Theo Cục Viễn thông (Bộ Thông tin và Truyền thông), từ ngày 10/9/2023, các nhà mạng cam kết dừng phát triển SIM tại các đại lý ủy quyền, chỉ tập trung vào các kênh chuỗi. Theo báo cáo sơ bộ của các doanh nghiệp viễn thông, sau gần 1 tháng triển khai số lượng phát triển SIM giảm khoảng 1/3 so với trung bình tháng 8/2023.
Trước đó, tại cuộc họp báo thường kỳ tháng 9, Thứ trưởng Bộ TTTT Phạm Đức Long cho biết, hàng tháng có khoảng 1,5 triệu SIM phát hành ra thị trường. Trong số SIM được bán ra thị trường, có tới 80% SIM phát hành qua kênh đại lý ủy quyền của nhà mạng; 10% SIM được bán trực tiếp từ nhà mạng (các cửa hàng giao dịch của nhà mạng…) và 10% qua kênh chuỗi (là các hệ thống bán lẻ điện thoại lớn).
Trong số này, kênh đại lý là nguồn phát hành nhiều SIM không chính chủ nhất, tạo ra nhiều SIM rác để các đối tượng lợi dụng tin nhắn rác, cuộc gọi rác. Do đó, từ ngày 10/9/2023, các nhà mạng dừng phát hành SIM qua các đại lý ủy quyền trên toàn quốc để giảm SIM không chính chủ.
Thống kê của Cục Viễn thông (Bộ TT&TT) cho thấy, trung bình hàng tháng, có khoảng 1,5 triệu SIM thuê bao mới được bán ra trên thị trường di động. Trong đó, 3 nhà mạng lớn là Viettel, VNPT, MobiFone chiếm khoảng 85% thuê bao phát triển mới. Các nhà mạng còn lại như Vietnamobile, Wintel, Local,... hiện chiếm 15% tổng lượng thuê bao mới bán ra thị trường.
Trên thực tế, thời gian qua, việc kích hoạt SIM mới của 3 nhà mạng lớn đang được siết chặt do các đơn vị này đã kết nối trực tiếp tới Cơ sở dữ liệu Quốc gia về dân cư. Khi đăng ký mới, thuê bao của 3 nhà mạng này sẽ được đối soát online, nếu khớp với Cơ sở dữ liệu Quốc gia về dân cư, thuê bao mới được chấp nhận.
Hiện những nhà mạng còn lại, chủ yếu là các mạng ảo chưa kết nối được với Cơ sở dữ liệu Quốc gia về dân cư. Để đảm bảo thuê bao mới là SIM chính chủ, định kỳ hàng tháng, các nhà mạng này sẽ phải gửi số liệu người dùng mới đến Bộ TT&TT. Sau quá trình đối soát, nếu không đúng với Cơ sở dữ liệu Quốc gia về dân cư, thuê bao mới sẽ bị xóa khỏi hệ thống.
Tại Hội nghị giao ban quản lý nhà nước tháng 10 của Bộ TT&TT, Thứ trưởng Phạm Đức Long một lần nữa nhấn mạnh, Bộ TT&TT sẽ quyết liệt xử lý, không có vùng cấm trong vấn đề SIM rác, SIM không chính chủ.
Thời gian tới, Cục Viễn thông sẽ tăng cường phối hợp với các đơn vị giám sát việc triển khai cam kết của các doanh nghiệp từ đó báo cáo lãnh đạo bộ có các biện pháp chấn chỉnh, xử lý nghiêm các vi phạm.
Trên thực tế, tuy số lượng các đại lý chấp nhận bán SIM rác đã giảm, nhưng người dùng vẫn có thể tìm mua SIM kích hoạt sẵn trên thị trường. Tại Hà Nội, SIM kích hoạt sẵn của các nhà mạng lớn như Viettel, MobiFone, VNPT VinaPhone đã giảm hẳn, chỉ còn lác đác ở một vài địa điểm.
Để hạn chế tình trạng SIM rác, đại diện Cục Viễn thông cho biết thêm: Các cơ quan, tổ chức (các trường học, Ngân hàng, bệnh viện) cần chủ động triển khai brandname (tên thương hiệu) các số điện thoại với người dân, cộng đồng;
Các đơn vị chức năng của Bộ Công Thương, Bộ Văn hóa, Bộ TT&TT có các biện pháp xử lý, ràng buộc trách nhiệm của các đơn vị cung ứng dịch vụ, sản phẩm khi thực hiện quảng cáo qua các kênh không được phép – bao gồm việc thuê/sử dụng cuộc gọi quảng cáo không được đăng ký brandname theo quy định (tương tự như việc quảng bá sản phẩm trên các trang mạng/kênh youtube có hành vi vi phạm);
Về phía người dân cần nâng cao ý thức bảo vệ thông tin cá nhân, tầm quan trọng của việc sử dụng SIM chính chủ (khi mà SIM điện thoại hiện đã gắn với rất nhiều hoạt động hàng ngày như Vneid, thanh toán số…);
Đồng thời, chủ động nâng cao ý thức cảnh giác khi nghe, thực hiện theo các yêu cầu từ số máy lạ (không có trong danh bạ); chủ động cài đặt, sử dụng các dịch vụ chặn lọc, cảnh báo cuộc gọi rác, cuộc gọi lạ do nhà mạng cung cấp (dịch vụ hộp thư thoại;…);
Các nhà mạng di động triển khai giải pháp hiển thị tên định danh (Voice Brand name) từ các cuộc gọi quảng cáo theo quy định.
Minh Anh (T/h)
