Hà Nội tăng trưởng 7,87% quý I, dồn lực đầu tư công và kinh tế số để bứt tốc

Bước qua quý đầu năm với mức tăng trưởng thuộc nhóm tích cực nhất trong nhiều năm gần đây, kinh tế Hà Nội cho thấy sức chống chịu và khả năng điều hành đáng chú ý trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động. Tuy nhiên, phía sau con số 7,87% không chỉ là tín hiệu lạc quan, mà còn là lời cảnh báo về những điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ nếu thành phố muốn tiến gần hơn mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026.

Tại họp báo về tình hình kinh tế - xã hội quý I và nhiệm vụ trọng tâm quý II/2026, bà Đỗ Thu Hằng, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội, nhìn nhận tăng trưởng của thành phố vẫn chưa đạt kỳ vọng khi phải chịu tác động đồng thời từ chi phí đầu vào tăng mạnh và sức cầu tiêu dùng suy yếu. Đây là áp lực kép đang phủ bóng lên cả khu vực sản xuất lẫn tiêu dùng, buộc Hà Nội phải vừa giữ nhịp tăng trưởng, vừa xử lý các biến động ngắn hạn của thị trường.

Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Đỗ Thu Hằng thông tin về tình hình kinh tế - xã hội quý I và nhiệm vụ trọng tâm quý II của TP. Hà Nội năm 2026. Ảnh baodautu

Một trong những yếu tố gây sức ép rõ nhất là giá nhiên liệu. Theo số liệu được công bố, giá xăng bình quân tháng 3/2026 tăng 28,09% so với tháng trước, trong khi dầu diesel tăng tới 56,62%. So với cùng kỳ tháng 3/2025, giá xăng tăng 21,44% và dầu diesel tăng 58,67%. Đà tăng này kéo theo chi phí vận tải, logistics và sản xuất đồng loạt đi lên, khiến mặt bằng giá hàng hóa, dịch vụ chịu áp lực và làm suy giảm sức mua của người dân.

Áp lực chi phí cũng hiện diện rõ trong khu vực công nghiệp. Quý I/2026, chỉ số phát triển sản xuất công nghiệp của Hà Nội tăng 8,5%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 8,7%. Mức tăng này phản ánh nỗ lực duy trì sản xuất của doanh nghiệp, nhất là khi nhiều đơn vị đã chủ động tích trữ nguyên liệu từ cuối năm trước và giữ được đơn hàng ổn định. Dù vậy, dư địa bứt phá của khu vực sản xuất vẫn chưa thật sự rõ nét khi giá nguyên vật liệu và chi phí vận chuyển còn neo ở mức cao.

Ở chiều ngược lại, thương mại và dịch vụ tiếp tục đóng vai trò điểm tựa cho tăng trưởng của Thủ đô. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng quý I đạt 252.000 tỷ đồng, tăng 11,2% so với cùng kỳ. Việc thành phố triển khai các chương trình bình ổn thị trường, bảo đảm nguồn cung và an toàn thực phẩm trong dịp Tết đã góp phần duy trì đà tăng của khu vực này, qua đó bù đắp phần nào sức ép từ chi phí đầu vào và cầu tiêu dùng suy yếu cục bộ.

Đáng chú ý nhất trong bức tranh quý I là vai trò của đầu tư công. Vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách nhà nước do địa phương quản lý đạt 20,9 nghìn tỷ đồng, chiếm 18,3% tổng nguồn vốn địa phương cả nước, tăng 47,4% so với cùng kỳ và đứng đầu toàn quốc. Tỷ lệ giải ngân đạt 14,8% dự toán ngay trong quý đầu năm cho thấy Hà Nội đang chọn đầu tư công làm động lực dẫn dắt tăng trưởng trong bối cảnh khu vực tư nhân và tiêu dùng chưa phục hồi hoàn toàn.

Không chỉ dừng ở dòng vốn, nhiều dự án hạ tầng trọng điểm như Vành đai 1, Vành đai 4, cầu Tứ Liên đã ghi nhận khối lượng thi công thực địa tăng lên rõ rệt. Điều này phản ánh tiến triển thực chất trong tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, vốn từ lâu là nút thắt lớn của các dự án đầu tư công tại Hà Nội. Cùng với đó, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn quý I đạt 230,6 nghìn tỷ đồng, tương đương 35,5% dự toán, trong khi chi ngân sách địa phương đạt 42,6 nghìn tỷ đồng, tăng 107,5% so với cùng kỳ. Nền tảng tài chính này tạo dư địa quan trọng để thành phố bước vào quý II với tâm thế chủ động hơn.

Bước sang quý II/2026, Hà Nội xác định rõ mục tiêu không chỉ giữ đà tăng mà phải tạo ra cú bứt tốc mạnh hơn. Trọng tâm đầu tiên là điều hành vốn đầu tư công linh hoạt hơn, điều chuyển nguồn lực từ các dự án chậm, kém hiệu quả sang các công trình cấp bách, có khả năng giải ngân tốt. Thành phố sẽ giao chỉ tiêu giải ngân theo từng tháng cho từng chủ đầu tư, từng xã, phường, đồng thời yêu cầu báo cáo tiến độ hằng tuần và siết chặt kỷ luật giải ngân, coi kết quả thực hiện là tiêu chí đánh giá người đứng đầu.

Song song với đó, các tổ công tác tháo gỡ khó khăn trong giải ngân và giải phóng mặt bằng tiếp tục được phát huy. Trọng tâm được dồn vào nhóm hạ tầng then chốt như các cầu qua sông Hồng, các tuyến Vành đai 2,5; 3,5, các trục giao thông hướng tâm và các dự án cấp bách khác. Cách làm này cho thấy Hà Nội đang nỗ lực biến đầu tư công từ công cụ kích cầu ngắn hạn thành lực đẩy mở rộng không gian phát triển dài hạn.

Trong bối cảnh thị trường quốc tế còn bất định, thành phố cũng chủ động làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp xuất khẩu lớn để nhận diện nguyên nhân suy giảm đơn hàng, từ rào cản kỹ thuật, biến động chính sách thương mại đến chi phí logistics. Cùng lúc, diễn biến giá xăng dầu và vật liệu xây dựng sẽ được theo dõi sát nhằm kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho nhà thầu, tránh tình trạng thi công cầm chừng, ảnh hưởng tới tiến độ các dự án lớn.

Một điểm mới đáng chú ý trong chiến lược tăng trưởng quý II là kích cầu tiêu dùng gắn với phát triển dịch vụ và kinh tế số. Hà Nội dự kiến thí điểm kinh tế đêm có kiểm soát tại quận Hoàn Kiếm và Tây Hồ, mở rộng khung giờ hoạt động, đa dạng hóa dịch vụ và gia tăng trải nghiệm tiêu dùng. Song song, mô hình chợ chuyển đổi số cũng được triển khai, với mục tiêu ít nhất 1.000 tiểu thương tại các chợ Đồng Xuân, Long Biên, Hà Đông áp dụng thanh toán QR Code và tham gia các nền tảng số. Đây là hướng đi cho thấy thành phố không chỉ tìm cách kích cầu ngắn hạn, mà còn thử nghiệm các mô hình tiêu dùng mới gắn với chuyển đổi hành vi thị trường.

Về thu hút đầu tư, Hà Nội đang chuyển từ tư duy thu hút đại trà sang lựa chọn có trọng tâm, trọng điểm. Thành phố dự kiến xây dựng danh sách 20-30 nhà đầu tư chiến lược để xúc tiến trực tiếp tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc và các khu công nghiệp mới, đồng thời chuẩn bị quỹ đất sạch, hạ tầng và thủ tục để sẵn sàng đón các dự án công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và R&D. Đây là bước đi mang tính sàng lọc, cho thấy Hà Nội muốn nâng chất lượng dòng vốn hơn là chỉ chạy theo quy mô đăng ký.

Ở cấp cơ sở, mục tiêu hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin và hệ thống họp trực tuyến cho toàn bộ 126 xã, phường tiếp tục được đặt ra, đi cùng với các chương trình đào tạo chuyên sâu để nâng cao năng lực vận hành. Trên bình diện dài hạn, thành phố xác định 5 trụ cột tăng trưởng, trong đó nổi bật là đẩy nhanh các công trình hạ tầng lan tỏa cao, khơi thông nguồn lực khu vực tư nhân, thúc đẩy khoa học công nghệ - đổi mới sáng tạo - chuyển đổi số, phát triển văn hóa - du lịch - kinh tế đêm và khai thác hiệu quả tài sản công, đất đai, quỹ nhà. Đáng chú ý, Hà Nội đặt mục tiêu ít nhất 80% thủ tục hành chính được cung cấp trực tuyến toàn trình và trên 95% hồ sơ được xử lý hoàn toàn trực tuyến, với nguồn lực đầu tư hơn 9.090 tỷ đồng ngay từ đầu năm 2026.