Thương mại điện tử đã trở thành một phần không thể thiếu trong nền kinh tế hiện đại, đặc biệt là sau đại dịch COVID-19. Theo báo cáo của Bộ Công Thương, doanh thu thương mại điện tử của Việt Nam năm 2023 đạt khoảng 16,4 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng hàng năm khoảng 20%. Điều này cho thấy sự dịch chuyển mạnh mẽ của người tiêu dùng từ hình thức mua sắm truyền thống sang mua sắm trực tuyến.
 |
| Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc. |
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích mà thương mại điện tử mang lại, việc không quản lý chặt chẽ thuế đối với các giao dịch này cũng đã dẫn đến nhiều hệ lụy. Nhiều doanh nghiệp lớn, nhỏ hoạt động trên các sàn thương mại điện tử vẫn chưa đóng thuế đầy đủ, gây thất thu cho ngân sách nhà nước. Đây chính là lý do tại sao chính quyền cần phải xem xét lại các quy định hiện hành liên quan đến thuế đối với hàng hóa có giá trị nhỏ.
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc đã nêu rõ rằng, việc áp thuế đối với hàng hóa có giá trị nhỏ là cần thiết để đảm bảo công bằng trong kinh doanh. Mặc dù các giao dịch nhỏ lẻ trên các sàn thương mại điện tử thường không đáng kể, nhưng tổng thể lại tạo ra một nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước nếu được quản lý chặt chẽ.
Theo Phó Thủ tướng, việc miễn VAT với hàng giá trị nhỏ được Chính phủ thực hiện theo Công ước Tokyo.
Ông Phớc khẳng định, Chính phủ sẽ bỏ Quyết định 78/2010 và đưa vào dự thảo Luật Thuế VAT. "Hàng hóa nhập khẩu giá trị nhỏ đều phải nộp thuế", ông Phớc nói.
Nhắc đến hiện tượng sàn thương mại điện tử Temu gần đây bán giá rẻ khi chưa đăng ký hoạt động tại Việt Nam, ông Phớc cho biết, sàn thương mại điện tử này đã tận dụng Quyết định 78/2010 để bán hàng giá rẻ (dưới 1 triệu đồng - PV) vào Việt Nam. Theo ông Phớc, cơ quan chức năng đã yêu cầu kiểm tra với Temu.
Theo các chuyên gia kinh tế, việc áp thuế không chỉ giúp tăng cường nguồn thu cho ngân sách mà còn góp phần tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh hơn cho các doanh nghiệp. Nếu không có thuế, các doanh nghiệp truyền thống sẽ gặp khó khăn hơn trong việc cạnh tranh với các sản phẩm giá rẻ từ nước ngoài qua các sàn thương mại điện tử.
Tuy nhiên, việc áp thuế đối với hàng hóa có giá trị nhỏ không phải là điều dễ dàng. Thực tế cho thấy, việc kiểm soát và thu thuế từ các giao dịch nhỏ lẻ qua mạng là một thách thức lớn đối với cơ quan thuế. Số lượng giao dịch lớn, sự đa dạng về hàng hóa và cách thức giao dịch phức tạp khiến cho việc thu thuế trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Bên cạnh đó, không ít doanh nghiệp và người tiêu dùng cũng bày tỏ lo ngại về việc tăng thuế có thể làm giảm sức mua và ảnh hưởng đến thị trường thương mại điện tử. Chính vì vậy, việc xây dựng một khung pháp lý hợp lý, rõ ràng và khả thi là vô cùng quan trọng.
 |
| Việc áp thuế không chỉ giúp tăng cường nguồn thu cho ngân sách mà còn góp phần tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh hơn cho các doanh nghiệp (Ảnh: Minh họa). |
Để triển khai áp thuế hiệu quả đối với hàng hóa giá trị nhỏ qua các sàn thương mại điện tử cần thiết phải xây dựng một hệ thống quản lý thuế thông minh. Việc áp dụng công nghệ thông tin sẽ giúp theo dõi và quản lý các giao dịch trực tuyến một cách linh hoạt và chính xác. Đặc biệt, việc tích hợp dữ liệu giữa các sàn thương mại điện tử và cơ quan thuế không chỉ nâng cao khả năng thu thập thông tin mà còn tạo ra một môi trường minh bạch, từ đó giảm thiểu tình trạng gian lận thuế.
Đào tạo và nâng cao nhận thức về nghĩa vụ thuế trong thương mại điện tử là một yếu tố then chốt. Cần tổ chức các chương trình đào tạo cho cả doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng, giúp họ hiểu rõ trách nhiệm thuế và cách thức kê khai đúng đắn. Việc này không chỉ giúp người dân nhận thức được quyền lợi và nghĩa vụ của mình, mà còn tạo ra một cộng đồng tiêu dùng có trách nhiệm, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững cho thị trường thương mại điện tử.
Khuyến khích sự hợp tác giữa các sàn thương mại điện tử và cơ quan thuế là điều cần thiết để đảm bảo thông tin giao dịch được cập nhật đầy đủ và kịp thời. Sự phối hợp chặt chẽ này không chỉ giúp cơ quan thuế thu thập dữ liệu một cách nhanh chóng mà còn bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Nếu các sàn thương mại điện tử chủ động cung cấp thông tin, điều này sẽ giảm thiểu tình trạng né thuế và nâng cao uy tín của nền kinh tế số.
Cuối cùng, việc thí điểm áp dụng thuế theo từng giai đoạn sẽ giúp các cơ quan chức năng đánh giá hiệu quả và điều chỉnh chính sách thuế cho phù hợp. Bắt đầu với các sản phẩm có giá trị cao hơn trước khi mở rộng ra hàng hóa có giá trị nhỏ hơn là một cách tiếp cận hợp lý. Phương pháp này không chỉ giúp giảm áp lực cho các doanh nghiệp mà còn tạo cơ hội để người tiêu dùng làm quen với các quy định mới, từ đó đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ và hiệu quả.
Khi việc áp thuế đối với hàng hóa giá trị nhỏ qua các sàn thương mại điện tử được thực hiện thành công, nguồn thu ngân sách nhà nước sẽ được tăng cường đáng kể. Khoản thuế này sẽ góp phần quan trọng vào ngân sách, tạo điều kiện cho chính phủ có thêm tài chính để đầu tư vào các lĩnh vực thiết yếu như giáo dục, y tế và cơ sở hạ tầng. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ công mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của xã hội.
Áp thuế đối với các giao dịch thương mại điện tử cũng sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng hơn cho tất cả các doanh nghiệp. Khi mọi hình thức kinh doanh đều phải tuân thủ quy định thuế như nhau, doanh nghiệp sẽ cảm thấy an tâm hơn và được bảo vệ khỏi sự cạnh tranh không lành mạnh. Điều này không chỉ khuyến khích các doanh nghiệp hiện tại mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp mới gia nhập thị trường.
Một trong những lợi ích lớn của việc quản lý thuế chặt chẽ là việc tạo ra một thị trường thương mại điện tử minh bạch và đáng tin cậy hơn. Khi có quy định rõ ràng về thuế, các nhà đầu tư và doanh nghiệp sẽ có thêm động lực để tham gia vào lĩnh vực thương mại điện tử. Sự phát triển này không chỉ mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp mà còn cho toàn bộ nền kinh tế, khi tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao sức cạnh tranh của thị trường.
Áp thuế đối với hàng hóa có giá trị nhỏ qua sàn thương mại điện tử là một bước đi cần thiết trong việc điều chỉnh và quản lý thị trường thương mại điện tử tại Việt Nam. Mặc dù còn nhiều thách thức trong việc thực thi, nhưng với sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng doanh nghiệp, chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng một môi trường thương mại điện tử lành mạnh, công bằng và bền vững.
Việc áp thuế không chỉ là trách nhiệm của Chính phủ mà còn là nghĩa vụ của mỗi người tiêu dùng và doanh nghiệp. Chỉ khi tất cả cùng chung tay, chúng ta mới có thể phát triển một nền kinh tế số vững mạnh, góp phần vào sự thịnh vượng chung của đất nước.
