Hưng Yên: Hội chợ OCOP phường Thái Bình 2026 – Đặc sản bị “nhấn chìm” giữa hàng chợ

Từ “điểm sáng” OCOP đúng nghĩa...

Bước qua cổng chào được thiết kế bắt mắt với hình ảnh bông lúa vàng trĩu hạt, Hội chợ đã đem lại những tín hiệu đầy kỳ vọng. Khẩu hiệu hành động của chương trình OCOP Quốc gia được bài trí trang trọng, như một lời cam kết về chất lượng và bản sắc.

Gian hàng Nước mắm Diêm Điền của Công ty Cổ phần Thủy sản Thương mại Diêm Điền

Giữa không gian ồn ã, gian hàng Nước mắm Diêm Điền của Công ty Cổ phần Thủy sản Thương mại Diêm Điền nổi bật lên như một điểm sáng làm thỏa lòng những vị khách khó tính. Gian hàng được thiết kế quy củ với hệ thống biển bạt màu vàng chanh bắt mắt, ghi rõ thông tin doanh nghiệp chính gốc đến từ TDP số 8, thị trấn Diêm Điền. Từng chai nước mắm truyền thống với phần nắp vàng đặc trưng được xếp ngay ngắn, dựng thành những hàng dài chạy dọc theo mép bàn phủ vải đỏ, kèm logo chứng nhận OCOP 3 sao chuẩn mực. Bao quanh khu vực trưng bày là dòng chữ khẳng định: “Nước mắm truyền thống – Sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP” cùng lời cam kết “Sản phẩm an toàn – Vì sức khỏe người tiêu dùng”.

Sự chỉn chu từ cách dựng quầy, dán nhãn mác cho đến phong cách đón tiếp niềm nở tại đây hoàn toàn tương phản với sự tạm bợ của nhiều gian hàng phía sau. Chị Hoa, một người dân đến mua sắm, chia sẻ: “Vào hội chợ OCOP là để tìm những đặc sản vùng miền chính gốc như thế này. Nhìn cách họ bài trí chỉn chu, có chứng nhận rõ ràng, mình mua về cho gia đình dùng cũng thấy yên tâm hẳn”.

Bên cạnh nước mắm Diêm Điền, một số quầy hàng khác cũng đang nỗ lực giữ lại đúng phần “hồn” cho hai chữ OCOP. Có thể kể đến các dãy quầy trưng bày nước mắm cốt đặc sản Ba Làng (Thanh Hóa), gian hàng của Hợp tác xã An Ngân (Lai Châu) chuyên nông sản, nấm linh chi và đông trùng hạ thảo được đóng gói bài bản; hay các cơ sở hương cổ truyền Nam Định, trầm hương tự nhiên “Từ Thiên Mộc” mang đến màu sắc văn hóa truyền thống đặc trưng.

Sự góp mặt của các đơn vị này phần nào cho thấy ý nghĩa tích cực của chương trình OCOP: tạo cơ hội quảng bá cho doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và các chủ thể sản xuất địa phương, đồng thời góp phần thúc đẩy tiêu dùng nội địa, bảo tồn giá trị sản phẩm vùng miền.

... Đến không gian hội chợ bị “chợ hóa” bởi hàng giá rẻ

Tuy nhiên, những “điểm sáng” nói trên lại quá ít ỏi và lọt thỏm giữa tổng thể quy mô sự kiện. Chỉ cần đi sâu thêm vài mét, không khí “tinh hoa OCOP” nhanh chóng nhường chỗ cho một khung cảnh hỗn độn, không khác gì một phiên chợ đêm dã chiến hay khu chợ lộ thiên nghèo nàn về chủng loại.

Thực tế này khiến nhiều người không khỏi đặt câu hỏi liệu hội chợ đang thực hiện đúng sứ mệnh quảng bá sản phẩm OCOP hay đang dần bị “chợ hóa” theo mô hình buôn bán đại trà.

Ngay sát vách các gian hàng nông sản, dược liệu quý là những tấm bạt xanh đỏ giăng mắc tạm bợ, xập xệ. Đập vào mắt người tiêu dùng là sự bủa vây của các biển hiệu quảng cáo mang tính chất “hàng xén” dạt về từ khắp nơi: từ “Bánh cuốn Cao Bằng xả hàng” cho tới các quầy quần áo, đồ lót treo chằng chịt với biển “Sale 100.000 đồng/3 cái”, “Sale 80k – 120k”, “Thanh lý siêu rẻ”, “Mua sắm thả ga – Giá cực hấp dẫn”.

Các quầy quần áo, đồ lót treo chằng chịt kèm biển hiệu lớn đỏ rực

Các gian hàng bánh kẹo mang danh nghĩa Ký ức tuổi thơ hay Kẹo chip Hà Nội mọc lên san sát với cách thức bày biện đại trà vốn có thể dễ dàng bắt gặp ở bất kỳ góc chợ quê nào

Đối diện đó là những kệ giày dép, sandal nhựa bình dân đổ đống bám đầy bụi. Các gian hàng bánh kẹo mang danh nghĩa “Ký ức tuổi thơ”, “Kẹo chip Hà Nội” mọc lên san sát với cách thức bày biện đại trà vốn có thể bắt gặp ở bất kỳ khu chợ quê nào. Thậm chí, ngay cả những quầy bán “Kem vua đặc trị” hay “Kem xoa bóp xương khớp” cũng chiếm các vị trí mặt tiền khá đắc địa.

Không chỉ bị lấn lướt bởi hàng tiêu dùng giá rẻ, hội chợ còn “bội thực” bởi các gian hàng đồ gỗ mỹ nghệ, gốm sứ phong thủy, tượng thờ và đồng hồ cổ chiếm diện tích lớn. Những tượng Di Lặc, tượng ngựa, lục bình gỗ cao quá đầu người được bày la liệt dưới mái bạt tạm bợ, tạo cảm giác như một khu thanh lý nội thất hơn là không gian triển lãm nông sản đặc sản.

Hội chợ còn bị bội thực bởi các gian hàng đồ gỗ mỹ nghệ đồ sộ gốm sứ phong thủy, tượng thờ

Sự xuất hiện dày đặc của các mặt hàng thương mại bình dân, thiếu bản sắc địa phương đã vô tình làm loãng giá trị cốt lõi của chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”. Nhiều người mua hàng không khỏi ngơ ngác khi tìm mãi vẫn khó thấy những đặc sản đặc trưng của địa phương giữa “rừng” quần áo xả kho, giày dép giảm giá và đồ mỹ nghệ đại trà.

Anh Minh (34 tuổi, phường Trần Lãm), một người dân đến tham quan hội chợ, bày tỏ: “Tôi đi cả vòng để tìm đặc sản của Thái Bình cũ mua làm quà nhưng tìm mỏi mắt không thấy mấy. Đi đâu cũng thấy quần áo đổ đống, đồ lót treo kín lối đi rồi tượng gỗ, đồng hồ bày la liệt. Treo biển hội chợ OCOP mà thế này thì chẳng khác gì một khu chợ đêm hỗn hợp cả”.

Cần trả lại giá trị thực cho thương hiệu OCOP

Không thể phủ nhận Hội chợ Thương mại & Sản phẩm OCOP phường Thái Bình 2026 đã tạo ra không khí mua sắm sôi động, góp phần kích cầu tiêu dùng và thu hút đông đảo người dân địa phương. Tuy nhiên, nhìn từ góc độ phát triển kinh tế nông thôn bền vững và bảo vệ thương hiệu OCOP, cách tổ chức hiện nay đang bộc lộ nhiều dấu hiệu lệch hướng.

Nếu ban tổ chức tiếp tục chạy theo số lượng gian hàng, ưu tiên cho thuê mặt bằng đại trà để hàng tiêu dùng giá rẻ, hàng thương mại phổ thông lấn át các sản phẩm đặc sản địa phương, thì thương hiệu OCOP sẽ dần mất đi uy tín trong lòng người tiêu dùng.

Nếu không sớm siết lại cơ cấu ngành hàng và tiêu chí lựa chọn đơn vị tham gia, nguy cơ các hội chợ OCOP bị “chợ hóa” sẽ ngày càng rõ nét, làm phai nhạt giá trị của chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”.

Một hội chợ mang danh nghĩa OCOP không chỉ cần sự đông đúc, náo nhiệt hay doanh số ngắn hạn, mà quan trọng hơn phải trở thành nơi tôn vinh giá trị bản địa, khuyến khích sản xuất chân chính và tạo dựng niềm tin tiêu dùng đối với nông sản Việt. Đã đến lúc các cơ quan quản lý và đơn vị tổ chức cần có sự thanh lọc mạnh mẽ, trả lại đúng phần “hồn” tinh hoa cho hai chữ OCOP.