Thứ tư 18/11/2026 20:36
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thời cuộc

Doanh nghiệp nhà nước: Không thể dựa vào lợi thế ảo

12/10/2020 00:00
Trước thềm Hội nghị của Thủ tướng Chính phủ với doanh nghiệp nhà nước dự kiến diễn ra vào ngày 28/9/2018, nhiều vấn đề về doanh nghiệp nhà nước lại được bàn tới.

Doanh nghiệp nhà nước trước hết là… doanh nghiệp

Đang dấy lên nhiều tranh luận về việc Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) đề xuất áp mức thuế suất thuế giá trị gia tăng với mặt hàng phân bón và thuế suất thuế nhập khẩu cao hơn với phân đạm nhập khẩu, để giá thành phân đạm do Vinachem sản xuất cạnh tranh được với hàng nhập khẩu, tạo điều kiện cho Vinachem xử lý các doanh nghiệp yếu kém.

Điều đáng nói là đề xuất này được đưa ra ngay trước thềm Hội nghị của Thủ tướng Chính phủ với doanh nghiệp nhà nước, nên mối quan tâm dường như không chỉ tập trung vào Vinachem - “chủ thể” của đề xuất trên.

Yêu cầu rà soát, sắp xếp lại phương án sử dụng đất trước khi cổ phần hóa đang được làm rất quyết liệt. Trong ảnh: Nhà máy Xơ sợi Đình Vũ. Ảnh: Đ.T

Yêu cầu rà soát, sắp xếp lại phương án sử dụng đất trước khi cổ phần hóa đang được làm rất quyết liệt.
Trong ảnh: Nhà máy Xơ sợi Đình Vũ. Ảnh: Đ.T

“Doanh nghiệp nhà nước trước hết phải là doanh nghiệp. Phải kinh doanh theo cơ chế thị trường, bán được hàng thì tồn tại, không thì phải thay đổi, chứ không thể đề nghị thay đổi quy định để… bán được hàng”, chuyên gia kinh tế Lưu Bích Hồ, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) thẳng thắn nói khi được đề nghị bình luận về đề xuất này.

Tất nhiên, cũng phải nói thêm, đề xuất đưa mặt hàng phân bón vào nhóm đối tương chịu thuế VAT với thuế suất 5% không phải của riêng Vinachem. Hiệp hội Phân bón Việt Nam đang theo đuổi đề xuất này khi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế ban hành năm 2014 đã chuyển mặt hàng phân bón từ diện áp thuế suất 5% sang đối tượng không chịu thuế khiến toàn bộ thuế VAT đầu vào phục vụ sản xuất, kinh doanh phân bón không được khấu trừ.

Các doanh nghiệp sản xuất phân bón đang phải hạch toán toàn bộ phần này vào chi phí sản xuất, kinh doanh, đẩy giá thành phân bón tăng từ 5-8%.

“Bộ Tài chính đã ghi nhận kiến nghị trên để nghiên cứu, trình Chính phủ, Quốc hội xem xét vào thời điểm thích hợp. Mục tiêu là tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp sản xuất trong nước, đảm bảo phân bón sản xuất trong nước cạnh tranh bình đẳng với hàng hóa nhập khẩu cùng loại, chứ không điều chỉnh riêng cho Vinachem hay cho doanh nghiệp nhà nước”, ông Đặng Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính) cho biết.

Với đề nghị tăng thuế suất thuế nhập khẩu với mặt hàng phân bón, ông Tiến cho biết, Vụ Chính sách thuế chưa nhận được. Hiện tại, thuế suất thuế nhập khẩu mặt hàng này là 6%, thấp hơn 0,5% so với cam kết cao nhất với Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) về mặt hàng này.

“Các kiến nghị của doanh nghiệp sẽ đều được nghiên cứu, xem xét, nhưng với Vinachem, đây không phải là giải pháp căn cơ. Chúng tôi đang đề nghị Vinachem phải rà soát hoạt động, đánh giá lại 4 dự án đang thua lỗ, để xem có thể thay đổi gì, đi vào sản xuất có bán được hàng không, khả năng hoàn vốn ra sao… chứ không thể trông vào các giải pháp về thuế. Thuế phải bình đẳng theo pháp luật, còn doanh nghiệp kinh doanh theo thị trường. Nếu không thể cạnh tranh, doanh nghiệp nhà nước hay tư nhân đều phải chấp nhận lui lại sau”, ông Tiến thẳng thắn.

Loại bỏ những lợi thế giả tạo

Ông Đặng Quyết Tiến gọi cách tư duy kiểu Vinachem là những lợi thế giả tạo của rất nhiều doanh nghiệp nhà nước.

Đây không phải là vấn đề mới. Cho dù không có bất cứ sự phân biệt hay ưu ái nào trong quy định pháp luật cho doanh nghiệp nhà nước, nhưng những nguồn lực mà khu vực này nắm giữ, từ vốn, đất đai, lĩnh vực kinh doanh… đều mang lại những lợi thế vô cùng lớn trong kinh doanh.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp nhà nước đang có lãi nhờ cho thuê quyền sử dụng đất, chứ không phải từ ngành nghề kinh doanh chính. Hệ quả là nhiều nhàđầu tư nhắm lợi thế này khi tham gia các doanh nghiệp cổ phần hóa. Như vậy, mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhà nước trong ngành, lĩnh vực sản xuất, kinh doanh cốt lõi không đảm bảo.

“Sẽ không còn những lợi thế giả tạo như vậy trong cổ phần hóa tới đây. Yêu cầu rà soát, sắp xếp lại phương án sử dụng đất trước khi cổ phần hóa đang được làm rất quyết liệt, được công khai rõ ràng. Nguyên tắc là công ty cổ phần được chuyển đổi từ doanh nghiệp nhà nước phải thực hiện quản lý và sử dụng đất của doanh nghiệp theo đúng mục đích, đúng phương án được phê duyệt. Nghĩa là nếu ai nhắm vào Thép Thái Nguyên thì phải làm thép, chứ không nhìn vào diện tích đất của dự án để làm khu đô thị. Chúng ta sẽ tìm được các nhà đầu tư chiến lược thực sự thay vì các nhà đầu cơ”, ông Tiến cho biết.

Đặc biệt, minh bạch thông tin cũng đang là giải pháp được coi là hữu hiệu và có tính khả thi nhất để đẩy nhanh các kế hoạch cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước.

Tính đến ngày 10/9/2018, Cục Tài chính doanh nghiệp đã nhận được 461 kiến nghị liên quan đến vướng mắc của các doanh nghiệp nhà nước trong thực hiện nhiệm vụ. Mặc dù không chia sẻ cụ thể nội dung các kiến nghị, nhưng ông Đặng Quyết Tiến cho rằng, nhiều vấn đề liên quan đến cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước đang được đặt ra.

“Bộ Tài chính đã gửi các ý kiến này tới các đơn vị liên quan để trả lời. Chúng tôi tin là các giải đáp sẽ thúc dẩy tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước theo đúng tiến độ, hoàn thành mục tiêu nâng cao hiệu quả hoạt động của khu vực này”, ông Tiến nói.

Khánh An

Tin bài khác
Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Tại COP31, Việt Nam thúc đẩy hoàn tất đàm phán Thỏa thuận mua bán kết quả giảm phát thải (ERPA) với các đối tác thuộc Liên minh LEAF, hướng tới chuyển giá trị carbon rừng thành nguồn tài chính dài hạn. Trọng tâm không chỉ là huy động vốn cho bảo vệ rừng mà còn bảo đảm chia sẻ lợi ích công bằng, cải thiện sinh kế cho cộng đồng trực tiếp gắn bó với rừng.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Trước những biến động sâu sắc của tình hình thế giới, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị ASEAN và Liên Hợp Quốc tăng cường phối hợp, lấy hòa bình, phát triển và con người làm trung tâm; đồng thời thúc đẩy quản trị các chuyển đổi mới và gắn kết chương trình nghị sự khu vực với mục tiêu toàn cầu.
Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Nhấn mạnh già hóa dân số vừa là thách thức, vừa mở ra cơ hội phát triển, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị đề nghị sớm tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực, hạ tầng và thị trường, đưa kinh tế bạc trở thành một động lực tăng trưởng mới, gắn với bảo đảm an sinh và phát huy vai trò của người cao tuổi.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, phát triển kinh tế bạc không chỉ nhằm mở rộng thị trường mà quan trọng hơn là nâng cao sức khỏe, chất lượng sống, khả năng tự chủ và phát huy vai trò đóng góp của người cao tuổi.
Cứ một doanh nghiệp rút lui có 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường

Cứ một doanh nghiệp rút lui có 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường

Trong 9 tháng năm 2026, cứ một doanh nghiệp rút lui thì có khoảng 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường hoặc quay trở lại hoạt động. Khoảng cách dương cho thấy dòng doanh nghiệp mới vẫn được duy trì, nhưng sức ép chi phí, vốn và thị trường tiếp tục thử thách khả năng tồn tại của doanh nghiệp nhỏ.
Bội chi ngân sách nhà nước năm 2025 ở mức 3,1% GDP, thấp hơn dự toán

Bội chi ngân sách nhà nước năm 2025 ở mức 3,1% GDP, thấp hơn dự toán

Quốc hội đã thông qua quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 với mức bội chi 400.163 tỷ đồng, tương đương 3,1% GDP, thấp hơn 15,1% so với dự toán. Tuy nhiên, áp lực từ chuyển nguồn ngân sách, chậm phân bổ và giải ngân vốn vẫn là những vấn đề cần tiếp tục xử lý.
Bài toán huy động hơn 6 triệu tỷ đồng cho tăng trưởng 10% năm tới

Bài toán huy động hơn 6 triệu tỷ đồng cho tăng trưởng 10% năm tới

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2027 được xác định cần đạt khoảng 36-38% GDP, tương đương 6-6,4 triệu tỷ đồng. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, bài toán lớn không chỉ là tìm đủ vốn mà còn là phân bổ đúng chỗ, nâng hiệu quả đầu tư và giữ ổn định vĩ mô.
Giải ngân hết vốn đầu tư công: Kỳ vọng tạo thêm 1,7% tăng trưởng

Giải ngân hết vốn đầu tư công: Kỳ vọng tạo thêm 1,7% tăng trưởng

Chính phủ đang tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải ngân nhằm hoàn thành 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026. Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, mục tiêu này có thể đóng góp thêm 1,7% vào tăng trưởng kinh tế.
Doanh nghiệp nhỏ sẽ được hỗ trợ theo đầu ra để vào chuỗi FDI

Doanh nghiệp nhỏ sẽ được hỗ trợ theo đầu ra để vào chuỗi FDI

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng gắn với kết quả cụ thể, tăng liên kết với doanh nghiệp FDI và tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Kinh tế cửa khẩu Lào Cai đến năm 2030: Mục tiêu 9 tỷ USD và bài toán giảm chi phí logistics

Kinh tế cửa khẩu Lào Cai đến năm 2030: Mục tiêu 9 tỷ USD và bài toán giảm chi phí logistics

Với vị trí kết nối Việt Nam, ASEAN và vùng Tây Nam Trung Quốc, Lào Cai đang đứng trước cơ hội nâng tầm kinh tế cửa khẩu. Tuy nhiên, mục tiêu 9 tỷ USD vào năm 2030 không chỉ phụ thuộc vào lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, mà còn nằm ở khả năng hiện đại hóa hạ tầng, rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí vận tải và hình thành hệ sinh thái logistics đủ sức phục vụ doanh nghiệp.
Lào Cai: Ba vùng kinh tế, hai cực phát triển và một trục động lực cho giai đoạn mới

Lào Cai: Ba vùng kinh tế, hai cực phát triển và một trục động lực cho giai đoạn mới

Tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình một trục động lực dọc sông Hồng, hai cực phát triển phía Bắc - phía Nam và ba vùng kinh tế, Lào Cai đang định hình chiến lược phát triển mới với tầm nhìn dài hạn. Cùng mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10%/năm, tỉnh đặt trọng tâm vào phát triển kinh tế cửa khẩu, logistics, công nghiệp chế biến, nông nghiệp hàng hóa và hạ tầng liên vùng, tạo nền tảng để trở thành cực tăng trưởng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đạt 89%, chạy nước rút về đích

Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đạt 89%, chạy nước rút về đích

Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1 đã hoàn thành khoảng 89% khối lượng theo hợp đồng. Toàn tuyến đang tăng tốc để cơ bản hoàn thành trước 31/12/2026, trong đó Dự án thành phần 1 tại Khánh Hòa cam kết hoàn tất quyết toán khối lượng trong quý 1/2027.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Không tính vốn casino, bất động sản vào tiêu chí ưu đãi dự án du lịch chiến lược

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Không tính vốn casino, bất động sản vào tiêu chí ưu đãi dự án du lịch chiến lược

Dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch quy định loại trừ vốn đầu tư vào casino, trò chơi có thưởng, đặt cược và kinh doanh bất động sản khi xét tiêu chí hưởng ưu đãi. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, mục tiêu là thu hút những dự án du lịch quy mô lớn, có giá trị thực chất và sức lan tỏa quốc tế.
Việt Nam vào top 40 thế giới về năng lực cạnh tranh số và AI

Việt Nam vào top 40 thế giới về năng lực cạnh tranh số và AI

Lần đầu tham gia Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo thế giới (WDAIR) năm 2026, Việt Nam đứng thứ 37/70 nền kinh tế, xếp thứ 3 tại Đông Nam Á. Đáng chú ý, ở một số lĩnh vực thành phần, Việt Nam đạt thứ hạng cao hơn đáng kể so với vị trí tổng thể.
ĐBQH đề xuất giải pháp nâng mức chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú của khách quốc tế

ĐBQH đề xuất giải pháp nâng mức chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú của khách quốc tế

Thảo luận về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch, nhiều ĐBQH đề xuất không chỉ tập trung thu hút khách mà cần nâng giá trị chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú, đồng thời bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm người dân địa phương được hưởng lợi từ hoạt động du lịch.