Trong quản lý đô thị, giải phóng mặt bằng luôn là “khâu khó trong việc khó”. Không ít dự án trọng điểm kéo dài nhiều năm vì thiếu đồng thuận, phát sinh khiếu kiện, thậm chí trở thành điểm nóng phức tạp. Bởi phía sau mỗi mét đất bị thu hồi không chỉ là giá trị tài sản, mà còn là nơi ở, ký ức, sinh kế và cả sự gắn bó của người dân với cộng đồng qua nhiều thế hệ.
Vì vậy, thành công lớn nhất của một dự án không chỉ nằm ở tốc độ thi công hay những con số tiến độ, mà ở chỗ chính quyền có tạo được niềm tin và sự đồng thuận của người dân hay không. Câu chuyện giải phóng mặt bằng dự án đường Vành đai 2,5 đoạn Ngụy Như Kon Tum - Nguyễn Trãi tại phường Thanh Xuân (Hà Nội) là một minh chứng rõ nét cho điều đó.
 |
| Phường Thanh Xuân hoàn thành giải phóng mặt bằng 100% dự án đường Vành đai 2,5 |
Tuyến đường dài khoảng 950m nhưng đi qua khu dân cư làng cổ Nhân Chính đông đúc, liên quan khoảng 700 hộ dân với 472 thửa đất có lịch sử pháp lý phức tạp qua nhiều thời kỳ. Đây từng được xem là một “điểm nghẽn” lớn bởi nếu xử lý không khéo léo rất dễ phát sinh mâu thuẫn, khiếu kiện hoặc tạo áp lực xã hội.
Nhưng điều đáng chú ý là toàn bộ quá trình triển khai đã không diễn ra theo cách của một chiến dịch hành chính khô cứng. Thay vào đó, cấp ủy, chính quyền phường Thanh Xuân xác định ngay từ đầu: muốn tháo gỡ khó khăn phải bắt đầu từ công tác dân vận, từ việc tạo sự đồng thuận và để người dân thực sự trở thành chủ thể đồng hành cùng chính quyền.
Thực hiện Quyết định số 11/QĐ-UBND ngày 4/1/2026 của UBND thành phố Hà Nội về Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp đối với dự án đường Vành đai 2,5, hệ thống chính trị của phường đã vào cuộc đồng bộ với tinh thần “không làm theo lối hành chính thông thường mà triển khai như một chiến dịch”.
Phương châm “chỉ bàn làm, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn” cùng yêu cầu “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền được quán triệt xuyên suốt quá trình thực hiện.
 |
| Điểm nổi bật nhất là vai trò lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy Đảng được phát huy rất rõ: Đó là chỉ đạo và kiểm tra trực tiếp tại hiện trường |
Bí thư Đảng ủy và Chủ tịch UBND phường trực tiếp đối thoại với các hộ dân còn kiến nghị, lắng nghe từng băn khoăn liên quan đến giá bồi thường, nguồn gốc đất hay chính sách tái định cư. Không né tránh vấn đề khó, lãnh đạo phường cùng các tổ công tác rà soát từng trường hợp cụ thể, giải thích cặn kẽ quy định pháp luật và chủ động kiến nghị cấp trên tháo gỡ các vướng mắc vượt thẩm quyền.
Đó không đơn thuần là cách giải quyết công việc, mà là cách tạo dựng niềm tin. Khi cán bộ thật sự gần dân, hiểu dân và đối thoại bằng trách nhiệm, những vấn đề tưởng chừng rất khó lại có thể tìm được tiếng nói đồng thuận.
Để công tác dân vận đi vào thực chất, phường Thanh Xuân thành lập 6 tổ công tác tuyên truyền do các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng ủy phụ trách. Các tổ cùng cán bộ địa bàn “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, tranh thủ cả buổi tối và ngày nghỉ để tuyên truyền, giải đáp kiến nghị cho người dân.
Trong cao điểm triển khai, tầng 5 trụ sở UBND phường được vận hành như một “trung tâm điều hành” giải phóng mặt bằng với hàng trăm cán bộ, lực lượng làm việc xuyên đêm, xuyên lễ, Tết nhằm bảo đảm tiến độ.
Không chỉ vận động bằng lời nói, lực lượng chức năng còn trực tiếp hỗ trợ người dân tháo dỡ công trình, di chuyển tài sản, giúp nhiều hộ sớm ổn định nơi ở mới. Chính những hành động cụ thể ấy đã làm cho công tác dân vận không còn là khẩu hiệu, mà trở thành sự sẻ chia và đồng hành thật sự giữa chính quyền với nhân dân.
Theo ông Nguyễn Hồng Quân, trong suốt quá trình triển khai, địa phương luôn duy trì đối thoại và giải quyết kịp thời các kiến nghị phát sinh. Đặc biệt, việc bố trí tái định cư bằng đất gần nơi ở cũ giúp nhiều hộ dân yên tâm hơn khi bàn giao mặt bằng bởi vẫn giữ được môi trường sinh hoạt và các mối quan hệ cộng đồng vốn có.
Song song với đó, phường cũng chú trọng công tác an sinh đối với các hộ khó khăn. Gần 100 suất quà hỗ trợ với tổng kinh phí khoảng 360 triệu đồng được trao tới các gia đình thuộc diện bị thu hồi đất. Kết quả cuối cùng là 100% hộ dân tự nguyện bàn giao mặt bằng, không phát sinh cưỡng chế.
Nhưng có lẽ, điều đáng nhớ nhất sau khi dự án hoàn thành giải phóng mặt bằng không chỉ là tuyến đường đang dần hiện hữu, mà là tấm biển giản dị đặt giữa khu vực dự án với dòng chữ: “Phường Thanh Xuân trân trọng cảm ơn nhân dân đã bàn giao mặt bằng”.
 |
| Một lời cảm ơn ngắn gọn nhưng chứa đựng rất nhiều thông điệp. |
Bởi trong nhiều dự án, người dân thường chỉ nhìn thấy thông báo thu hồi đất, quyết định kiểm đếm hay phương án bồi thường. Còn ở đây, sau tất cả, chính quyền chọn nói lời cảm ơn với người dân.
Kết quả, 100% hộ dân đồng thuận bàn giao mặt bằng, không phát sinh cưỡng chế. Đó không chỉ là nét đẹp văn hóa công vụ mà còn cho thấy một tư duy quản trị gần dân: người dân không phải “đối tượng bị vận động”, mà là chủ thể đồng hành cùng chính quyền thực hiện mục tiêu phát triển.
Phía sau mỗi mét đất được bàn giao là sự hy sinh thầm lặng của người dân khi chấp nhận thay đổi nơi ở, thay đổi sinh hoạt và nhường lợi ích riêng vì lợi ích chung. Và khi những hy sinh ấy được ghi nhận bằng sự trân trọng chân thành, niềm tin xã hội sẽ được bồi đắp.
Con đường Vành đai 2,5 đang dần thành hình không chỉ mở thêm một trục giao thông mới cho Thủ đô, mà còn cho thấy một “con đường mềm” khác đã được khai thông: con đường của niềm tin giữa Đảng, chính quyền với nhân dân.
Trong bối cảnh nhiều địa phương đang đứng trước những bài toán khó về phát triển đô thị, câu chuyện ở phường Thanh Xuân cho thấy: khi dân vận đi trước một bước, khi cán bộ thật sự trọng dân, gần dân và vì dân, những “điểm nghẽn” khó khăn nhất cũng có thể được tháo gỡ bằng sự đồng lòng.
