CEO TikTok cảnh báo “điểm mù” của AI: Chi phí tạo rủi ro ngày càng rẻ, máy móc có thể vượt trội con người

Giữa làn sóng AI lan nhanh từ đời sống số tới hoạt động doanh nghiệp, Giám đốc điều hành TikTok Chew Shou Zi cảnh báo những rủi ro đi kèm công nghệ này cần được nhận diện đầy đủ hơn. Tại sự kiện ngày 12/10 tổ chức tại Singapore, ông nhấn mạnh giáo dục và nâng cao hiểu biết về AI sẽ là nền tảng để người dùng kiểm soát công nghệ thay vì bị công nghệ dẫn dắt.

Nhận định được CEO TikTok đưa ra tại hội nghị DBS Asia Future Forward, khi ông được hỏi đâu là khía cạnh của AI hiện chưa nhận được sự quan tâm tương xứng.

CEO TikTok Chew Shou Zi cảnh báo về những nguy cơ của AI

Theo ông Chew, an ninh mạng là một trong những rủi ro hiện hữu và đáng lưu tâm nhất.

Một điểm mù đáng chú ý nằm ở việc người dùng có thể trao cho các mô hình AI quyền tự động thực hiện nhiệm vụ mà không hiểu hết phạm vi ủy quyền. Ông dẫn ví dụ, khi AI được phép truy cập thẻ tín dụng để mua sắm, hệ thống có thể chi tiêu vượt quá nhu cầu thực tế. Rủi ro này trở nên rõ nét hơn với các tác nhân AI. Khác với những mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT hay Claude vốn chủ yếu phản hồi câu hỏi, tác nhân AI được thiết kế để chủ động hoàn thành nhiệm vụ.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Chew cho rằng tự động hóa đã kéo giảm mạnh chi phí tạo thư rác. Do không nền tảng nào có thể loại bỏ hoàn toàn loại nội dung này, bài toán cốt lõi là nâng chi phí phát tán lên mức đủ lớn để hành vi gửi thư rác hàng loạt không còn hiệu quả.

Điều đó cũng đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải có công cụ phòng vệ tương xứng, trong bối cảnh chi phí tạo ra các vấn đề bảo mật trên những nền tảng quy mô lớn như TikTok ngày càng thấp. Theo báo cáo công bố tháng 4 của DataReportal, ứng dụng video ngắn này hiện có khoảng 2,21 tỷ người dùng trên toàn cầu.

Bên cạnh năng lực phòng vệ, kỹ năng sử dụng AI sẽ trở thành một lợi thế quan trọng trong hai đến ba năm tới. CEO TikTok khuyến nghị người dùng trực tiếp trải nghiệm công nghệ, thay vì chỉ tiếp cận qua lý thuyết. Theo ông, nếu không tự mình sử dụng các mô hình và sản phẩm AI, người dùng khó có thể xác định chính xác công nghệ này có thể làm được gì, cũng như đâu là giới hạn của nó.

Trong môi trường công sở, yêu cầu đào tạo càng trở nên cấp thiết. Ông Chew lưu ý nhân viên cần được hướng dẫn để không đưa bí mật thương mại hoặc thông tin pháp lý đặc quyền vào các chatbot công cộng.

AI là công cụ hữu ích, nhưng chính sự hào hứng quá mức có thể khiến người dùng bỏ qua ranh giới cần thiết. Vì vậy, theo CEO TikTok, việc hiểu rõ thế nào là sử dụng hợp lý và chấp nhận được có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Trước những phản ứng trái chiều, thậm chí cực đoan, từ cả nhóm ủng hộ lẫn phản đối AI, ông Chew cho rằng thị trường có xu hướng đánh giá quá cao tác động của công nghệ này trong ngắn hạn nhưng lại đánh giá thấp sức ảnh hưởng trong dài hạn. Theo ông, xu hướng phát triển đã khá rõ, song thế giới mới chỉ ở giai đoạn đầu trong hành trình khám phá năng lực thực sự của AI. Từ những đóng góp ban đầu của AI đối với khoa học, ông Chew kỳ vọng công nghệ này có thể tạo ra một bước đột phá khoa học thực sự trong vòng hai đến ba năm tới.

Dù vậy, trong ngắn hạn, tốc độ ứng dụng có thể bị ghìm lại bởi quá trình con người thích nghi với công nghệ mới. CEO TikTok xem đây là lực cản tự nhiên, chứ không phải dấu hiệu cho thấy AI sẽ mất đi vai trò trong tương lai. Ông cảnh báo sẽ là một kết luận sai lầm và nhiều rủi ro nếu cho rằng nhịp phát triển chậm trong ngắn hạn đồng nghĩa AI không thể trở nên quan trọng về dài hạn.

Với câu hỏi liệu AI có thể thay thế con người, ông Chew nhận định hiện vẫn còn quá sớm để đưa ra kết luận. Một mặt, công nghệ vẫn trong quá trình hoàn thiện. CEO TikTok lưu ý các mô hình AI hiện chưa thể học một số nội dung với tốc độ tương đương con người. Mặt khác, ông cũng đặt ra viễn cảnh silicon có thể vượt trội đáng kể so với carbon, hàm ý máy móc có khả năng chiếm ưu thế trước con người ở một số phương diện. Trong phép so sánh này, silicon là vật liệu chủ đạo của chip bán dẫn vận hành hệ thống AI, còn carbon là nền tảng cấu trúc của các phân tử hữu cơ chính, bao gồm mọi sinh vật sống. Theo ông Chew, lợi thế của silicon nằm ở độ bền, khả năng mở rộng và năng lực kết nối thông tin bằng công nghệ thuận lợi hơn so với con người. Từ đó, ông cho rằng khả năng máy móc trở nên vượt trội ở một số khía cạnh nhất định là kịch bản không thể xem nhẹ.

Ngay trên TikTok, sự bùng nổ của AI cũng đang tạo ra một nghịch lý: tỷ lệ video được sản xuất bằng AI gia tăng nhanh, nhưng mức độ quan tâm của người xem chưa tăng tương ứng. Theo CEO TikTok, khoảng cách này vẫn xuất hiện ngay cả khi nền tảng sử dụng thuật toán đề xuất có AI hỗ trợ, vốn phản ánh tương đối rõ nội dung mà người dùng muốn xem.

Khoảng 50% nội dung trên TikTok được thực hiện bởi các ứng dụng AI

Một báo cáo tháng 6 của Kapwing, công ty sản xuất video có trụ sở tại San Francisco (Mỹ), cho thấy khoảng 59% video xuất hiện trên trang Dành cho bạn của một tài khoản TikTok mới là nội dung do AI tạo ra. Báo cáo xếp vào nhóm video AI kém chất lượng những sản phẩm có hình ảnh rõ ràng do AI tạo, cùng các video tổng hợp chất lượng thấp sử dụng kịch bản và giọng lồng tiếng mang dấu hiệu do AI sản xuất.

Tuy nhiên, ông Chew cho biết lượng người thực sự xem nội dung AI trên TikTok chỉ chiếm tỷ lệ một chữ số trong tổng số người dùng. Khoảng cách giữa nguồn cung và lượt xem cho thấy việc tạo nội dung dễ hơn chưa đồng nghĩa với khả năng thu hút sự chú ý tốt hơn. Theo ông, tính chân thực vẫn là tiêu chí được người xem coi trọng. Những video bị nhận diện rõ là không có thật thường tiếp tục vấp phải phản ứng tiêu cực.

CEO TikTok nhận định thị trường đang chứng kiến nhiều thử nghiệm dùng AI để mở rộng quy mô sản xuất nội dung, với mức độ sáng tạo có thể vượt xa hình dung thông thường. Dù vậy, ở thời điểm hiện tại, hành vi người dùng chỉ đơn thuần xem nội dung do AI tạo ra vẫn chưa trở nên phổ biến.