Giải phóng mặt bằng (GPMB) từ lâu được xem là một trong những nhiệm vụ khó khăn, phức tạp nhất trong quá trình phát triển đô thị. Không chỉ liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân, công tác này còn tác động sâu rộng đến tiến độ đầu tư, phát triển hạ tầng và ổn định xã hội. Vì vậy, ở nhiều địa phương, đây thường là “điểm nghẽn” kéo dài, phát sinh khiếu kiện, thậm chí trở thành áp lực lớn đối với hệ thống chính trị cơ sở.
Thực tiễn triển khai dự án đường Vành đai 2,5 đoạn Ngụy Như Kon Tum – Nguyễn Trãi qua địa bàn phường Thanh Xuân (Hà Nội) đã cho thấy một bài học đáng chú ý: ở đâu cấp ủy Đảng quyết liệt lãnh đạo, cán bộ dám nhận việc khó, làm tốt công tác dân vận và thượng tôn pháp luật, ở đó sẽ tạo được sự đồng thuận trong Nhân dân và tháo gỡ hiệu quả những tồn tại kéo dài nhiều năm.
Dự án đường Vành đai 2,5 là công trình giao thông trọng điểm của Thủ đô, có ý nghĩa quan trọng trong kết nối hạ tầng và giảm áp lực ùn tắc giao thông khu vực nội đô. Tuy nhiên, tuyến đường dài gần 1km đi qua khu dân cư làng cổ Nhân Chính đông đúc, liên quan tới hàng trăm hộ dân với lịch sử sử dụng đất phức tạp, khiến công tác giải phóng mặt bằng trở thành bài toán đặc biệt khó khăn.
Nhận thức rõ tính chất của nhiệm vụ, ngay từ cuối năm 2025, Đảng ủy phường Thanh Xuân đã xác định đây không chỉ là nhiệm vụ hành chính đơn thuần mà là nhiệm vụ chính trị trọng tâm cần huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị. Trên tinh thần đó, Đảng ủy ban hành nghị quyết chuyên đề, thành lập Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng, xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công nhiệm vụ rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và rõ tiến độ.
 |
| Đảng ủy phường Thanh Xuân xác định GPMB dự án đường Vành đai 2,5 đoạn Ngụy Như Kon Tum – Nguyễn Trãi là nhiệm vụ chính trị trọng tâm cần huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị. |
Điểm đáng chú ý là toàn bộ quá trình triển khai không được thực hiện theo tư duy “làm hết phần việc của mình”, mà vận hành như một chiến dịch chính trị – hành chính – dân vận tổng hợp, có sự phối hợp đồng bộ giữa Đảng ủy, chính quyền, MTTQ và các tổ chức đoàn thể.
Trong đó, công tác dân vận được xác định là nhiệm vụ xuyên suốt, đi trước một bước. Đảng ủy phường xác định muốn người dân đồng thuận thì trước hết cán bộ phải gần dân, hiểu dân, lắng nghe dân và giải quyết thấu đáo những kiến nghị chính đáng của dân.
Từ việc công khai phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư đến trực tiếp đối thoại, giải thích cho từng hộ dân, mọi khâu đều được triển khai công khai, minh bạch. Không chỉ tuyên truyền bằng lý lẽ, cán bộ cơ sở còn đồng hành cùng người dân trong quá trình di dời, hỗ trợ ổn định cuộc sống, tìm nơi tạm cư, tháo gỡ những khó khăn phát sinh.
 |
| Tinh thần “chỉ bàn làm, không bàn lùi” được lan tỏa trong toàn hệ thống chính trị. |
Thực tế cho thấy, trong các dự án giải phóng mặt bằng, điều người dân cần không chỉ là chính sách đúng mà còn là thái độ ứng xử chân thành, trách nhiệm và công bằng từ đội ngũ cán bộ thực thi. Khi người dân cảm nhận được sự cầu thị và tinh thần vì dân phục vụ của chính quyền, sự đồng thuận sẽ dần được hình thành.
Một trong những dấu ấn nổi bật trong quá trình triển khai dự án là trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương. Các đồng chí lãnh đạo trực tiếp tham gia chỉ đạo, đối thoại với người dân, duy trì giao ban hằng ngày để rà soát tiến độ, tháo gỡ từng khó khăn phát sinh.
Tinh thần “chỉ bàn làm, không bàn lùi” được lan tỏa trong toàn hệ thống chính trị. Nhiều cán bộ làm việc xuyên ngày nghỉ, lễ, tết để bảo đảm tiến độ dự án nhưng vẫn giữ nguyên nguyên tắc thượng tôn pháp luật, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.
Trong toàn bộ quá trình thực hiện, các khâu kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất, lập phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư đều được triển khai chặt chẽ, đúng quy định. Chính việc tuân thủ pháp luật nghiêm túc đã tạo cơ sở để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, đồng thời giúp chính quyền chủ động xử lý khối lượng công việc lớn, phức tạp trong thời gian ngắn.
 |
| Khi lãnh đạo phường trực tiếp tham gia chỉ đạo, đối thoại với người dân, duy trì giao ban hằng ngày để rà soát tiến độ, tháo gỡ từng khó khăn phát sinh. |
Đáng chú ý, Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng không chỉ dừng ở việc vận động người dân chấp hành mà còn chủ động đề xuất các giải pháp hỗ trợ tốt hơn về tái định cư, tạm cư với tinh thần bảo đảm điều kiện sống của người dân “bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ”.
Cách làm đó đã góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với hệ thống chính trị cơ sở. Minh chứng rõ nét nhất là toàn bộ các hộ dân trong diện giải phóng mặt bằng đều đồng thuận bàn giao mặt bằng, không phải tổ chức cưỡng chế, không phát sinh đơn thư khiếu nại. Nhiều hộ dân thậm chí chưa nhận tiền bồi thường vẫn tự nguyện ký cam kết bàn giao mặt bằng để phục vụ thi công dự án.
Thành công của dự án không chỉ được đo bằng tiến độ giải phóng mặt bằng hoàn thành trong hơn 4 tháng, mà quan trọng hơn là tạo dựng được sự đồng thuận xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền địa phương.
Từ thực tiễn tại phường Thanh Xuân có thể thấy, công tác xây dựng Đảng ở cơ sở không phải những khẩu hiệu chung chung mà được thể hiện bằng năng lực tổ chức thực hiện, bằng tinh thần trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và bằng hiệu quả giải quyết những vấn đề sát sườn với đời sống Nhân dân.
Ở đâu cấp ủy quyết liệt, cán bộ nêu gương, dân vận khéo, thượng tôn pháp luật và thực sự đặt người dân ở vị trí trung tâm, ở đó sẽ tạo được đồng thuận và khơi thông động lực phát triển. Đây cũng chính là bài học quan trọng trong quá trình xây dựng chính quyền “kỷ cương, trách nhiệm, hành động và vì Nhân dân phục vụ” trong giai đoạn phát triển mới.
