| Bài liên quan |
| TP. Hồ Chí Minh hỗ trợ nhà ở xã hội cho người đã có nhà nhưng xa nơi làm việc |
| Lào Cai hỗ trợ nhà ở sau thiên tai, mức cao nhất 100 triệu đồng/hộ |
Chiều 21/8, trong chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI (đợt 2), Quốc hội thảo luận tại hội trường về định hướng chính sách sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở năm 2023.
Qua thảo luận, nhiều đại biểu cho rằng chính sách nhà ở đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo tại khu vực nông thôn, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và biên giới cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng thực chất, linh hoạt, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và đặc thù của từng địa bàn.
Đại biểu Sí Thị Mai Anh (đoàn Lào Cai), với thực tiễn sinh sống và công tác tại địa bàn biên giới, cho biết bà đặc biệt quan tâm đến khó khăn về nhà ở của đồng bào dân tộc thiểu số và người dân tại vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới.
Theo đại biểu, nhà ở không chỉ liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân mà còn gắn với sự ổn định dân cư, bảo đảm an sinh xã hội và tạo nền tảng cho phát triển lâu dài tại những địa bàn còn nhiều khó khăn.
 |
| Đại biểu Sí Thị Mai Anh (đoàn Lào Cai) |
Từ thực tiễn đó, đại biểu Sí Thị Mai Anh đề nghị tại khoản 1 Điều 59 của dự thảo Luật, bên cạnh các nhóm hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo và các khu vực chịu ảnh hưởng thường xuyên của thiên tai, biến đổi khí hậu, cần bổ sung rõ “vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng biên giới”.
Theo đại biểu, việc bổ sung này sẽ góp phần bảo đảm chính sách bao quát hơn, đồng thời tăng tính tương thích với các chương trình mục tiêu quốc gia và hạn chế nguy cơ bỏ sót những hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn tại các địa bàn đặc thù.
Đại biểu Trường Trung Tuyến (đoàn Gia Lai) cũng cho rằng, dự thảo Luật đã xác định một số nhóm hộ tại khu vực nông thôn và vùng thường xuyên chịu tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu được hỗ trợ khi có đất ở nhưng chưa có nhà hoặc nhà ở bị hư hỏng, dột nát.
Tuy nhiên, theo đại biểu, việc xác định đối tượng hỗ trợ không nên chỉ dựa vào chuẩn nghèo mà cần đánh giá đầy đủ mức độ thiếu hụt thực tế về nhà ở.
Thực tế có những hộ vừa thoát nghèo, hộ đông người, gia đình có người cao tuổi, người khuyết tật hoặc hộ sinh sống tại khu vực thường xuyên xảy ra thiên tai có nhu cầu cấp thiết về nhà ở nhưng có thể không còn thuộc nhóm nghèo theo tiêu chí thu nhập.
Do đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung các tiêu chí ưu tiên dựa trên mức độ an toàn và chất lượng thực tế của nhà ở, qua đó bảo đảm nguồn lực hỗ trợ đến đúng những trường hợp có nhu cầu cấp thiết.
Một vấn đề khác được các đại biểu đặt ra là mức hỗ trợ cần tính đến sự chênh lệch đáng kể về chi phí xây dựng giữa các khu vực.
Theo đại biểu Trường Trung Tuyến, tại miền núi, vùng sâu, vùng xa và địa bàn cách trở, chi phí vận chuyển vật liệu, nhân công, san nền và tổ chức thi công thường cao hơn nhiều so với khu vực đồng bằng.
Nếu chỉ áp dụng một mức hỗ trợ bình quân, cùng một khoản kinh phí có thể đáp ứng nhu cầu tại địa bàn này nhưng lại không đủ để người dân tại địa bàn khác hoàn thành căn nhà bảo đảm yêu cầu.
Vì vậy, chính sách cần có cơ chế tính toán linh hoạt hơn, bảo đảm mức hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế, nhất là tại những nơi có địa hình phức tạp, hạ tầng giao thông hạn chế và chi phí xây dựng cao.
Đây cũng là cơ sở để chính sách hỗ trợ nhà ở chuyển từ cách tiếp cận đồng đều sang hỗ trợ theo mức độ khó khăn và điều kiện cụ thể của từng địa bàn.
Bên cạnh yêu cầu về đối tượng và mức hỗ trợ, các đại biểu đặc biệt lưu ý yếu tố văn hóa trong phát triển nhà ở tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Đại biểu Sí Thị Mai Anh cho biết điểm e khoản 2 Điều 6 của dự thảo đã quy định việc phát triển nhà ở tại khu vực nông thôn, miền núi, biên giới phải phù hợp với phong tục, tập quán của từng dân tộc và điều kiện tự nhiên của từng vùng.
Tuy nhiên, theo đại biểu, nguyên tắc này cần được cụ thể hóa hơn tại quy định về thiết kế mẫu, thiết kế điển hình.
Theo đó, thiết kế nhà ở hỗ trợ cần lồng ghép phù hợp bản sắc văn hóa và kiến trúc truyền thống của từng dân tộc. Đối với đồng bào dân tộc thiểu số, ngôi nhà không đơn thuần là nơi cư trú mà còn là không gian sinh hoạt gia đình, lưu giữ phong tục, tập quán và các giá trị văn hóa cộng đồng.
Đại biểu cho rằng việc thiết kế nhà ở cần tính đến những đặc trưng như nhà sàn, không gian bếp, khu vực sinh hoạt chung và điều kiện khí hậu, địa hình của từng vùng, qua đó giúp người dân có thể sử dụng lâu dài thay vì chỉ đáp ứng yêu cầu về chỗ ở trước mắt.
Cùng quan điểm, đại biểu Trường Trung Tuyến đề nghị không áp dụng một mẫu nhà đồng loạt cho nhiều địa bàn có điều kiện tự nhiên, văn hóa và tập quán khác nhau.
Theo đó, Trung ương có thể quy định các tiêu chuẩn tối thiểu về an toàn, chất lượng công trình và mức hỗ trợ cơ bản; địa phương được chủ động điều chỉnh thiết kế, vật liệu xây dựng và nghiên cứu mức hỗ trợ bổ sung phù hợp với điều kiện thực tế.
Cách tiếp cận này vừa bảo đảm thống nhất về tiêu chuẩn, vừa tạo dư địa để địa phương chủ động giải quyết những đặc thù về địa hình, khí hậu, văn hóa và chi phí xây dựng.
Từ những ý kiến trên, các đại biểu cho rằng chính sách hỗ trợ nhà ở cần hướng tới mục tiêu cao hơn việc giải quyết chỗ ở tạm thời. Một chính sách phù hợp phải giúp người dân có được nơi ở an toàn, bền vững, phù hợp với điều kiện sinh hoạt và văn hóa, đồng thời góp phần ổn định dân cư, bảo đảm an sinh và tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa và biên giới.
