Lãi suất ngân hàng năm 2025 xu hướng giảm sau giai đoạn tăng mạnh

Lãi suất ngân hàng trong những tháng đầu năm 2025 đang có xu hướng giảm nhẹ, kéo theo những tác động tích cực đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, với những mục tiêu tăng trưởng tín dụng và áp lực từ chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), bài toán lãi suất vẫn đầy thách thức và chưa thể có lời giải rõ ràng trong thời gian tới.

Trong thời gian qua, lãi suất huy động tiền gửi và cho vay có xu hướng giảm nhẹ, sau một giai đoạn dài duy trì ở mức cao kể từ cuối năm 2024 và đầu năm 2025. Nguyên nhân chính là nhờ vào những nỗ lực hạ lãi suất mạnh mẽ từ Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Chính sách tiền tệ linh hoạt đã giúp giảm bớt áp lực tăng trưởng tín dụng, đồng thời hỗ trợ sự phục hồi của nền kinh tế sau các biến động tài chính quốc tế.

Lãi suất huy động trên thị trường 1 (dành cho dân cư và doanh nghiệp) đã có sự giảm nhẹ tại nhiều ngân hàng lớn. Cùng lúc đó, lãi suất cho vay không có sự biến động mạnh, mà chủ yếu giảm nhẹ theo chỉ đạo từ NHNN. Trên thị trường 2 (liên ngân hàng), lãi suất cũng có xu hướng ổn định và giảm nhẹ. Ngân hàng Nhà nước đã tạm dừng việc phát hành tín phiếu và điều chỉnh chính sách cho vay trên thị trường mở với mức lãi suất 4%/năm, kỳ hạn dài hơn, tối đa lên tới ba tháng thay vì chỉ một tuần như trước đây.

Lãi suất ngân hàng năm 2025 xu hướng giảm sau giai đoạn tăng mạnh.

Một trong những yếu tố quan trọng giúp duy trì xu hướng giảm lãi suất chính là sự suy yếu của đồng đô la Mỹ. Chỉ số DXY giảm mạnh, từ mức đỉnh 109,6 hồi giữa tháng 1 năm nay xuống còn 103,7, tương đương mức giảm 5,6% trong vòng chưa đầy hai tháng. Điều này đã tác động tích cực tới tỷ giá và giúp NHNN có thêm không gian để điều chỉnh lãi suất tiền đồng xuống thấp hơn.

Bên cạnh đó, các chính sách tiền tệ nới lỏng của các quốc gia lớn trên thế giới cũng tạo ra dư địa cho việc điều hành lãi suất tại Việt Nam. Tại Mỹ, Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã có động thái cắt giảm lãi suất, đồng thời nhiều quốc gia khác như Trung Quốc và khu vực Eurozone cũng có dấu hiệu giảm lãi suất nhằm hỗ trợ tăng trưởng. Những yếu tố quốc tế này giúp NHNN dễ dàng hơn trong việc điều hành và giảm lãi suất tiền đồng, qua đó hỗ trợ tăng trưởng GDP 8% trong năm nay.

Mặc dù có sự giảm nhẹ lãi suất, thanh khoản trong hệ thống ngân hàng hiện tại vẫn không thực sự dồi dào. Việc NHNN phải liên tục bơm ròng tiền qua thị trường mở cho thấy hệ thống ngân hàng không có đủ nguồn tiền để hỗ trợ đà giảm lãi suất một cách bền vững.

Sự thiếu hụt thanh khoản này phần lớn đến từ sự chênh lệch lớn giữa tốc độ tăng trưởng huy động vốn và tăng trưởng tín dụng trong năm 2024. Huy động vốn trong năm qua chỉ tăng 9,06%, trong khi tín dụng lại tăng đến 15,08%. Chênh lệch quá lớn này đã làm hụt thanh khoản trong hệ thống ngân hàng, khiến NHNN phải bơm tiền qua thị trường mở để duy trì sự ổn định.

Ngoài ra, việc NHNN bán ròng ngoại tệ trong những năm gần đây cũng tạo thêm áp lực lên thanh khoản. Mặc dù chính sách này giúp ổn định tỷ giá, nhưng lại làm hạn chế thanh khoản của thị trường 2.

Mục tiêu tăng trưởng tín dụng của Chính phủ và NHNN trong năm nay là 16%, một mục tiêu cao nhằm thúc đẩy tăng trưởng GDP. Tuy nhiên, mục tiêu này lại đặt ra một bài toán không dễ giải quyết cho các ngân hàng.

Để đạt được mục tiêu này, ngân hàng sẽ phải tăng cường huy động vốn, nhưng với mức lãi suất huy động hiện tại thấp, dòng tiền không đổ vào hệ thống ngân hàng mà chuyển sang các kênh đầu tư khác như vàng, bất động sản, hoặc thậm chí là tiền mã hóa. Lãi suất tiền gửi kỳ hạn một năm chỉ dao động trong khoảng từ 5-6%/năm, mức chênh lệch nhỏ so với mục tiêu lạm phát 4,5% của Quốc hội, khiến người dân có xu hướng không muốn gửi tiền ngân hàng.

Điều này sẽ buộc các ngân hàng phải điều chỉnh lãi suất huy động để thu hút tiền gửi. Nếu không, việc tăng trưởng tín dụng sẽ gặp khó khăn. Tuy nhiên, nếu lãi suất huy động tiếp tục tăng, ngân hàng có thể đối mặt với nguy cơ giảm biên lãi ròng (NIM), ảnh hưởng đến lợi nhuận.

Trong nửa cuối năm 2025, một số yếu tố thuận lợi có thể giúp NHNN tiếp tục giảm lãi suất, như xu hướng cắt giảm lãi suất toàn cầu từ các ngân hàng trung ương lớn. Tuy nhiên, các thách thức lớn đến từ mục tiêu tăng trưởng tín dụng cao, lạm phát và giá trị bất động sản đang là những yếu tố khó lường. Mặc dù NHNN có thể tiếp tục giảm lãi suất điều hành và thực hiện các biện pháp hỗ trợ như giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc hay tăng cường bơm tiền qua cho vay tái cấp vốn, nhưng các yếu tố này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Những giải pháp cần được cân nhắc kỹ lưỡng để duy trì sự ổn định trong hệ thống ngân hàng và đạt được các mục tiêu kinh tế của năm 2025.