Trên cơ sở đánh giá tình hình diễn biến của dịch Covid- 19 trên thế giới và trong nước, chính phủ đã ban hành nghị quyết mới về quy định phòng chống dịch, theo đó, nghị quyết nêu cụ thể:
Tổ chức Y tế thế giới (WHO), các nhà khoa học và các quốc gia nhận định, dịch Covid-19 chưa thể kiểm soát được hoàn toàn trước năm 2023; có thể xuất hiện các chủng virus mới nguy hiểm hơn làm cho dịch diễn biến phức tạp khó lường. Tuy nhiên, việc bao phủ vắc-xin, có thuốc điều trị giúp giảm số ca nặng, tử vong và giảm tỷ lệ mắc. Do vậy, đã có nhiều quốc gia thay đổi chiến lược ứng phó dịch bệnh từ cố gắng dập tắt dứt điểm sang sống chung an toàn với dịch bệnh.
Đối với Việt Nam, một số kinh nghiệm đã bước đầu được đúc kết từ thực tiễn phòng, chống dịch; năng lực ứng phó của hệ thống y tế từng bước được nâng lên; diện bao phủ vắc-xin, nhất là đối với nhóm người có nguy cơ cao, các đô thị lớn tăng nhanh giúp chủ động hơn trong phòng, chống dịch.
Từ thực tiễn tình hình, ý kiến phân tích của các nhà khoa học, chuyên gia, ý kiến của các địa phương và Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19, Chính phủ xác định mục tiêu công tác phòng, chống dịch vẫn là nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo vệ tối đa sức khỏe, tính mạng của nhân dân, khôi phục, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh, trật tự an toàn xã hội; chuyển hướng chiến lược phòng, chống dịch sang "thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19". Từ đó, Chính phủ ban hành Quy định.
Mục tiêu của Quy định là bảo vệ tối đa sức khỏe, tính mạng của người dân; hạn chế đến mức thấp nhất các ca mắc, ca chuyển bệnh nặng, tử vong do Covid-19; khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, trật tự an toàn xã hội; thực hiện mục tiêu kép, đưa cả nước chuyển sang trạng thái bình thường mới sớm nhất có thể, phấn đấu trong năm 2021.
Quy định được xây dựng trên quan điểm bảo đảm mục tiêu kép nhưng đặt sức khỏe, tính mạng người dân lên trên hết, trước hết; tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, đề cao trách nhiệm của cấp ủy Đảng, chính quyền; phát huy vai trò của người dân, doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể trong công tác phòng chống dịch, sản xuất kinh doanh và sinh hoạt an toàn, Nghị quyết đưa ra các giải pháp thích ứng an toàn, linh hoạt, đảm bảo hài hòa giữa các giải pháp chuyên môn y tế với các giải pháp hành chính, kinh tế - xã hội. Các giải pháp y tế phải đồng bộ giữa cách ly với xét nghiệm, điều trị, vắc-xin, theo phương châm "cách ly, xét nghiệm là then chốt, vắc-xin, thuốc điều trị là điều kiện tiên quyết".
Quy định đưa ra hướng dẫn đánh giá, xác định cấp độ dịch cụ thể. Theo đó, phân loại cấp độ dịch theo hướng: Cấp 1: Nguy cơ thấp (bình thường mới) tương ứng với màu xanh; Cấp 2: Nguy cơ trung bình tương ứng với màu vàng; Cấp 3: Nguy cơ cao tương ứng với màu cam; Cấp 4: Nguy cơ rất cao tương ứng với màu đỏ.
Phạm vi đánh giá cấp độ dịch từ quy mô cấp xã. Khuyến khích đánh giá từ phạm vi, quy mô nhỏ nhất có thể (dưới cấp xã) nhằm đảm bảo linh hoạt, hiệu quả.
Về tiêu chí đánh giá cấp độ dịch, Quy định xác định 4 yếu tố: Tỷ lệ ca mắc mới tại cộng đồng/số dân/thời gian; Độ bao phủ vắc-xin; Khả năng thu dung, điều trị của các tuyến.
Các dịa phương căn cứ vào Hướng dẫn của Bộ Y tế về đánh giá và xác định cấp độ dịch và tình hình dịch trên địa bàn, UBND tỉnh, thành phố quyết định chuyển đổi cấp độ dịch. Trong trường hợp nâng cấp độ dịch thì phải thông báo trước tối thiểu 48 giờ cho người dân, tổ chức, doanh nghiệp biết, có sự chuẩn bị trước khi áp dụng.
Quy định này được áp dụng thống nhất trong toàn quốc. UBND các tỉnh, thành phố quyết định các biện pháp hành chính phù hợp bao gồm các quy định, hướng dẫn cụ thể về công suất, số lượng người tham gia các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, văn hóa, văn nghệ, sự kiện tập trung đông người,... và có thể linh hoạt áp dụng các biện pháp bổ sung cụ thể nhưng không trái với quy định của trung ương, không gây ách tắc lưu thông hàng hóa, sản xuất kinh doanh và đi lại, sinh hoạt của nhân dân.
Địa phương căn cứ vào tình hình dịch, tỉ lệ tiêm vắc xin để quy định cụ thể về giới hạn số lượng người tham gia, phạm vi và công suất của hoạt động nhưng không vượt quá quy định của hướng dẫn; ưu tiên cho người tiêu đủ liều vắc xin và khỏi bệnh COVID-19.
Theo đó, hoạt động tập trung trong nhà sẽ không tổ chức hoặc hạn chế người tham gia ở các vùng đỏ, cam, trong khi vùng xanh sẽ không hạn chế số người.
Giao thông công cộng bằng đường bộ, đường sát, đường thủy nội địa và hàng hải, sẽ phải dừng hoạt động hoặc hạn chế hoạt động ở vùng đỏ, vùng cam, các vùng còn lại đều được hoạt động, riêng vùng vàng giảm công suất.
Lưu thông Giao thông công cộng bằng đường bộ, đường sát, đường thủy nội địa và hàng hải, sẽ phải dừng hoạt động hoặc hạn chế hoạt động ở vùng đỏ, vùng cam, các vùng còn lại đều được hoạt động, riêng vùng vàng giảm công suất. 
Lưu thông vận chuyển nội tỉnh, liên tỉnh đều được hoạt động ở cả 4 cấp độ, nhưng phải đảm bảo các biện pháp phòng chống dịch và thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Giao thông Vận tải.
Người vận chuyển bằng xe máy (Grab) cũng được hoạt động phải đáp ứng yêu cầu phòng chống dịch, nhưng trong trường hợp cần thiết UBND cấp tỉnh có thể quy định về số lượng người lưu thông.
Cơ sở sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình, công trình giao thông, xây dựng, cơ sở kinh doanh dịch vụ đều được hoạt động ở cả 4 cấp độ dịch, song phải có kế hoạch và chịu trách nhiệm triển khai các biện pháp phòng, chống dịch.
Các trung tâm thương mại, siêu thị, chợ, nhà hàng, quán ăn được hoạt động ở cả 4 cấp độ dịch trên cơ sở có kế hoạch và chịu trách nhiệm triển khai các biện pháp phòng, chống dịch, riêng vùng đỏ phải hạn chế hoạt động.
Tương tự, nhà hàng, quán ăn ở vùng đỏ cũng phải hạn chế hoạt động, đảm bảo yêu cầu phòng chống dịch, hạn chế số lượng người mua bán cùng một thời điểm.
Các cơ sở kinh doanh dịch vụ khác như làm tóc (bao gồm cắt tóc), làm đẹp, matxa, vũ trường, karaoke, quán bar, Internet, trò chơi điện tử hoặc các cơ sở khác do địa phương quyết định phải ngừng hoạt động ở vùng đỏ, hạn chế hoạt động ở vùng vàng, vùng cam và chỉ được hoạt động ở vùng xanh.
Hoạt động bán hàng rong, vé số dạo cũng phải ngừng hoạt động ở vùng đỏ, vùng vàng và vùng cam hoạt động có điều kiện và chỉ được hoạt động ở vùng xanh.
Các hoạt động tại cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng, thờ tự phải ngừng hoạt động ở vùng đỏ, hoạt động hạn chế ở vùng cam, vùng vàng và chỉ được hoạt động ở vùng xanh.
Các cơ sở nghỉ dưỡng, khách sạn, nhà nghỉ, tham quan du lịch; biểu diễn văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao… phải ngừng hoạt động ở vùng đỏ, hạn chế hoạt động ở vùng cam và chỉ được hoạt động ở vùng xanh, vùng vàng.
Các địa điểm bảo tàng, triển lãm, thư viện, rạp chiếu phim, cơ sở, địa điểm biểu diễn văn hóa, thể dục thể thao…. được hoạt động ở vùng xanh, hạn chế hoạt động ở vùng vàng, vùng cam và ngừng hoạt động ở vùng đỏ.
Với cá nhân, phải tuân thủ 5K, ứng dụng công nghệ thông tin trong khai báo y tế, tiêm chủng vắc xin, sử dụng mã QR…
Quy định này áp dụng thống nhất trên toàn quốc, có thể áp dụng linh hoạt các biện pháp bổ sung nhưng không được trái với quy định của trung ương, không gây ách tắc hàng hóa, sản xuất kinh doanh, đi lại của người dân.
Đồng thời để thực hiện những quy định này, Chính phủ cũng yêu cầu UBND cấp tỉnh tạm thời không áp dụng các quy định tại khoản 1 Điều 1 của Nghị quyết 86/2021 của Chính phủ và các Chỉ thị 15, Chỉ thị 16, Chỉ thị 19 của Thủ tướng Chính phủ, Quyết định số 2686/2021 của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19.
Trường hợp cần thiết phải áp dụng các biện pháp phòng, chống dịch trên quy mô toàn tỉnh, thành phố cao hơn các biện pháp tại Quy định này thì chủ tịch UBND cấp tỉnh báo cáo Bộ Y tế, Thủ tướng Chính phủ.
Ngọc Lâm
