Đề xuất 1.000 tỷ đồng kiến tạo nền móng dữ liệu quốc gia

Dự thảo Nghị định quy định chi tiết khoản 4 Điều 29 Luật Dữ liệu, trong đó đề xuất thành lập Quỹ phát triển dữ liệu quốc gia, một tổ chức tài chính công nhằm hỗ trợ trực tiếp các hoạt động thúc đẩy xử lý, ứng dụng và bảo vệ dữ liệu. Quỹ sẽ được hình thành từ hai nguồn chính: ngân sách nhà nước và các nguồn tài trợ ngoài ngân sách. Đáng chú ý, ngân sách nhà nước sẽ cấp vốn tối thiểu 1.000 tỷ đồng, đồng thời được bổ sung hằng năm để duy trì mức vốn này vào thời điểm đầu mỗi năm tài chính.

Đây là bước đi mang tính nền tảng, thể hiện cam kết mạnh mẽ của Nhà nước trong việc đầu tư dài hạn cho hạ tầng dữ liệu – một yếu tố then chốt trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Đề xuất 1.000 tỷ đồng kiến tạo nền móng dữ liệu quốc gia

Không chỉ là một kênh tài chính, Quỹ phát triển dữ liệu quốc gia còn được định hướng là một đòn bẩy chiến lược để thúc đẩy ứng dụng các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), máy học (Machine Learning), chuỗi khối (Blockchain), điện toán đám mây (Cloud Computing), và Internet vạn vật (IoT) vào xử lý dữ liệu.

Mục tiêu là nhằm phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước, đảm bảo lợi ích quốc gia, công cộng, và góp phần vào tăng trưởng kinh tế - xã hội. Trong đó, các dự án ứng dụng dữ liệu tại những vùng nông thôn, miền núi và khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn cũng sẽ được ưu tiên đặc biệt.

Ngoài ra, Quỹ còn mở rộng phạm vi tài trợ cho những hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo về dữ liệu, phát triển các giải pháp bảo vệ và quản trị dữ liệu, chuyển giao công nghệ, cũng như xây dựng các ứng dụng dữ liệu phục vụ quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Một trong những điểm nhấn khác của dự thảo Nghị định là việc hỗ trợ hình thành và phát triển mạng lưới chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức khoa học – công nghệ và hiệp hội dữ liệu trong và ngoài nước. Điều này mở ra cơ hội để Việt Nam chủ động hơn trong việc kết nối với các xu hướng công nghệ toàn cầu, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh dữ liệu quốc gia.

Đặc biệt, Quỹ cũng có vai trò hỗ trợ tổ chức, cá nhân cung cấp dữ liệu cho các cơ quan Đảng, Nhà nước và tổ chức chính trị – xã hội; tài trợ cho các đơn vị cung cấp dịch vụ công ích trong việc khắc phục sự cố dữ liệu, bảo đảm an toàn – an ninh mạng, và duy trì sự ổn định hệ thống dữ liệu quốc gia.

Việc hỗ trợ hợp tác quốc tế về dữ liệu được đặt song song với nhiệm vụ bảo vệ dữ liệu quốc gia, cho thấy tư duy mở nhưng vẫn kiểm soát chặt chẽ về chủ quyền số.

Đề xuất thành lập Quỹ phát triển dữ liệu quốc gia không chỉ là một sáng kiến tài chính, mà còn là tuyên ngôn về sự chuyển dịch tư duy quản trị, từ quản lý hành chính truyền thống sang điều hành dựa trên dữ liệu.

Trong kỷ nguyên mà dữ liệu quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia, sự ra đời của Quỹ được kỳ vọng sẽ tạo tiền đề cho một hệ sinh thái dữ liệu công – tư linh hoạt, minh bạch và bền vững, nơi dữ liệu không chỉ được khai thác hiệu quả mà còn được bảo vệ an toàn, vì lợi ích quốc gia và người dân.