 |
| Cuộc hội đàm của Hải quan Việt Nam - Hoa Kỳ |
Quan hệ kinh tế - thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ đang tiếp tục phát triển mạnh mẽ, đặc biệt sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào năm 2023. Trong bối cảnh kim ngạch thương mại song phương liên tục tăng trưởng ở mức cao, yêu cầu tăng cường hợp tác quản lý hải quan, bảo đảm an ninh thương mại và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng trở nên cấp thiết.
Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đạt 172,3 tỷ USD. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 153,1 tỷ USD, tăng 28,2% so với năm trước, còn nhập khẩu đạt hơn 19,2 tỷ USD, tăng 27,7%.
Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong năm 2026. Tính từ ngày 1/1 đến ngày 18/6/2026, tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt 89,58 tỷ USD, tăng 23,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 79,09 tỷ USD, tăng 22,4%, trong khi nhập khẩu đạt 10,49 tỷ USD, tăng 28,3%.
Sự phát triển nhanh chóng của thương mại song phương vừa mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng hơn, vừa đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả phối hợp giữa cơ quan hải quan hai nước nhằm bảo đảm lưu thông hàng hóa thuận lợi, đồng thời kiểm soát hiệu quả các hành vi gian lận thương mại, gian lận xuất xứ và các rủi ro đối với chuỗi cung ứng.
Thời gian qua, hợp tác giữa Hải quan Việt Nam và Hải quan Hoa Kỳ được triển khai trên nền tảng Hiệp định hỗ trợ lẫn nhau trong lĩnh vực hải quan (CMAA) giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Hoa Kỳ, được ký kết vào tháng 12/2019 và có hiệu lực từ tháng 5/2020.
Thông qua khuôn khổ hợp tác này, hai bên đã duy trì hoạt động trao đổi thông tin phục vụ xác minh các nghi vấn vi phạm hải quan, phối hợp nghiệp vụ và triển khai nhiều chương trình hỗ trợ nâng cao năng lực quản lý.
Nhằm cụ thể hóa hơn nữa các nội dung hợp tác nghiệp vụ, hai cơ quan hải quan đã tiến hành trao đổi và thống nhất xây dựng cơ chế chia sẻ điện tử thông tin tờ lược khai và vận chuyển hàng hóa thông qua Bản ghi nhớ hợp tác giữa Bộ Tài chính Việt Nam và Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ.
 |
| Hải quan Việt Nam - Hoa Kỳ ký thỏa thuận chia sẻ dữ liệu điện tử, thúc đẩy thương mại minh bạch và bền vững. |
Sáng 25/6/2026 (giờ địa phương), bên lề Phiên họp Hội đồng Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) lần thứ 147/148 tại Brussels (Bỉ), Cục trưởng Hải quan Việt Nam Nguyễn Văn Thọ và Cao ủy Hải quan Hoa Kỳ Rodney Scott đã chính thức ký Bản ghi nhớ hợp tác này.
Theo nội dung ký kết, hai bên dự kiến thực hiện cơ chế chia sẻ dữ liệu điện tử tờ lược khai hàng hóa theo thời gian thực hoặc trong thời gian nhanh nhất có thể. Dữ liệu được sử dụng phục vụ công tác phân tích rủi ro, xác định trọng điểm kiểm tra và ngăn chặn các hành vi vi phạm hải quan như buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng cấm, gian lận xuất xứ và trốn thuế.
Theo đánh giá của cơ quan hải quan, việc trao đổi dữ liệu điện tử sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cả công tác quản lý nhà nước và hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp.
Trước hết, cơ chế này giúp nâng cao khả năng xác minh thông tin lô hàng, đối chiếu dữ liệu xuất nhập khẩu giữa hai nước, qua đó phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và các hành vi lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại.
Đồng thời, việc tiếp cận dữ liệu trước khi hàng hóa đến cửa khẩu sẽ hỗ trợ cơ quan hải quan nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro, tập trung nguồn lực vào các lô hàng có dấu hiệu nghi vấn, trong khi tạo điều kiện thông quan nhanh hơn đối với các doanh nghiệp tuân thủ tốt.
Nhờ đó, doanh nghiệp có thể giảm thời gian chờ đợi, hạn chế phát sinh chi phí kiểm tra không cần thiết và nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa trên thị trường quốc tế.
Đây cũng là xu hướng hợp tác hiện đại được Tổ chức Hải quan Thế giới khuyến nghị các cơ quan hải quan thành viên triển khai nhằm vừa tạo thuận lợi thương mại, vừa bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng toàn cầu trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu và công nghệ số.
Không chỉ mang ý nghĩa về mặt nghiệp vụ, việc ký kết Bản ghi nhớ còn được đánh giá là thông điệp thể hiện thiện chí của Việt Nam trong việc hợp tác với Hoa Kỳ để giải quyết các vấn đề cùng quan tâm, đặc biệt là ngăn chặn gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp nhằm né tránh các biện pháp thuế quan.
Việc triển khai cơ chế chia sẻ dữ liệu điện tử được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch trong hoạt động thương mại, tăng hiệu quả quản lý hải quan và củng cố niềm tin của các đối tác quốc tế đối với môi trường kinh doanh của Việt Nam.
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu đối mặt nhiều thách thức, sáng kiến hợp tác mới giữa Hải quan Việt Nam và Hải quan Hoa Kỳ được xem là nền tảng quan trọng để mở rộng hợp tác thực chất giữa hai cơ quan hải quan, đồng thời tạo thêm động lực cho quan hệ kinh tế - thương mại song phương phát triển theo hướng cân bằng, ổn định và bền vững trong những năm tới.
