Anthropic đang siết chặt các biện pháp kiểm soát sau khi phát hiện nhiều công ty Trung Quốc tìm cách “đi đường vòng” để dùng Claude, bất chấp lệnh cấm nghiêm ngặt của hãng với thị trường này.
 |
| Doanh nghiệp Trung Quốc bị phát hiện dùng đủ cách để "vượt rào" Anthropic |
Theo Financial Times, một số doanh nghiệp Trung Quốc, trong đó có Ant Financial, đã truy cập các công cụ AI của Anthropic như Claude Code thông qua nhiều cách lách hạn chế, bao gồm sử dụng nhà cung cấp dịch vụ đám mây hoặc công ty con đặt ở nước ngoài. Các nguồn tin cho biết Ant từng cấp cho nhân viên tài khoản Claude của công ty. Việc truy cập được thực hiện qua mạng nội bộ, kết nối với một chi nhánh đặt tại Singapore.
Trong khi đó, ByteDance không trực tiếp mở đường cho nhân viên dùng Claude. Tuy nhiên, theo năm nhân viên của công ty mẹ TikTok, tập đoàn này trong năm nay đã triển khai chương trình hoàn chi phí, cho phép kỹ sư tự thanh toán gói Claude cá nhân rồi nhận lại tiền.
Các kỹ sư được cho là truy cập những tài khoản này thông qua VPN.
Những cách làm này không bị cho là vi phạm luật pháp Mỹ hoặc Trung Quốc. Dù vậy, chúng lại đi ngược điều khoản dịch vụ của Anthropic, vốn cấm các công ty Trung Quốc và cả những thực thể nước ngoài do họ sở hữu sử dụng mô hình của hãng.
Trong nhóm các công ty AI Mỹ, Anthropic hiện là một trong những cái tên áp dụng chính sách hạn chế khắt khe nhất với Trung Quốc. Hãng yêu cầu xác minh người dùng và chặn thanh toán từ ngân hàng Trung Quốc.
Điều này trái ngược với OpenAI, khi người dùng Trung Quốc vẫn có thể truy cập các công cụ của công ty thông qua VPN. OpenAI cũng không áp dụng quy trình xác minh người dùng tương tự Claude.
Việc các doanh nghiệp Trung Quốc tìm cách tiếp cận Claude cho thấy sức hút của những mô hình AI hàng đầu từ Mỹ vẫn rất lớn, nhất là với giới kỹ sư phần mềm. Các công cụ lập trình của Anthropic được đánh giá cao vì có thể tạo ra đầu ra chất lượng, phục vụ cả quá trình “chưng cất” mô hình — tức huấn luyện mô hình nhỏ hơn bắt chước năng lực của mô hình mạnh hơn.
Ant và ByteDance chưa phản hồi yêu cầu bình luận.
Theo các nguồn tin, Anthropic đã tăng cường phát hiện và ngăn chặn những hình thức truy cập từ Trung Quốc thông qua các “lỗ hổng” như vậy. Tuy nhiên, đây là bài toán không dễ kiểm soát.
Một trong các con đường được nhắc tới là truy cập Claude qua dịch vụ đám mây Azure của Microsoft, thông qua các công ty con ở nước ngoài.
Microsoft được cho là đã bán quyền truy cập API cho các công ty Trung Quốc có pháp nhân tại Singapore. Nhờ đó, kỹ sư ở Trung Quốc đại lục có thể dùng Claude thông qua mạng nội bộ của chính công ty mình.
Một người am hiểu vấn đề mô tả việc dùng pháp nhân nước ngoài để truy cập Claude là “vấn đề đã được biết đến”, đồng thời cho rằng tình trạng này “không giới hạn ở bất kỳ nhà cung cấp nào”.
Microsoft cho biết: “Anthropic giám sát việc sử dụng dịch vụ và thực thi các điều khoản, điều kiện của họ, với sự hỗ trợ của Microsoft”.
Bên cạnh đó, Anthropic còn nhắm tới các dịch vụ “trạm chuyển tiếp”. Đây là những dịch vụ nhận yêu cầu từ người dùng ở Trung Quốc đại lục, chuyển tiếp qua tài khoản Claude đăng ký ở nước ngoài, rồi trả kết quả ngược lại.
Dù vậy, các tập đoàn AI lớn của Trung Quốc thường tránh dùng kiểu dịch vụ này. Lý do là nhiều đơn vị vận hành “trạm chuyển tiếp” bị nghi ngờ lưu trữ hoặc bán lại nội dung truy vấn. Với các công ty AI, rủi ro này có thể khiến đối thủ nắm được cách họ khai thác mô hình tiên tiến để cải thiện hệ thống của mình.
Anthropic khẳng định họ liên tục cập nhật công cụ phát hiện và thực thi khi người dùng Trung Quốc phát triển các kỹ thuật né tránh mới.
Trước đây, hãng từng dùng Claude Code để tìm dấu hiệu bất thường, chẳng hạn múi giờ trên máy tính, nhằm xác định liệu người dùng có thực sự đang làm việc từ Trung Quốc đại lục hay không.
“Chúng tôi nghiêm cấm việc truy cập hoặc tạo điều kiện truy cập Claude tại các khu vực không được hỗ trợ, bao gồm Trung Quốc”, Anthropic cho biết. Công ty cũng nhấn mạnh mình là hãng AI tiên tiến duy nhất hạn chế bán hàng cho các doanh nghiệp do Trung Quốc kiểm soát, kể cả công ty con thành lập bên ngoài Trung Quốc.
Theo Anthropic, chính sách này được thực thi bằng các hệ thống phát hiện liên tục được cải tiến, đồng thời phối hợp với đối tác để xác định và khóa các tài khoản vi phạm.
Ở chiều ngược lại, Bắc Kinh cũng đã cấm các công ty trong nước sử dụng mô hình nước ngoài được lưu trữ tại trung tâm dữ liệu bên ngoài Trung Quốc để phát triển ứng dụng dành cho người tiêu dùng, do các hạn chế liên quan đến luồng dữ liệu xuyên biên giới.
Tuy nhiên, quy định này không ngăn các phòng thí nghiệm AI Trung Quốc sử dụng mô hình nước ngoài cho mục đích nghiên cứu và phát triển nội bộ.
