Giảm bậc thuế thu nhập cá nhân: Đề xuất cải cách hợp lý

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam phát triển mạnh mẽ, Bộ Tài chính đang định hướng sửa đổi luật thuế thu nhập cá nhân (TNCN) với mục tiêu giảm bớt gánh nặng thuế đối với người lao động có thu nhập từ tiền công, tiền lương. Một trong những thay đổi quan trọng trong dự thảo sửa đổi là việc giảm số bậc thuế trong biểu thuế lũy tiến từng phần xuống còn dưới 7 bậc so với hiện nay. Đây là một động thái đáng chú ý khi mà nhiều quốc gia đã áp dụng các biểu thuế với số bậc thấp hơn để giảm thiểu chi phí tuân thủ thuế cho người nộp thuế.

Một trong những điểm đặc biệt của dự thảo sửa đổi là việc giảm số bậc thuế, điều này không chỉ giúp giảm gánh nặng cho người nộp thuế mà còn làm cho hệ thống thuế trở nên dễ hiểu hơn, công bằng hơn. Theo bà Huyền Nguyễn, phó tổng giám đốc Công ty CP tư vấn EY Việt Nam, việc duy trì số bậc thuế thấp là xu hướng chung của nhiều quốc gia phát triển và các vùng lãnh thổ như Hong Kong, Úc, Indonesia, nơi mà hệ thống thuế chỉ duy trì từ 5 bậc thuế.

Bộ Tài chính đang định hướng sửa đổi luật thuế thu nhập cá nhân (TNCN) với mục tiêu giảm bớt gánh nặng thuế đối với người lao động

Một hệ thống thuế đơn giản với số bậc ít sẽ giúp người dân dễ dàng hơn trong việc tính toán và hiểu rõ nghĩa vụ thuế của mình, từ đó tránh được tình trạng trốn thuế và gian lận thuế. Đồng thời, đây cũng là giải pháp để các cơ quan chức năng quản lý thu thuế hiệu quả hơn, giảm thiểu sự phức tạp trong quá trình thu thuế và nâng cao tính minh bạch của hệ thống thuế quốc gia.

Hiện nay, Việt Nam có biểu thuế thu nhập cá nhân với 7 bậc thuế và mức thuế suất cao nhất là 35%. Tuy nhiên, như bà Huyền Nguyễn chia sẻ, các quốc gia có thu nhập bình quân đầu người tương đương Việt Nam như Philippines và Indonesia lại có mức thuế suất 35% áp dụng cho mức thu nhập cao hơn rất nhiều. Cụ thể, ở Indonesia, ngưỡng thu nhập chịu thuế suất 35% là 5 tỷ rupiah mỗi năm (khoảng 667 triệu đồng mỗi tháng), trong khi ở Philippines là 8 triệu peso/năm (khoảng 288 triệu đồng mỗi tháng).

So với các quốc gia này, mức thu nhập chịu thuế suất 35% tại Việt Nam lại khá thấp, chỉ từ 80 triệu đồng/tháng trở lên, và mức này đã duy trì suốt 15 năm qua mà chưa được điều chỉnh. Điều này tạo ra sự không công bằng, khi những người có thu nhập đủ trang trải cuộc sống lại phải đóng thuế ở các bậc thuế đầu tiên với mức thu nhập thấp.

Việc nâng mức giảm trừ gia cảnh và xem xét nâng phần thu nhập tính thuế ở các bậc thuế là một trong những đề xuất quan trọng để cải cách hệ thống thuế. Nếu nâng mức thu nhập tính thuế ở các bậc, người lao động có thu nhập thấp sẽ không phải chịu thuế thu nhập cá nhân ở các bậc đầu tiên. Điều này không chỉ tạo sự công bằng mà còn giúp giảm bớt áp lực tài chính cho người dân, đặc biệt là những người có thu nhập trung bình, thấp.

Một điểm đáng lưu ý là thu nhập bình quân của Việt Nam đã tăng đáng kể trong những năm qua. Từ năm 2009 đến 2023, thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng hơn 3,7 lần, từ khoảng 1.120 USD lên 4.346 USD. Tuy nhiên, hệ thống thuế thu nhập cá nhân vẫn chưa kịp điều chỉnh với tốc độ tăng trưởng này, khiến ngưỡng thu nhập chịu thuế cao bị bỏ lại khá xa so với sự phát triển kinh tế của đất nước.

Theo số liệu của Bộ Tài chính, số thu thuế thu nhập cá nhân từ năm 2011 đến 2024 đã tăng nhanh chóng, từ 38.469 tỷ đồng lên 189.000 tỷ đồng. Điều này cho thấy số lượng người nộp thuế cũng như số thu thuế đang tăng mạnh, đặc biệt là trong bối cảnh thu nhập bình quân tăng lên. Việc điều chỉnh thuế là một giải pháp cần thiết để đảm bảo sự công bằng và đồng thời không làm ảnh hưởng đến mức sống của người dân.

Một trong những đề xuất quan trọng của Cục Thuế tỉnh Thái Nguyên là giảm thuế suất đối với nhóm đối tượng nộp thuế ở ba bậc đầu tiên. Đây là những người có thu nhập chỉ đủ trang trải cuộc sống, nhưng lại phải gánh chịu thuế thu nhập cá nhân khá cao. Theo các chuyên gia, việc giảm thuế cho nhóm đối tượng này sẽ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho người lao động, đồng thời tạo điều kiện để họ có thể tăng cường tích lũy và tiêu dùng, từ đó thúc đẩy nền kinh tế.

Cải cách thuế thu nhập cá nhân là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Việc giảm bớt số bậc thuế, điều chỉnh ngưỡng thuế và nâng mức giảm trừ gia cảnh sẽ giúp hệ thống thuế trở nên công bằng và hợp lý hơn. Đặc biệt, sự thay đổi này sẽ làm giảm bớt áp lực tài chính cho người lao động, từ đó đóng góp vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.