Doanh nghiệp SME cần gì để không bị bỏ lại trong kỷ nguyên AI?

Nhiều SME hiện vẫn phụ thuộc lớn vào nhà sáng lập. Người chủ đồng thời đảm nhiệm chiến lược, bán hàng, tài chính, nhân sự và xử lý các vấn đề phát sinh hằng ngày. Mô hình này có thể hiệu quả ở giai đoạn đầu, nhưng dễ trở thành điểm nghẽn khi doanh nghiệp mở rộng.

Nhiều doanh nhân đã tham gia các chương trình Mini MBA tại FLI nhằm bổ sung kiến thức để quản trị doanh nghiệp tốt hơn. Ảnh: Frontier Leader Institute

Theo ông Lý Trường Chiến, Nhà sáng lập Học viện Lãnh đạo Tiên phong (FLI), khoảng cách của doanh nhân hiện nay không hẳn nằm ở sự nhạy bén thương trường, mà ở khả năng chuyển hóa kinh nghiệm thành hệ thống quản trị có thể vận hành và nhân rộng.

Từ thực tiễn đào tạo, FLI cho rằng SME cần tập trung vào 5 nhóm năng lực. Trước hết là tài chính chiến lược, trong đó người lãnh đạo phải hiểu dòng tiền, hiệu quả sử dụng vốn và nguồn tạo giá trị của doanh nghiệp.

Tiếp theo là chiến lược thương mại hóa và phát triển thị trường. Doanh nghiệp cần giảm sự phụ thuộc vào khả năng bán hàng của người sáng lập, từng bước xây dựng hệ thống bán hàng có thể dự báo, tối ưu và nhân rộng.

Năng lực đổi mới sáng tạo cũng trở nên quan trọng khi thị trường và công nghệ thay đổi nhanh. Doanh nghiệp không chỉ tối ưu mô hình hiện tại mà cần thường xuyên xem xét khả năng thay đổi sản phẩm, quy trình và cách tiếp cận thị trường.

Với AI, lãnh đạo doanh nghiệp không nhất thiết phải trở thành chuyên gia công nghệ. Quan trọng hơn là hiểu AI có thể được ứng dụng ở đâu để tạo giá trị, từ phân tích dữ liệu, chăm sóc khách hàng, hỗ trợ bán hàng đến tự động hóa quy trình và lập kế hoạch tài chính.

Cuối cùng là năng lực lãnh đạo và quản trị bản thân. Khi doanh nghiệp phát triển, người đứng đầu phải chuyển từ trực tiếp xử lý công việc sang xây dựng đội ngũ, hệ thống và cơ chế ra quyết định.

Theo FLI, AI vì vậy không nên được xem đơn thuần là một nhóm công cụ mới. Với SME, giá trị lớn hơn nằm ở việc xác định đúng bài toán kinh doanh, sau đó lựa chọn công nghệ phù hợp để giải quyết.

Một hướng tiếp cận được FLI sử dụng trong đào tạo là đưa chính các bài toán thực tế của doanh nghiệp vào thảo luận và phản biện. Chương trình Frontier Leadership and AI Mini MBA được nghiên cứu trong 4 năm, dựa trên hơn 400 cuộc phỏng vấn với lãnh đạo doanh nghiệp để nhận diện những khoảng trống về năng lực quản trị.

Từ góc độ SME, vấn đề không phải là ứng dụng càng nhiều AI càng tốt. Điều quan trọng là doanh nghiệp xác định được khâu đang tạo chi phí, mất thời gian hoặc hạn chế tăng trưởng, rồi dùng AI để cải thiện khâu đó. Đây có thể là bước chuyển từ quản trị dựa nhiều vào kinh nghiệm cá nhân sang quản trị bằng dữ liệu, quy trình và hệ thống.