Doanh nghiệp Việt cần làm gì để tăng thị phần xuất khẩu cá ngừ ở nhiều thị trường?

Tổng kim ngạch xuất khẩu cá ngừ trong tháng 1/2025 đạt hơn 66 triệu USD, giảm 16% so với cùng kỳ năm 2024

Theo số liệu của hải quan, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ năm 2024 đạt 989 triệu USD, tăng 17% so với năm 2023. Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP) cho biết tổng kim ngạch xuất khẩu cá ngừ trong tháng 1/2025 đạt hơn 66 triệu USD, giảm 16% so với cùng kỳ năm 2024.

Đáng chú ý, các nhóm sản phẩm cá ngừ đều giảm, trừ cá ngừ tươi, đông lạnh và khô mã HS03 (không bao gồm thịt/loin cá ngừ đông lạnh HS0304). Trong đó, cá ngừ đóng hộp chịu mức sụt giảm mạnh nhất, giảm tới 36% so với cùng kỳ năm trước. Theo VASEP, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do thiếu hụt nguồn cung cá ngừ vằn nguyên liệu từ đội tàu trong nước, khiến sản phẩm cá ngừ đóng hộp của Việt Nam gặp khó khăn trong cạnh tranh tại các thị trường có Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) như EU, CPTPP...

Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam tháng 1/2025 sang các thị trường chính như Mỹ, EU, Israel, Nhật Bản, Canada… đều giảm so với cùng kỳ năm 2024.

Xuất khẩu cá ngừ tại Mỹ giảm nhẹ 2%, đạt gần 26 triệu USD. Nguyên nhân chủ yếu do các nhà nhập khẩu Mỹ đã gia tăng nhập khẩu vào cuối năm 2024 để dự trữ hàng hóa, dẫn đến lượng tồn kho ở mức cao trong những tháng đầu năm 2025. Hơn nữa, lo ngại về khả năng tăng thuế nhập khẩu theo chính sách mới của chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng khiến các nhà nhập khẩu hạn chế ký kết đơn hàng mới.

Kim ngạch xuất khẩu cá ngừ sang EU giảm 13% so với cùng kỳ năm 2024. Đặc biệt, xuất khẩu cá ngừ đóng hộp sang thị trường này giảm mạnh 21%. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP), việc thiếu nguồn cung nguyên liệu cá ngừ vằn trong nước tiếp tục cản trở xuất khẩu cá ngừ đóng hộp sang thị trường này.

Tại các thị trường thuộc khối CPTPP, xuất khẩu cá ngừ cũng không mấy khả quan. Nhật Bản và Canada ghi nhận mức sụt giảm lần lượt là 26% và 36% trong tháng 1/2025.

Dự báo trong năm 2025 Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP) cho rằng, thị trường cá ngừ toàn cầu sẽ tiếp tục chịu tác động từ thay đổi thói quen tiêu dùng, chính sách thuế quan và biến động cung cầu. Các hiệp định thương mại tự do (FTA) sẽ tiếp tục mang lại lợi thế cho cá ngừ Việt Nam khi xuất khẩu sang EU, Nhật Bản, Canada, UAE...

Tuy nhiên, các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc, đánh bắt bền vững và chống khai thác bất hợp pháp (IUU) đang trở thành điều kiện bắt buộc tại các thị trường lớn. Do đó, để duy trì và mở rộng thị trường xuất khẩu, ngành cá ngừ Việt Nam cần có chiến lược dài hạn nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế.