Doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm cần lưu ý quy định mới Lệnh 280 của Trung Quốc

Trung Quốc ban hành Lệnh 280 siết quản lý doanh nghiệp thực phẩm nhập khẩu

Ngày 14/10/2025, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) ban hành Lệnh 280 về đăng ký và quản lý các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu ở nước ngoài. Quy định này sẽ có hiệu lực từ ngày 1/6/2026 và thay thế Lệnh 248 trước đây.

Từ ngày 1/6/2026, doanh nghiệp sản xuất, chế biến, lưu trữ thực phẩm ở nước ngoài muốn xuất khẩu vào Trung Quốc phải chấp hành quy định mới (Ảnh minh hoạ).

Lệnh 280 được xây dựng dựa trên các căn cứ pháp lý gồm Luật An toàn thực phẩm, Luật Kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu và Luật Kiểm dịch động thực vật nhập cảnh, xuất cảnh của Trung Quốc, nhằm tăng cường kiểm soát đối với doanh nghiệp nước ngoài xuất khẩu thực phẩm vào thị trường này.

Đối tượng áp dụng là các doanh nghiệp sản xuất, chế biến, lưu trữ thực phẩm ở nước ngoài xuất khẩu sang Trung Quốc. Quy định không áp dụng đối với doanh nghiệp sản xuất phụ gia thực phẩm và các sản phẩm liên quan đến thực phẩm.

Theo quy định, GACC là cơ quan chịu trách nhiệm đăng ký và quản lý doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu. Mọi doanh nghiệp muốn xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc đều phải thực hiện đăng ký với cơ quan này.

Hoạt động quản lý được triển khai theo nguyên tắc đánh giá rủi ro, căn cứ vào hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và tình hình an toàn thực phẩm tại quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nơi doanh nghiệp đặt trụ sở. Đồng thời, cơ quan này cũng xem xét mức độ rủi ro của từng loại thực phẩm và tình trạng thực tế của doanh nghiệp để quyết định phương thức đăng ký, hồ sơ và quy trình xét duyệt.

Trong trường hợp kết quả đánh giá rủi ro thay đổi hoặc có bằng chứng cho thấy nguy cơ mất an toàn thực phẩm nhập khẩu biến động, GACC có thể điều chỉnh yêu cầu quản lý.

Một điểm đáng chú ý là GACC sẽ công bố danh mục thực phẩm nhập khẩu bắt buộc đăng ký thông qua cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu. Danh mục này được xác định dựa trên nhiều yếu tố như nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất, dữ liệu lịch sử an toàn thực phẩm, nhóm đối tượng tiêu dùng và thông lệ quốc tế.

Doanh nghiệp phải đáp ứng ba điều kiện đăng ký

Theo Lệnh 280, doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài muốn được đăng ký phải đáp ứng 3 điều kiện cơ bản.

Thứ nhất, doanh nghiệp phải được thành lập hợp pháp và chịu sự giám sát hiệu quả của cơ quan có thẩm quyền tại quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nơi đặt trụ sở.

Thứ hai, doanh nghiệp phải thiết lập hệ thống quản lý an toàn và vệ sinh thực phẩm hiệu quả, bảo đảm sản phẩm xuất khẩu sang Trung Quốc phù hợp với pháp luật và tiêu chuẩn quốc gia về an toàn thực phẩm của Trung Quốc.

Thứ ba, doanh nghiệp phải đáp ứng các yêu cầu kiểm tra, kiểm dịch theo thỏa thuận giữa GACC và cơ quan có thẩm quyền của nước sở tại.

Đối với các sản phẩm nằm trong danh mục phải đăng ký thông qua cơ quan quản lý của nước xuất khẩu, cơ quan này phải kiểm tra, thanh tra doanh nghiệp và gửi báo cáo cùng thư giới thiệu tới GACC.

Quy định về hồ sơ đăng ký và cấp mã số

Doanh nghiệp có thể tự nộp hồ sơ đăng ký hoặc thông qua đại lý. Hồ sơ bao gồm thông tin đăng ký, giấy tờ pháp lý như giấy phép kinh doanh hoặc chứng nhận do cơ quan có thẩm quyền cấp, cùng bản cam kết tuân thủ quy định.

Đối với các sản phẩm thuộc danh mục cần thư giới thiệu, hồ sơ phải kèm báo cáo kiểm tra, thanh tra và thư giới thiệu của cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu.

Khi cần thiết, GACC có thể yêu cầu doanh nghiệp bổ sung tài liệu liên quan đến hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, loại hình sản xuất hoặc năng lực sản xuất. Hồ sơ đăng ký phải được lập bằng tiếng Trung hoặc tiếng Anh.

Sau khi đánh giá hồ sơ, cơ quan này có thể tiến hành kiểm tra tài liệu, kiểm tra qua video hoặc kiểm tra trực tiếp tại cơ sở. Nếu đạt yêu cầu, doanh nghiệp sẽ được cấp mã đăng ký tại Trung Quốc; trường hợp không đạt, cơ quan quản lý sẽ thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Khi xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc, doanh nghiệp phải ghi mã đăng ký tại Trung Quốc hoặc mã đăng ký do nước sở tại cấp trên bao bì sản phẩm. Thời hạn đăng ký là 5 năm và danh sách doanh nghiệp được cấp mã sẽ được GACC công bố công khai.

Cơ chế đăng ký theo danh sách và giám sát sau đăng ký

Lệnh 280 cũng cho phép áp dụng cơ chế đăng ký theo danh sách doanh nghiệp do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu đề xuất trong một số trường hợp.

Cụ thể, nếu hệ thống quản lý an toàn thực phẩm của quốc gia xuất khẩu được Trung Quốc công nhận và hai bên đã ký kết thỏa thuận hợp tác về an toàn thực phẩm xuất nhập khẩu, GACC có thể chấp nhận danh sách doanh nghiệp do phía nước ngoài đề xuất thay vì yêu cầu từng doanh nghiệp đăng ký riêng lẻ.

Danh sách này phải kèm thông tin đăng ký doanh nghiệp, bản tuyên bố đáp ứng điều kiện đăng ký và cam kết tuân thủ nghĩa vụ trong các văn kiện hợp tác song phương.

Sau khi được cấp mã đăng ký, doanh nghiệp vẫn chịu sự giám sát của GACC. Cơ quan này có thể tiến hành kiểm tra hoặc rà soát lại doanh nghiệp dựa trên mức độ rủi ro của hàng hóa nhập khẩu.

Nếu doanh nghiệp thay đổi thông tin đăng ký, phải thực hiện thủ tục điều chỉnh. Trong trường hợp thay đổi ảnh hưởng lớn đến hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, như chuyển địa điểm sản xuất hoặc thay đổi người đại diện pháp luật, doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký mới.

Mã đăng ký có thời hạn 5 năm và có thể tự động gia hạn, trừ một số trường hợp như sản phẩm không thuộc diện tự động gia hạn hoặc doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện đăng ký.

Trường hợp doanh nghiệp vi phạm nghiêm trọng quy định về an toàn thực phẩm, cung cấp tài liệu giả mạo, từ chối hợp tác với cơ quan quản lý hoặc cho thuê, chuyển nhượng mã đăng ký trái phép, GACC có thể hủy bỏ đăng ký và công bố công khai.