Gần ba năm kể từ khi Covid-19 được tuyên bố là đại dịch toàn cầu, Đông Nam Á đã vượt ra ngoài những lo ngại về sức khỏe của đại dịch để tập trung vào các tác động kinh tế xã hội mà họ phải đối mặt, tác động của biến đổi khí hậu và căng thẳng địa chính trị đang gia tăng.
Ảnh hưởng kinh tế của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã tăng gấp đôi lên 15% vào năm 2023 từ 7,6% vào năm 2022, trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ-Trung. Một năm sau khi Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) có hiệu lực, nhận thức về vị thế kinh tế của ASEAN đã tăng lên đáng kể ở tất cả các nước Đông Nam Á, đặc biệt là Lào (với mức tăng hơn 10 lần), báo cáo cho biết.
Cuộc khảo sát cho biết, thay vì đại dịch, các mối quan tâm về kinh tế đã trở thành mối quan tâm hàng đầu của người Đông Nam Á, vì 59,5% số người được hỏi cho biết họ lo sợ thất nghiệp và suy thoái kinh tế do đại dịch.
Mối lo ngại về thất nghiệp và suy thoái đặc biệt tăng cao ở Indonesia với 70,2%, Campuchia là 69,4% và Malaysia là 63,7%.
Biến đổi khí hậu cũng ngày càng trở nên đáng lo ngại đối với người Đông Nam Á, với 57,1% cho rằng các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt và thường xuyên hơn là thách thức lớn thứ hai của khu vực.
Trong khi đó, khoảng cách kinh tế xã hội ngày càng lớn và căng thẳng quân sự gia tăng là những thách thức hàng đầu thứ ba mà khu vực phải đối mặt, với khoảng 41,9% số người được hỏi cho rằng như vậy.
Bà Sharon Seah - Điều phối viên, Viện ISEAS - Yusof Ishak, Singapore: "Về nỗi lo hàng đầu là thất nghiệp và suy thoái kinh tế thì người dân Indonesia lo lắng nhiều hơn so với mức bình quân khu vực. Về nỗi lo biến đổi khí hậu, không có gì quá bất ngờ thì người Philippines coi đây là nỗi lo lớn, bởi Philippines là nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi các trận bão. Trong khi đó người dân Việt Nam và Brunei lo ngại nhiều về căng thẳng quân sự có thể bùng lên thành xung đột".
Ông Choi Shing Kwok - Giám đốc điều hành Viện ISEAS - Yusof Ishak, Singapore: "Tôi hy vọng báo cáo khảo sát này có hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách và các chính phủ ASEAN. Dữ liệu khảo sát cho phép các nhà lãnh đạo ASEAN nhận thấy những luồng ý kiến đa dạng nhiều chiều mà họ cần để ý tới và từ đó hoạch định ra các giải pháp mang tầm khu vực".
Khảo sát về tình hình Đông Nam Á năm 2023 được Viện ISEAS-Yusof Ishak tiến hành từ tháng 11 năm 2022 đến tháng 1 năm 2023. Tổng cộng có 1.308 người đến từ giới học thuật, doanh nghiệp, chính phủ, xã hội dân sự và giới truyền thông trên khắp Đông Nam Á tham gia cuộc khảo sát này, trong đó Singapore dẫn đầu về số lượng người trả lời cao nhất với 208 người (15,9%), tiếp theo là Thái Lan với 144 người (11%) và Việt Nam với 136 người (10,4%), Campuchia chiếm 10,2% tham gia, Malaysia (9,5%), Indonesia (9,3%), Brunei (9,2%), Myanmar (8,8%), Lào (8,2%) và Philippines (7,6%)... Cuộc khảo sát được thực hiện cả trực tuyến và ngoại tuyến bằng phương pháp lấy mẫu hỗn hợp.
Năm ngoái , tại Malaysia, báo cáo cho thấy phần lớn người Malaysia xác định Covid-19 (75,4%) là mối đe dọa trực tiếp nhất đối với khu vực. Tiếp theo là tỷ lệ thất nghiệp và suy thoái kinh tế (57,8%); bất ổn chính trị khu vực (50,4%); gia tăng căng thẳng quân sự (28,9%); khoảng cách kinh tế xã hội và biến đổi khí hậu (26,7% mỗi vấn đề); điều kiện nhân quyền xấu đi (20,7%); cũng như khủng bố (11,1 phần trăm).
Được thành lập vào năm 1968, Viện ISEAS-Yusof Ishak là một trung tâm khu vực chuyên nghiên cứu về các xu hướng và sự phát triển chính trị xã hội, an ninh và kinh tế ở Đông Nam Á cũng như môi trường kinh tế và địa chiến lược rộng lớn hơn.
Mai Đức t/h
