| Tham vấn chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh trong giai đoạn mới Hộ kinh doanh mới thành lập năm 2026: 5 việc cần làm ngay để tránh rủi ro thuế |
Đề xuất cho phép hộ kinh doanh có doanh thu dưới 5 tỷ đồng mỗi năm tiếp tục áp dụng hình thức thuế khoán đang thu hút sự quan tâm của dư luận và cộng đồng doanh nghiệp. Đây được xem là một hướng đi nhằm giảm áp lực thủ tục, tạo thuận lợi hơn cho nhóm hộ kinh doanh nhỏ trong bối cảnh chính sách thuế đang chuyển đổi mạnh mẽ.
Tại họp báo thường kỳ quý II của Bộ Tài chính diễn ra sáng 17/6, ông Mai Sơn – Phó Cục trưởng Cục Thuế – cho biết cơ quan quản lý đã ghi nhận các ý kiến từ hiệp hội, chuyên gia và báo chí liên quan đến đề xuất này. Trên cơ sở đó, ngành thuế sẽ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá toàn diện để tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét nếu giải pháp thực sự mang lại hiệu quả.
![]() |
| Ông Mai Sơn – Phó Cục trưởng Cục Thuế. |
Theo các đề xuất được đưa ra, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 5 tỷ đồng/năm có thể được tiếp tục nộp thuế khoán, kết hợp với việc đóng thuế môn bài theo ba bậc. Đây là mức ngưỡng cao hơn đáng kể so với quy định hiện hành, trong đó ngưỡng doanh thu miễn thuế đang được áp dụng là 1 tỷ đồng/năm.
Ông Mai Sơn - Phó Cục trưởng Cục Thuế - cho biết, chủ trương chuyển từ thuế khoán sang cơ chế tự kê khai, tự xác định doanh thu là bước đi quan trọng theo tinh thần Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị và chỉ đạo của Chính phủ. Điểm cốt lõi của sự thay đổi này không nằm ở mức thuế suất, mà ở phương thức quản lý nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả.
"Trước đây, các hộ kinh doanh nhỏ lẻ chủ yếu nộp thuế theo hình thức khoán, với mức thuế được xác định dựa trên ước tính doanh thu. Tuy nhiên, cách làm này bộc lộ nhiều hạn chế khi doanh thu thực tế có thể biến động nhưng không được điều chỉnh kịp thời, dẫn đến nguy cơ thất thu ngân sách", ông Sơn chia sẻ.
Theo ông Sơn, hiện nay, với cơ chế mới, hộ kinh doanh thuộc diện kê khai sẽ tự xác định doanh thu theo tháng hoặc quý để thực hiện nghĩa vụ thuế. Song song đó, cơ quan thuế đã phối hợp với các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ nhằm hỗ trợ tối đa cho người nộp thuế trong quá trình chuyển đổi.
Nhiều công cụ như phần mềm quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử, chữ ký số đã được triển khai rộng rãi, trong đó có các gói dịch vụ miễn phí trong giai đoạn đầu. Những giải pháp này giúp hộ kinh doanh từng bước làm quen với phương thức quản lý hiện đại, giảm thiểu sai sót trong kê khai.
Theo thống kê bước đầu, khoảng 98% hộ kinh doanh thuộc diện kê khai đã thực hiện đúng quy định và nộp thuế kịp thời. Đây được xem là tín hiệu tích cực, cho thấy sự thích nghi nhanh chóng của người nộp thuế với chính sách mới.
Ông Mai Sơn đánh giá, việc chuyển sang cơ chế kê khai giúp nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh, đồng thời hạn chế tình trạng doanh thu không phản ánh đúng thực tế. Điều này không chỉ góp phần tăng thu ngân sách mà còn tạo môi trường cạnh tranh công bằng hơn giữa các chủ thể kinh doanh.
Tuy vậy, trong quá trình triển khai, vẫn còn một bộ phận hộ kinh doanh gặp khó khăn do chưa quen với quy trình kê khai hoặc hạn chế về công nghệ. Đây cũng là một trong những lý do khiến các đề xuất duy trì thuế khoán cho nhóm doanh thu thấp được đưa ra.
Về phía Bộ Tài chính, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết cơ quan này đã tiếp nhận kiến nghị nâng ngưỡng doanh thu áp dụng thuế khoán lên 5 tỷ đồng/năm, cùng nhiều đề xuất liên quan. Các nội dung này đang được nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định chính thức.
Trong thời gian tới, ngành thuế sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người nộp thuế. Việc ứng dụng công nghệ thông tin cũng sẽ được mở rộng để hỗ trợ hộ kinh doanh trong quá trình thực hiện nghĩa vụ tài chính.
Giới chuyên gia cho rằng, việc cân nhắc duy trì thuế khoán cho một số nhóm hộ kinh doanh cần được xem xét trên nhiều khía cạnh. Nếu áp dụng hợp lý, đây có thể là giải pháp trung gian, giúp giảm áp lực chuyển đổi đột ngột, đồng thời tạo điều kiện để các hộ kinh doanh từng bước thích nghi với cơ chế quản lý mới.
Tuy nhiên, về dài hạn, xu hướng minh bạch hóa và số hóa quản lý thuế vẫn là mục tiêu tất yếu. Do đó, các chính sách cần được thiết kế theo hướng vừa hỗ trợ người nộp thuế, vừa đảm bảo hiệu quả quản lý và công bằng trong hệ thống thuế.
Việc nghiên cứu điều chỉnh ngưỡng doanh thu và phương thức nộp thuế cho hộ kinh doanh không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà còn liên quan trực tiếp đến môi trường kinh doanh và động lực phát triển của khu vực kinh tế cá thể – một bộ phận quan trọng của nền kinh tế.
Trong bối cảnh đó, mọi thay đổi chính sách đều cần được cân nhắc thận trọng, đảm bảo hài hòa giữa mục tiêu cải cách và yêu cầu thực tiễn, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững và ổn định nguồn thu ngân sách nhà nước.