Lào Cai tái định hình ngành khai khoáng xanh, thúc đẩy công nghiệp chế biến sâu bền vững

Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Lào Cai vừa ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình hành động số 39-CTr/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy nhằm triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Lào Cai tái định hình ngành khai khoáng xanh, thúc đẩy công nghiệp chế biến sâu bền vững (Ảnh: minh họa)

Động thái này được xem là bước đi quan trọng trong quá trình tái cơ cấu ngành khai khoáng của địa phương theo hướng hiện đại, giảm khai thác thô, nâng cao giá trị chế biến và tăng cường bảo vệ môi trường.

Theo kế hoạch, tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị đối với công tác quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên khoáng sản. Đồng thời, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên gắn với phát triển kinh tế bền vững và bảo đảm an ninh môi trường.

Trong giai đoạn trước mắt, tỉnh Lào Cai sẽ tập trung quán triệt, tuyên truyền sâu rộng nội dung Nghị quyết số 10-NQ/TW và Chương trình hành động số 39-CTr/TU tới các cấp, ngành, địa phương và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoáng sản.

Cùng với đó, Lào Cai kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát, điều chỉnh quy hoạch khoáng sản phù hợp với yêu cầu phát triển mới; xây dựng cơ chế phối hợp trong quản lý tài nguyên; ban hành quy định về khu vực cấm, tạm cấm hoạt động khoáng sản nhằm siết chặt quản lý và hạn chế tình trạng khai thác trái phép.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của kế hoạch là định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên khoáng sản giai đoạn 2026 - 2030. Tỉnh Lào Cai sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu địa chất, khoáng sản đồng bộ, thống nhất; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong điều tra, thăm dò, khai thác và giám sát hoạt động khai khoáng.

Theo định hướng mới, Lào Cai sẽ ưu tiên thu hút các dự án khai thác, chế biến sâu sử dụng công nghệ hiện đại, tiết kiệm tài nguyên và thân thiện môi trường. Tỉnh cũng đặt mục tiêu từng bước chấm dứt các dự án khai thác, tiêu thụ khoáng sản thô, qua đó nâng cao giá trị gia tăng và hạn chế thất thoát tài nguyên.

Đối với các loại khoáng sản chủ lực như apatit, đồng, đất hiếm, sắt, graphit và vàng, kế hoạch xác định mục tiêu duy trì khai thác ổn định, nâng công suất gắn với phát triển công nghiệp chế biến sâu và công nghiệp luyện kim.

Một số dự án trọng điểm tiếp tục được ưu tiên thu hút đầu tư như khai thác đất hiếm, mở rộng mỏ apatit, phát triển công nghiệp luyện kim và sản xuất vật liệu xây dựng. Đây được xem là lĩnh vực có tiềm năng tạo nguồn thu lớn, thúc đẩy công nghiệp địa phương và gia tăng năng lực cạnh tranh cho kinh tế tỉnh Lào Cai.

Bên cạnh mục tiêu phát triển kinh tế, Lào Cai cũng yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm trong hoạt động khoáng sản. Các mô hình kinh tế tuần hoàn, công nghệ sạch và giải pháp giảm phát thải sẽ được khuyến khích áp dụng nhằm giảm thiểu tác động môi trường.

Đáng chú ý, tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu giám sát chặt chẽ các nguồn thải trong hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản, từng bước hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” trước năm 2050 theo định hướng tăng trưởng xanh của Việt Nam.

UBND tỉnh Lào Cai giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì theo dõi, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện kế hoạch; đồng thời yêu cầu các sở, ngành, địa phương xây dựng chương trình hành động cụ thể, định kỳ báo cáo kết quả triển khai để bảo đảm đồng bộ, hiệu quả trên toàn tỉnh.

Trong bối cảnh Lào Cai đang thúc đẩy phát triển công nghiệp, kinh tế cửa khẩu và tăng trưởng xanh, việc tái định hình ngành khai khoáng theo hướng hiện đại, chế biến sâu và thân thiện môi trường được kỳ vọng sẽ mở ra dư địa phát triển bền vững, tạo động lực mới cho kinh tế địa phương trong giai đoạn tới.