Thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ tăng mạnh, doanh nghiệp còn nhiều dư địa mở rộng

137,42 tỷ USD thương mại song phương sau 8 tháng cho thấy quy mô quan hệ kinh tế Việt Nam – Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng. Nhưng câu chuyện đáng chú ý hơn nằm ở phần tăng trưởng tiếp theo: làm thế nào để doanh nghiệp hai nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và tạo ra nhiều giá trị hơn từ dòng thương mại đang tăng.

Không chỉ tăng kim ngạch

Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, hết tháng 8/2026, thương mại hai chiều Việt Nam – Hoa Kỳ đạt khoảng 137,42 tỷ USD, tăng 23,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Hoa Kỳ tiếp tục là một trong những thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm khoảng 32,1% tổng kim ngạch xuất khẩu. Theo thống kê của phía Hoa Kỳ, đến hết tháng 7/2026, Việt Nam đã trở thành đối tác thương mại lớn thứ 5 của nước này, tăng 5 bậc so với cùng kỳ năm trước.

Cùng với tăng trưởng thương mại, hai nước còn nhiều tiềm năng để mở rộng và làm sâu sắc hơn hợp tác trong các lĩnh vực giàu dư địa - (Ảnh minh họa).

Quy mô thương mại tăng cũng phản ánh sự bổ trợ ngày càng rõ giữa hai nền kinh tế.

Ông Đỗ Ngọc Hưng - Tham tán Thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ - thông tin cho biết Việt Nam có thế mạnh về công nghiệp chế biến, hàng tiêu dùng, điện tử, dệt may, da giày, đồ gỗ, nông thủy sản. Trong khi đó, Hoa Kỳ có thế mạnh về công nghệ, máy móc, thiết bị, năng lượng, hàng không, nông sản và nguyên liệu đầu vào.

Chính sự bổ trợ này tạo nền tảng để quan hệ thương mại chuyển sang giai đoạn sâu hơn.

“Quan hệ thương mại hai nước đang có điều kiện để chuyển từ tăng trưởng về quy mô sang hợp tác sâu hơn về chất lượng, công nghệ và chuỗi giá trị”, ông Đỗ Ngọc Hưng nhận định.

Dư địa nằm ở chuỗi cung ứng

Một hướng mở rộng đáng chú ý là gia tăng thương mại các sản phẩm phục vụ sản xuất.

Việt Nam đang có nhu cầu lớn về máy móc, thiết bị, công nghệ, nguyên liệu, năng lượng, hàng không và các sản phẩm nông nghiệp mà Hoa Kỳ có thế mạnh. Việc nhập khẩu những nhóm hàng này không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn tạo thêm đầu vào cho sản xuất, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp nâng năng lực cạnh tranh.

Nhu cầu về máy móc và thiết bị ở Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ. Điều này được thúc đẩy bởi sự phát triển của các ngành công nghiệp trọng điểm của Việt Nam, như công nghiệp chế biến, chế tạo, sản xuất ô tô, điện tử, viễn thông...

Ở chiều ngược lại, hàng hóa Việt Nam có lợi thế về giá và ngày càng cải thiện chất lượng để tiếp cận thị trường Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, dư địa này không đồng nghĩa doanh nghiệp Việt Nam chỉ cần tăng lượng hàng xuất khẩu.

Theo ông Đỗ Ngọc Hưng, doanh nghiệp cần tiếp tục nâng giá trị gia tăng, hàm lượng công nghệ, bảo đảm xuất xứ, minh bạch chuỗi cung ứng và đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường Hoa Kỳ.

Đây cũng là điểm quyết định khả năng chuyển từ tăng trưởng thương mại sang tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Công nghệ cao và bán dẫn mở thêm cửa

Dòng vốn đầu tư cho thấy quan hệ kinh tế song phương không chỉ nằm ở thương mại hàng hóa.

Đến cuối tháng 7/2026, các nhà đầu tư Hoa Kỳ có 1.587 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam, tổng vốn đăng ký khoảng 12,5 tỷ USD. Riêng 7 tháng đầu năm, vốn đăng ký của nhà đầu tư Hoa Kỳ đạt khoảng 437,6 triệu USD với 86 dự án cấp mới, tăng 67,9%.

Nhiều doanh nghiệp lớn của Hoa Kỳ đã đến Việt Nam như Boeing, Coca Cola, Google, Facebook, Netflix, Nike, Exxon Mobil, Amazon, Marriott… cùng với khẳng định sẽ tiếp tục mở rộng hoạt động và đầu tư tại Việt Nam - (Ảnh minh họa).

Ở chiều ngược lại, tính đến cuối tháng 4/2026, Việt Nam có 279 dự án đầu tư tại Hoa Kỳ với tổng vốn đăng ký khoảng 1,45 tỷ USD.

Từ thực tiễn làm việc với các cơ quan, hiệp hội và doanh nghiệp Hoa Kỳ, ông Đỗ Ngọc Hưng cho rằng công nghệ cao và bán dẫn là những lĩnh vực có dư địa đáng chú ý.

Việt Nam có nguồn nhân lực, năng lực sản xuất điện tử và vị trí trong chuỗi cung ứng khu vực. Hoa Kỳ có thế mạnh về công nghệ, thiết kế chip, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ nền tảng.

Khoảng giao nhau này cho phép hợp tác mở rộng từ sản xuất sang nghiên cứu, thiết kế, đào tạo nhân lực và phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Năng lượng và hàng không cũng được xác định là những lĩnh vực có tiềm năng, khi Việt Nam có nhu cầu phát triển lớn còn doanh nghiệp Hoa Kỳ có thế mạnh về công nghệ, vốn và kinh nghiệm quản trị.

Doanh nghiệp phải nâng chuẩn để đi xa hơn

Cùng với cơ hội, yêu cầu đối với doanh nghiệp Việt Nam cũng cao hơn.

Việc tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng Hoa Kỳ đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ bảo đảm năng lực sản xuất mà còn phải kiểm soát nguồn gốc hàng hóa, tăng khả năng truy xuất, minh bạch chuỗi cung ứng và đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường.

Theo Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ, mục tiêu trong giai đoạn tới là tạo ra một cấu trúc hợp tác có tính bổ trợ cao hơn, trong đó hai bên không chỉ trao đổi hàng hóa, dịch vụ và năng lượng mà còn cùng tạo thêm giá trị trong chuỗi cung ứng.

Ở cấp độ quan hệ song phương, ông Đỗ Ngọc Hưng đánh giá các hoạt động đối ngoại cấp cao có ý nghĩa trong việc củng cố lòng tin và tạo môi trường thuận lợi để Chính phủ cũng như cộng đồng doanh nghiệp hai nước triển khai các chương trình hợp tác cụ thể.

Trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Hoa Kỳ, những lĩnh vực như công nghệ cao, bán dẫn, năng lượng, hàng không, kinh tế số, đào tạo nhân lực và chuỗi cung ứng đang trở thành những không gian hợp tác mới.

Với doanh nghiệp Việt Nam, dư địa lớn hơn không chỉ nằm ở việc bán thêm hàng sang Hoa Kỳ, mà ở khả năng nâng vị trí trong chuỗi giá trị của thị trường này.