Jeffrey Paine – "người thầm thì" với giới khởi nghiệp

Một nhà đầu tư của những tên tuổi lớn như Carousell, RedMart và Ninja Van

Jeffrey Paine là nhà đồng sáng lập Golden Gate Ventures. Ông được biết đến như một người hiểu sâu về hệ sinh thái khởi nghiệp Đông Nam Á. Ông chia sẻ những điều doanh nhân cần để thành công. Ông cũng nêu quan điểm về “Tam giác vàng khởi nghiệp” của khu vực.

Ông cho rằng kỹ năng doanh nhân có thể đào tạo phần lớn. Con số mà ông đưa ra là 80%. Phần còn lại là tố chất bẩm sinh. Không phải ai cũng có thể trở thành nhà sáng lập. Áp lực tại các công ty tăng trưởng cao là rất lớn. Tố chất cá nhân quyết định khả năng chịu đựng áp lực đó.

Ông khẳng định có những đặc điểm rất khó dạy. Ông nhắc đến tính dễ chịu và trí thông minh linh hoạt. Ông cho rằng các đặc điểm này có yếu tố bẩm sinh. Doanh nhân giỏi cần tư duy nhanh. Doanh nhân giỏi cần biết đưa ra quyết định đúng lúc.

Ông định nghĩa trí tuệ linh hoạt theo cách rất cụ thể. Trí tuệ linh hoạt là khả năng xử lý thông tin và đi đến kết luận. Nhà sáng lập thường phải quyết định trong điều kiện thiếu dữ liệu. Họ phải thu thập kiến thức trong thời gian ngắn. Họ phải xử lý thông tin đó để chọn phương án cần thiết. Nếu một người quá dễ dãi thì họ sẽ do dự. Họ sẽ bị chi phối bởi quá nhiều ý kiến xung quanh. Một nhà sáng lập giỏi cần biết khó chịu đúng lúc. Một nhà sáng lập giỏi cũng phải khiêm tốn để học hỏi.

Jeffrey Paine là một doanh nhân khởi nghiệp nhiều lần. Ông từng có kinh nghiệm tại Thung lũng Silicon. Ông đồng sáng lập Golden Gate Ventures vào năm 2011. Quỹ tập trung vào Đông Nam Á ngay từ đầu. Ông luôn muốn làm việc với các doanh nhân trong khu vực. Ông luôn muốn cố vấn cho các đội ngũ trẻ.

Ý tưởng thành lập quỹ xuất phát từ một vấn đề cụ thể. Các startup Đông Nam Á khi đó rất khó tiếp cận vốn Vùng Vịnh. Khu vực còn xa lạ với giới đầu tư quốc tế. Ông nhìn thấy khoảng trống kết nối giữa hai bên. Ông muốn giải quyết khoảng trống đó bằng một cấu trúc quỹ.

Thời điểm đầu, ông đang cố vấn cho nhiều công ty non trẻ. Ông làm việc cùng Vinnie Lauria. Vinnie Lauria là một doanh nhân ở Thung lũng Silicon. Vinnie Lauria khi đó đang du lịch bụi khắp châu Á. Vinnie Lauria đã bán công ty của mình trước đó. Họ nhận ra tiềm năng của nhiều đội ngũ trẻ. Họ quyết định lập quỹ để tạo cầu nối đầu tư.

Dẫn đầu sự phát triển của "Tam giác vàng khởi nghiệp"

Golden Gate Ventures cho phép nhà đầu tư thiên thần ở Vùng Vịnh rót vốn vào Đông Nam Á. Quỹ tập trung vào các lĩnh vực internet và di động. Người tiêu dùng là động lực chính cho danh mục đầu tư. Quỹ đã ra mắt bốn quỹ tính đến nay. Quỹ đã đầu tư vào gần 70 công ty. Phạm vi đầu tư trải rộng Đông Nam Á, Trung Quốc và Hoa Kỳ. Danh mục của quỹ có Carousell. Danh mục của quỹ có Carro. Danh mục của quỹ có Ninja Van. Danh mục của quỹ có RedMart. Quỹ đang triển khai các dự án về công nghệ nông nghiệp. Quỹ đang triển khai các dự án về công nghệ khí hậu. Quỹ dự kiến chốt thêm một đến hai thương vụ trong năm nay.

Bối cảnh khởi nghiệp Đông Nam Á đã thay đổi rõ rệt. Khu vực đã trải qua một thập kỷ tăng trưởng nhanh. Nhiều công ty kỳ lân đã xuất hiện trong khu vực. Đông Nam Á hiện nằm trong tầm ngắm của nhà đầu tư toàn cầu. Vốn đầu tư hằng năm đã tăng gấp 50 lần trong 10 năm. Con số tăng từ 130 triệu USD năm 2010 lên 7,7 tỷ USD năm 2020. Các lĩnh vực thực phẩm, fintech và hậu cần thu hút nhiều vốn nhất. Grab và Gojek đã tạo ra sức hút lớn cho khu vực. Hai công ty đã huy động vốn toàn cầu. Hai công ty đã kể câu chuyện Đông Nam Á cho thế giới. Nhiều nhà đầu tư đã chú ý hơn đến thị trường này.

Hệ sinh thái khu vực còn hưởng lợi từ các yếu tố khác. Các hãng hàng không giá rẻ đã thúc đẩy du lịch nội vùng. Việc sử dụng tiếng Anh ngày càng phổ biến. Ông từng cần phiên dịch khi dự hội nghị tại Indonesia. Ông từng cần phiên dịch khi dự hội nghị tại Việt Nam. Hiện tại, ông không cần phiên dịch nữa. Tiếng Anh giúp khu vực thống nhất hơn trong giao tiếp.

Ông mô tả “Tam giác vàng khởi nghiệp” của Đông Nam Á. Tam giác gồm Việt Nam, Singapore và Indonesia. Bộ ba này là viên ngọc quý của khu vực. Bộ ba này sẽ dẫn dắt làn sóng tăng trưởng tiếp theo.

Golden Gate Ventures tiếp tục mở rộng hiện diện tại Việt Nam. Quỹ đã công bố mở chi nhánh tại Thành phố Hồ Chí Minh. Quỹ đã công bố mở chi nhánh tại Hà Nội. Hai chi nhánh mới bổ sung cho văn phòng Singapore. Hai chi nhánh mới bổ sung cho văn phòng Indonesia. Mục tiêu là thu hút đầu tư vào thị trường Việt Nam. Mục tiêu là thúc đẩy trao đổi ý tưởng và sáng kiến. Mục tiêu là hỗ trợ startup Việt Nam vươn ra khu vực.

Ông phân tích lợi thế của từng quốc gia trong tam giác. Singapore có nguồn vốn dồi dào. Singapore có đội ngũ nhân tài chất lượng cao. Singapore có nhiều nhà sáng lập dày dạn kinh nghiệm. Nhiều trụ sở chính và đội ngũ sản phẩm đặt tại Singapore. Các đội ngũ Singapore thường có tham vọng toàn cầu. Các đội ngũ Singapore thường có tầm nhìn quốc tế rõ ràng.

Indonesia có thị trường nội địa rất lớn. Indonesia có tiềm năng sinh lời cao cho nhà đầu tư. Doanh nghiệp số một trong nhiều lĩnh vực có thể tạo lợi nhuận bền vững. Nhiều vòng gọi vốn có thể mang lại lợi ích cho nhà đầu tư. Các đợt IPO đã chứng minh khả năng hiện thực hóa lợi nhuận.

Việt Nam có sức trẻ bùng nổ. Việt Nam có tài năng công nghệ xuất sắc. Mật độ dân số cao tạo ra nhiều cơ hội sản phẩm số. Tỷ lệ sử dụng công nghệ di động rất lớn. Nguồn nhân lực công nghệ của Việt Nam dẫn đầu Đông Nam Á theo đánh giá của ông. Nhiều đội ngũ Việt Nam làm được các bài toán phức tạp. Nhiều đội ngũ Việt Nam làm Web3 và tiền mã hóa một cách tự nhiên.

Điều gì tiếp theo cho các công ty khởi nghiệp 2.0?

Ông dự báo giai đoạn khởi nghiệp 2.0 sẽ khó khăn hơn. Hệ sinh thái đang trưởng thành nhanh. Tỷ lệ ý tưởng tiêu dùng độc đáo đang giảm. Các kênh phân phối sản phẩm tiêu dùng bị kiểm soát bởi một số nền tảng lớn. Nhà sáng lập cần chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp với tính cách. Nhà sáng lập cần chọn mô hình phù hợp với năng lực cốt lõi.

Báo cáo Hệ sinh thái Khởi nghiệp Đông Nam Á 2.0 đưa ra các hướng ưu tiên mới. Thế hệ doanh nhân tiếp theo có thể tạo ra các nền tảng thương mại xã hội. Kỳ lân công nghệ y tế có thể xuất hiện nhiều hơn. Fintech sẽ tiếp tục phát triển mạnh. Các công ty B2B SaaS sẽ tăng trưởng nhanh. Doanh nhân thành công cần có góc nhìn khác biệt. Doanh nhân thành công cần nhận ra điểm uốn của bối cảnh. Điểm uốn có thể đến từ thay đổi trong nước. Điểm uốn có thể đến từ thay đổi trong khu vực. Điểm uốn có thể đến từ thay đổi toàn cầu. Doanh nhân cần hành động sớm để nắm lợi thế tiên phong.

Golden Gate Ventures chuẩn bị chiến lược tăng trưởng mới cho danh mục. Chiến lược có tên Founder First. Chiến lược này bổ sung vốn con người cho nhà sáng lập. Chiến lược này bổ sung vốn xã hội cho nhà sáng lập. Chiến lược này bổ sung vốn tài chính theo nhu cầu thực tế. Quỹ tích lũy mạng lưới trong nhiều năm. Quỹ muốn chuyển giao mạng lưới đó cho các đội ngũ phù hợp.

Ông thường hỏi các doanh nhân trẻ về giấc ngủ, về mức độ căng thẳng, về cách họ kiểm soát áp lực. Nhiều người đã trải qua lo âu và kiệt sức. Nhiều người gặp hội chứng kẻ mạo danh trong một giai đoạn nào đó. Người theo đuổi sự nghiệp dài hạn cần học cách quản trị căng thẳng. Người theo đuổi sự nghiệp dài hạn cần nhận ra dấu hiệu sớm của vấn đề.

Ông lưu ý rằng không phải startup nào cũng cần vốn mạo hiểm. Không phải doanh nghiệp nào cũng phải trở thành kỳ lân. Nhiều công ty phần mềm hoạt động hiệu quả ở quy mô vừa và nhỏ. Nhiều công ty như vậy không cần gọi vốn lớn. Những công ty như vậy vẫn xứng đáng được tồn tại.

Ông giữ thái độ thẳng thắn trong tư vấn đầu tư. Nếu doanh nghiệp phù hợp tiêu chí đầu tư, quỹ sẽ cân nhắc rót vốn. Quỹ sẽ hỗ trợ doanh nghiệp nghĩ lớn hơn khi có thể. Nếu triển vọng quy mô nhỏ, ông khuyên không nên gọi vốn từ quỹ. Ông đề cao sự trung thực trong phản hồi cho đội ngũ sáng lập.

Quan hệ giữa quỹ và doanh nhân không dừng lại ở thương vụ. Quỹ sẵn sàng hướng dẫn các đội ngũ theo đuổi mục tiêu riêng, sẵn sàng hỗ trợ khi có thể giúp ích và sẵn sàng đưa ra phản hồi trung thực khi cần thiết. Đây là phương châm hoạt động của Golden Gate Ventures ngay từ đầu.

Câu chuyện của Jeffrey Paine là một bức tranh đầy đủ về khởi nghiệp khu vực. Bức tranh có góc nhìn chiến lược về vốn và thị trường, có chiều sâu nhân văn về con người sáng lập. Bài học rút ra rất rõ ràng. Khởi nghiệp cần năng lực, tố chất và sự tỉnh táo. Khởi nghiệp cũng cần kỷ luật cá nhân và sức bền tinh thần. Khởi nghiệp thành công bắt đầu từ những quyết định đúng trong hoàn cảnh thiếu dữ liệu. Khởi nghiệp bền vững bắt đầu từ sự thấu hiểu con người và giá trị mà doanh nghiệp phục vụ.