Lào Cai: Đánh thức “vương quốc” Lê Nậm Pung – Từ mùa quả ngọt đến hệ sinh thái kinh tế xanh

Sáng 27/6, xã Mường Hum khai mạc Tuần lễ Trải nghiệm thu hoạch Lê Nậm Pung năm 2026 tại các thôn Kin Chu Phìn 1 và Kin Chu Phìn 2. Không gian lễ hội nhanh chóng trở nên sôi động khi hàng trăm du khách từ nhiều địa phương đổ về vùng đất từng được biết đến là "vương quốc lê Nậm Pung" để hòa mình vào mùa quả chín.

Ông Nguyễn Ngọc Minh, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Mường Hum phát biểu tại lễ khai mạc

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Nguyễn Ngọc Minh, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Mường Hum khẳng định, sự kiện không chỉ quảng bá thương hiệu Lê Nậm Pung mà còn giới thiệu những sản phẩm du lịch mới, khơi dậy tiềm năng, lợi thế của địa phương, thu hút doanh nghiệp và người dân tham gia phát triển du lịch cộng đồng, dịch vụ và nông nghiệp trải nghiệm.

Ít ai biết rằng, cách đây khoảng 15 năm, giống lê Tai nung được đưa về trồng thử nghiệm trên vùng đất Nậm Pung. Từ những cây giống còn xa lạ, hôm nay lê đã trở thành cây trồng chủ lực với gần 200 ha, trong đó khoảng 70 ha đang cho thu hoạch, tập trung tại Kin Chu Phìn 1, Kin Chu Phìn 2, Tả Chải và Nậm Pung. Những quả lê vỏ mỏng, giòn, ngọt đậm đã được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao, trở thành thương hiệu nông sản đặc trưng của vùng cao Lào Cai.

Không gian văn hóa tại lễ khai mạc

Điều tạo nên sức hút của Tuần lễ trải nghiệm không chỉ là những vườn lê sai trĩu quả mà còn là cách người dân biến mùa thu hoạch thành sản phẩm du lịch. Du khách được trực tiếp vào vườn hái lê, trò chuyện với chủ vườn, tìm hiểu quy trình chăm sóc, thưởng thức trái cây ngay dưới tán cây và cảm nhận nhịp sống bình yên của đồng bào Dao, Hà Nhì giữa núi rừng Tây Bắc. Giá trị của quả lê vì thế không chỉ nằm ở cân nặng hay giá bán mà còn nằm ở những trải nghiệm mà nó mang lại.

Trải nghiệm hái lê và phiên chợ số cùng các đặc sản cùng các HTX ở Mường Hum

Song song với hoạt động trải nghiệm, hàng loạt chương trình như Cuộc thi hái lê, "Vườn lê 3 tốt", cuộc thi ảnh "Sắc màu Lê Nậm Pung" cùng không gian trưng bày sản phẩm OCOP đã tạo nên bức tranh sinh động về đời sống văn hóa và sản xuất của đồng bào các dân tộc. Từ những vườn lê, du khách tiếp tục khám phá chợ Mường Hum, thác Rồng, suối Nậm Pung và bản làng của đồng bào Dao, Hà Nhì, Giáy…, hình thành chuỗi trải nghiệm khép kín giữa nông nghiệp và du lịch.

Điểm mới nổi bật nhất của Tuần lễ năm nay là sự xuất hiện của "Phiên chợ số – Lê Nậm Pung, đậm vị hương rừng Tây Bắc". Giữa những vườn lê xanh mướt, những chiếc điện thoại thông minh trở thành "gian hàng trực tuyến", nơi các đoàn viên thanh niên, hội viên phụ nữ và người dân địa phương livestream giới thiệu sản phẩm tới khách hàng trên khắp cả nước.

Sản phẩm lê Nậm Pung VH6 đạt tiêu chuẩn Ocop 3 sao

Những người phụ nữ Dao, Hà Nhì vốn quen với nương rẫy nay đã tự tin đứng trước ống kính điện thoại để kể câu chuyện về những mùa lê, giới thiệu quy trình chăm sóc, hướng dẫn khách hàng lựa chọn sản phẩm và chốt đơn ngay tại vườn. Không còn khoảng cách giữa vùng cao với thị trường, chuyển đổi số đang giúp nông sản Mường Hum đến gần hơn với người tiêu dùng bằng con đường nhanh nhất.

Theo anh Trương Văn An, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp công nghệ cao Mường Hum, việc ứng dụng nền tảng số không chỉ giúp tiêu thụ nông sản hiệu quả mà còn mở ra cơ hội khởi nghiệp cho thanh niên địa phương. Khi người nông dân biết sản xuất, biết làm du lịch và biết bán hàng trên môi trường số, giá trị của sản phẩm sẽ được nâng lên nhiều lần so với phương thức tiêu thụ truyền thống.

Thực tế cho thấy, cây lê không chỉ mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm cho nhiều hộ dân mà còn tạo việc làm, phát triển dịch vụ ăn uống, lưu trú, vận chuyển và các sản phẩm phụ trợ. Từ một loại cây ăn quả, Lê Nậm Pung đang hình thành một hệ sinh thái kinh tế mới, nơi nông nghiệp, du lịch, văn hóa và công nghệ cùng phát triển trên nền tảng tài nguyên bản địa.

Trong chiến lược phát triển xanh của Lào Cai, câu chuyện ở Mường Hum là minh chứng sinh động cho tư duy phát triển mới: không khai thác tài nguyên theo chiều rộng mà nâng cao giá trị bằng bản sắc văn hóa, trải nghiệm du lịch và chuyển đổi số. Khi mỗi mùa lê không chỉ là mùa thu hoạch mà còn là mùa đón khách, mùa quảng bá thương hiệu và mùa kết nối thị trường, thì những quả lê Nậm Pung đã vượt khỏi giá trị của một loại nông sản để trở thành biểu tượng cho khát vọng phát triển bền vững của vùng cao biên giới.