Dòng sông Đoan Túc đang ô nhiễm mất dần chức năng sinh thái
 |
| Đầu nguồn sông Đoan Túc tại phường Thái Bình |
Có mặt tại nhiều vị trí dọc sông Đoan Túc những ngày cuối tháng 6, phóng viên ghi nhận một bức tranh đối lập.
Hai bên bờ sông là những tuyến dân cư khá khang trang, nhiều ngôi nhà mới được xây dựng, hệ thống kè bê tông đã hoàn thiện. Thế nhưng phía dưới mặt nước lại là một màu đen đặc quánh.
 |
| Mặt sông nước đen, váng nổi dày đặc. |
 |
| Mặt sông nước đen, váng nổi dày đặc. |
Ở nhiều đoạn, mặt sông bị phủ kín bởi lớp váng màu đen. Dưới ánh nắng, lớp màng này phản chiếu thành những vệt óng ánh giống dầu mỡ. Dòng nước gần như không còn màu xanh tự nhiên mà chuyển sang màu đen xám, nhiều nơi gần như đứng yên.
Tại khu vực đầu nguồn và đoạn giữa dòng sông, phóng viên ghi nhận nhiều rác nổi, lá cây mục, cành khô cùng các mảng bùn hữu cơ tích tụ thành từng đám lớn.
Đáng chú ý, tại khu vực gần cầu Kỳ Đồng, lượng rác bị giữ lại khá nhiều, làm giảm khả năng lưu thông dòng chảy.
Nhiều cửa xả nước đổ trực tiếp xuống dòng sông
 |
| Các đường ống của doanh nghiệp bên sông xả xuống sông |
Qua khảo sát thực địa, dọc hai bên bờ xuất hiện khá nhiều đường ống thoát nước hướng thẳng ra sông.
Tại thời điểm ghi nhận, một số cửa xả vẫn có nước chảy xuống lòng sông. Do chưa có kết quả quan trắc nên chưa thể xác định đây là nước thải sinh hoạt, nước mưa hay nước thải từ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, việc nhiều đường ống cùng đổ trực tiếp xuống sông là dấu hiệu cần được các cơ quan chuyên môn kiểm tra, đánh giá.
Theo các chuyên gia môi trường, khi nguồn tiếp nhận có lưu lượng dòng chảy thấp, khả năng tự làm sạch suy giảm, việc tiếp nhận nước thải trong thời gian dài sẽ làm gia tăng tích tụ chất hữu cơ, giảm oxy hòa tan và hình thành lớp bùn đáy, khiến nước chuyển màu đen, xuất hiện mùi khó chịu.
Mặt sông bị "chia nhỏ" bởi các công trình phục vụ sinh hoạt và kinh doanh?
Một trong những hình ảnh gây nhiều băn khoăn là tại một số vị trí, mặt sông dường như đã bị thu hẹp đáng kể.
 |
| Trạm xạc xe điện phía trên dòng sông |
 |
| Gara và khu vực bãi đỗ xe phía trên dòng sông |
Qua ảnh hiện trường, có thể quan sát thấy: Có vị trí phần mặt sông được che phủ bằng kết cấu bê tông để tạo thành lối đi vào nhà dân; Có khu vực được sử dụng làm sân đỗ xe; Một số vị trí xuất hiện bãi đỗ xe, khu vực rửa xe và trạm sạc ô tô nằm sát hoặc vươn ra phía trên lòng sông; Một đoạn khác xuất hiện kết cấu giống sân bê tông phục vụ hoạt động kinh doanh.
Đặc biệt, khu vực gần một gara ô tô cho thấy phần không gian phía trên dòng sông đang được sử dụng làm bãi đỗ xe chờ sửa chữa.
Từ các hình ảnh ghi nhận, chưa đủ căn cứ để kết luận các công trình này có vi phạm quy định về hành lang bảo vệ nguồn nước hoặc đất thủy lợi. Tuy nhiên, đây là những dấu hiệu cần được cơ quan quản lý đất đai, xây dựng và tài nguyên môi trường kiểm tra, xác minh về nguồn gốc, giấy phép và sự phù hợp với quy hoạch.
Nếu việc sử dụng mặt sông làm công trình kiên cố khiến tiết diện dòng chảy bị thu hẹp thì nguy cơ giảm khả năng tiêu thoát nước, tăng bồi lắng và tích tụ ô nhiễm là điều cần được tính toán.
Ô nhiễm không còn là hiện tượng cục bộ
 |
| Đoạn cuối sông đường Kỳ Đồng trước khi nhập vào sông Bạch |
Điều đáng lo ngại là tình trạng nước đen không chỉ xuất hiện ở một vài điểm.
Qua khảo sát từ đầu nguồn đến đoạn cuối trước khi đổ ra sông Bạch, hiện tượng nước đen, váng nổi xuất hiện trên nhiều đoạn liên tiếp.
Ở khu vực cuối dòng, nước gần như đặc quánh, bề mặt phủ kín lớp màng đen.
Một số đoạn nước gần như không còn nhìn thấy chuyển động.
Điều này cho thấy nếu chỉ tiến hành thu gom rác nổi hoặc nạo vét cục bộ thì rất khó giải quyết triệt để nếu chưa xác định được toàn bộ nguồn gây ô nhiễm.
Người dân mong có câu trả lời rõ ràng
Nhiều hộ dân sống ven sông cho biết họ đã chứng kiến hiện tượng nước sông đổi màu trong thời gian dài.
Vào mùa nắng nóng, nhiều thời điểm mùi phát sinh khiến người dân phải hạn chế mở cửa.
Điều họ mong muốn không chỉ là việc nạo vét dòng sông mà còn là xác định rõ: Có bao nhiêu điểm xả thải đang đổ vào sông? Những điểm xả nào hợp pháp? Nguồn nước có đạt quy chuẩn môi trường hay không? Có hay không việc lấn chiếm hành lang bảo vệ dòng sông?
Đó là những câu hỏi chỉ cơ quan chức năng mới có thể trả lời thông qua kiểm tra thực địa và quan trắc môi trường.
Không thể để "dòng sông chết" giữa trung tâm đô thị
Thực tế, vấn đề ô nhiễm sông Đoan Túc không phải là câu chuyện mới.
Những năm trước, các cơ quan chức năng đã từng xác định tình trạng nước thải sinh hoạt, nước thải từ hoạt động sản xuất cùng đặc điểm dòng sông cụt, lưu thông kém là những nguyên nhân chính gây ô nhiễm; đồng thời đã triển khai nhiều giải pháp như nạo vét, tăng cường kiểm soát nguồn thải.
Trong bối cảnh tỉnh Hưng Yên đang triển khai kế hoạch tăng cường thu gom, xử lý nước thải đô thị giai đoạn 2026–2030, việc kiểm tra lại toàn bộ hiện trạng sông Đoan Túc càng trở nên cần thiết, từ việc rà soát hệ thống xả thải đến bảo vệ hành lang sông và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nếu có.
Từ thực tế ghi nhận tại hiện trường, đề nghị các cơ quan chức năng: Khẩn trương lấy mẫu nước tại nhiều vị trí trên sông Đoan Túc để phân tích và công bố kết quả; Rà soát toàn bộ các cửa xả nước ra sông, xác định nguồn thải và việc chấp hành quy định về bảo vệ môi trường; Kiểm tra các công trình, sân bãi, bãi đỗ xe, lối đi xây dựng trên hoặc sát lòng sông để làm rõ tính pháp lý, xử lý nghiêm nếu phát hiện vi phạm; Đánh giá khả năng tiêu thoát nước của dòng sông sau các biến động về hiện trạng sử dụng đất và công trình; Công khai lộ trình cải tạo, nạo vét và phục hồi môi trường sông Đoan Túc để người dân cùng giám sát.
