bám địa bàn với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”.

Cách làm này giải quyết một vấn đề thực tế: không phải người dân nào cũng có cùng khả năng tiếp cận công nghệ.

Có người đã quen với điện thoại thông minh và các ứng dụng số. Nhưng cũng có người cần được hướng dẫn từng bước, từ tạo tài khoản, xác thực thông tin đến thực hiện một dịch vụ công trực tuyến.

Bên cạnh lực lượng lưu động tại cộng đồng, Gia Trấn đã thành lập 4 điểm hỗ trợ chuyển đổi số, trong đó một điểm đặt tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã.

Người dân có thể đến đây để được hướng dẫn và trực tiếp thực hành các dịch vụ số cơ bản, dịch vụ công trực tuyến, đăng ký và sử dụng VNeID mức 2, các tài khoản và tiện ích số dùng chung.

Đáng chú ý, nội dung hỗ trợ không chỉ xoay quanh thủ tục hành chính.

Người dân còn được hướng dẫn nhận diện và phòng tránh lừa đảo trực tuyến, đồng thời được tiếp nhận, hướng dẫn xử lý các phản ánh, kiến nghị.

Như vậy, điểm hỗ trợ số không chỉ là nơi giúp người dân “làm thủ tục bằng điện thoại”, mà còn có thể trở thành một địa chỉ để hình thành kỹ năng công dân số ngay tại địa bàn dân cư.

Đo hiệu quả bằng việc người dân sử dụng thành thạo

Việc ra mắt mô hình diễn ra trong bối cảnh Ninh Bình đang triển khai các chủ trương lớn về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, gắn với xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Các đại biểu tham quan, trải nghiệm thực tế hoạt động của tổ công nghệ số cộng đồng tại điểm hỗ trợ chuyển đổi số ở thôn Gián Khẩu (Ảnh: Yến Trinh - https://nhandan.vn).

Nhưng thách thức của giai đoạn này không nằm ở việc có thêm bao nhiêu quyết định hay thành lập thêm bao nhiêu tổ chức.

Thước đo thực tế phải là người dân có sử dụng được dịch vụ số hay không, có giảm thời gian và công sức khi giải quyết công việc hay không, đồng thời có đủ kỹ năng để tránh những rủi ro trên môi trường mạng hay không.

Đây cũng là yêu cầu được đặt ra tại hội nghị ra mắt mô hình. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình Đặng Thanh Sơn nhấn mạnh Gia Trấn không dừng ở việc kiện toàn tổ chức, mà phải đưa chuyển đổi số đến gần người dân để người dân được hướng dẫn và trực tiếp thực hành.

Theo định hướng này, hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng cần gắn với những nhiệm vụ cụ thể như dịch vụ công trực tuyến toàn trình, phát triển công dân số, phong trào “Bình dân học vụ số”, Đề án 06 và các chỉ tiêu chuyển đổi số được tỉnh giao.

An toàn, an ninh mạng cũng phải được xem là yêu cầu xuyên suốt.

Từ một xã điểm đến khả năng phổ cập trên diện

Gia Trấn được lựa chọn làm mô hình điểm không phải để tạo ra một mô hình riêng biệt, mà để kiểm chứng cách vận hành ở cơ sở.

Yêu cầu đặt ra là “làm thật, hiệu quả thật”, sau đó đánh giá những cách làm phù hợp để có thể áp dụng tại các xã, phường khác.

Điều này đòi hỏi mô hình phải đủ linh hoạt. Mỗi địa bàn có đặc điểm dân cư, mức độ tiếp cận công nghệ và nhu cầu khác nhau. Vì vậy, các địa phương được định hướng nghiên cứu, vận dụng phù hợp, không rập khuôn nhưng phải bảo đảm hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm.

Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình được giao theo dõi, đánh giá và tham mưu nhân rộng những cách làm hiệu quả. Cùng với đó là yêu cầu bảo đảm nguồn lực và động viên lực lượng hỗ trợ tại cơ sở.

Doanh nghiệp công nghệ, viễn thông cũng được kỳ vọng tham gia sâu hơn thông qua hỗ trợ hạ tầng, thiết bị và kỹ năng số.

Nếu mô hình được vận hành đúng hướng, 109 thành viên của 9 tổ công nghệ số cộng đồng không chỉ là một con số về nhân lực. Đây có thể trở thành mạng lưới “chạm” trực tiếp vào người dân, giúp những chính sách chuyển đổi số vốn mang tính vĩ mô được chuyển thành thao tác cụ thể trong đời sống.

Đó cũng là bước quan trọng để chuyển đổi số ở Ninh Bình đi từ triển khai sang sử dụng, từ có hệ thống sang có người dùng và từ phong trào sang hiệu quả thực chất.