Ngân hàng Nhà nước tiếp tục thanh tra thị trường vàng, siết chặt kiểm soát

Thị trường phụ thuộc nguồn cung nhập khẩu, Nhà nước chỉ can thiệp khi cần thiết

Theo NHNN, đặc điểm thị trường vàng Việt Nam chịu ảnh hưởng đáng kể từ yếu tố khách quan. Cụ thể, Việt Nam không phải là quốc gia có hoạt động khai thác vàng với quy mô đáng kể, do đó nguồn cung trong nước chủ yếu phụ thuộc vào nhập khẩu. Vì vậy, biến động giá vàng trong nước chịu tác động trực tiếp từ diễn biến giá vàng thế giới, đặc biệt trong những giai đoạn thị trường tài chính toàn cầu có nhiều biến động khó lường.

Mặt khác, theo quy định hiện hành của Luật Giá năm 2012 và Luật Giá sửa đổi năm 2023, vàng không được xếp vào nhóm hàng hóa thiết yếu và cũng không thuộc diện hàng hóa, dịch vụ bình ổn giá. Điều này đồng nghĩa với việc Nhà nước không can thiệp thường xuyên vào thị trường vàng, trừ khi có những diễn biến tiêu cực gây ảnh hưởng đến thị trường ngoại tệ, tỷ giá hoặc tác động đến ổn định kinh tế vĩ mô và chính sách tiền tệ quốc gia.

Ngân hàng Nhà nước tiếp tục thanh tra thị trường vàng, siết chặt kiểm soát

Đánh giá lại chính sách quản lý, hướng đến sửa đổi Nghị định 24

Trên cơ sở thực tiễn, NHNN đã phối hợp cùng các bộ, ngành có liên quan tổ chức tổng kết, đánh giá hiệu quả thực thi Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng – văn bản pháp lý quan trọng đã điều chỉnh thị trường suốt hơn một thập kỷ qua.

Kết quả tổng kết cho thấy, bên cạnh những mặt tích cực như kiểm soát hệ thống phân phối vàng miếng, ổn định nguồn cung trong nhiều thời điểm, thì Nghị định 24 cũng bộc lộ một số bất cập cần được cập nhật để phù hợp với thực tiễn mới của thị trường và xu hướng hội nhập.

Trên cơ sở đó, NHNN đã xây dựng dự thảo nghị định sửa đổi Nghị định 24 và trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, với định hướng cải cách sâu hơn để tăng hiệu quả điều hành, đảm bảo tính minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và tính bền vững của thị trường vàng trong dài hạn. Hiện nay, dự thảo này đang trong quá trình thẩm định tại Bộ Tư pháp.

Tăng cường thanh tra, kiểm tra – ngăn chặn đầu cơ, thao túng thị trường

Một trong những biện pháp đang được Ngân hàng Nhà nước đẩy mạnh là kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động kinh doanh vàng, nhất là đối với các doanh nghiệp và tổ chức tín dụng có quy mô lớn, chiếm tỷ trọng lớn trên thị trường.

Trước đó, ngày 30/5, NHNN đã công bố kết luận của đợt thanh tra liên ngành với sự tham gia của Bộ Công an, Thanh tra Chính phủ, Bộ Tài chính và Bộ Công Thương. Cuộc thanh tra tập trung vào 6 doanh nghiệp và ngân hàng đang chiếm hơn 90% thị phần kinh doanh vàng miếng tại Việt Nam. Đây được coi là một bước đi mạnh mẽ nhằm làm rõ trách nhiệm và xử lý các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng.

Song song với đó, NHNN cũng chỉ đạo các chi nhánh tại địa phương phối hợp với cơ quan chức năng địa phương như quản lý thị trường, công an kinh tế... để tăng cường kiểm tra các hoạt động mua bán, phân phối vàng, phát hiện và xử lý kịp thời những hành vi đầu cơ, thao túng, làm giá gây bất ổn thị trường.

Ngân hàng Nhà nước khẳng định, trong thời gian tới sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp thanh tra, kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm; xử lý nghiêm các vi phạm để bảo vệ lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng, đảm bảo thị trường vàng vận hành lành mạnh, phù hợp với định hướng điều hành chính sách tiền tệ quốc gia.