Đề nghị xem xét nâng thời hạn và hạn mức vay ưu đãi phát triển nhà ở xã hội

Chính sách phát triển nhà ở xã hội dành cho người thu nhập thấp, một chủ trương lớn và mang tính nhân văn của Đảng và Nhà nước, đã được triển khai nhằm cải thiện điều kiện sống cho đại bộ phận người lao động.

Tuy nhiên, theo phản ánh của cử tri tại một số tỉnh gửi tới Quốc hội sau Kỳ họp thứ 8, tình hình thực tế hiện nay cho thấy giá nhà ở xã hội vẫn còn quá cao so với thu nhập của người lao động, đặc biệt là những người có thu nhập thấp. Hơn nữa, tỷ lệ cho vay mua nhà ở xã hội từ các ngân hàng và tổ chức tín dụng còn hạn chế, thủ tục vay vốn lại phức tạp, khiến cho khả năng tiếp cận nhà ở của đối tượng này gặp nhiều khó khăn.

Đề nghị xem xét nâng thời hạn và hạn mức vay ưu đãi phát triển nhà ở xã hội

Trước tình hình đó, Bộ Xây dựng đã đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khuyến khích các ngân hàng thương mại mở rộng tham gia vào chương trình cho vay nguồn vốn hỗ trợ 120.000 tỷ đồng, tiếp tục xem xét nâng cao thời hạn vay ưu đãi và nghiên cứu mở rộng các chỉ tiêu, hạn mức tín dụng đối với khoản vay nhà ở xã hội, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng thực hiện chương trình này.

Bộ Xây dựng cũng cho biết, vào ngày 29/6/2023, Quốc hội đã thông qua Luật Nhà ở số 27, có hiệu lực từ ngày 1/8/2024. Luật này quy định việc xác định giá nhà ở xã hội sẽ được tính toán trên cơ sở bao gồm tất cả các chi phí cần thiết để thu hồi vốn đầu tư xây dựng, như chi phí đền bù, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư, và các chi phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật. Đồng thời, giá thuê mua cũng sẽ được xác định như giá bán và không tính kinh phí bảo trì nhà ở do người thuê mua nộp.

Để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, Luật Nhà ở cũng đưa ra các ưu đãi đáng kể cho chủ đầu tư, bao gồm miễn tiền sử dụng đất, miễn tiền thuê đất, cũng như các ưu đãi thuế theo quy định pháp luật. Đặc biệt, chủ đầu tư sẽ được hưởng lợi nhuận lên tới 10% và có quyền sử dụng diện tích đất hoặc diện tích sàn cho mục đích kinh doanh thương mại mà không cần phải hạch toán vào giá bán nhà. Những quy định này giúp giảm chi phí đầu tư, từ đó tạo điều kiện để hạ giá thành nhà ở xã hội, nhằm người lao động có thể tiếp cận được nhà ở với mức giá hợp lý, ổn định cuộc sống.

Trong bối cảnh khó khăn hiện nay, Chính phủ và các cơ quan chức năng đã không ngừng nỗ lực nhằm tạo ra các nguồn vốn hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội. Chính phủ đã chỉ đạo nghiên cứu và triển khai gói tín dụng ưu đãi khoảng 30.000 tỷ đồng, với 15.000 tỷ đồng từ nguồn trái phiếu Chính phủ và 15.000 tỷ đồng từ ngân sách địa phương, nhằm tạo điều kiện cho người dân vay mua, thuê mua, xây dựng, cải tạo hoặc sửa chữa nhà ở xã hội. Tuy nhiên, sau một thời gian triển khai, chỉ có 37/63 tỉnh gửi danh mục dự án tham gia chương trình, với tổng số 90 dự án. Doanh số giải ngân của chương trình này hiện tại mới đạt 2.360 tỷ đồng, trong đó có 2.162 tỷ đồng cho chủ đầu tư tại 17 dự án và 198 tỷ đồng cho người mua nhà tại 15 dự án. Điều này cho thấy sự tham gia của các địa phương và doanh nghiệp vào chương trình còn hạn chế.

Theo phản ánh của cử tri, dù chính sách hỗ trợ vốn đã có, nhưng tỷ lệ cho vay từ các ngân hàng thương mại còn thấp, đặc biệt là vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội vẫn gặp khó khăn do nguồn vốn không đảm bảo ổn định, thủ tục vay vốn lại phức tạp, khiến người dân khó tiếp cận nguồn vay này. Thêm vào đó, nhiều người phải vay thêm từ các ngân hàng thương mại với lãi suất cao, khiến họ gặp áp lực trong việc trả nợ hàng tháng.

Để giải quyết vấn đề này, Bộ Xây dựng cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp. Bộ sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về Luật Nhà ở 2023 và Nghị định số 100/2024/NĐ-CP để đảm bảo người dân, doanh nghiệp và các địa phương hiểu rõ và thực hiện đúng các quy định về phát triển và quản lý nhà ở xã hội. Bộ Xây dựng cũng sẽ đôn đốc các địa phương hoàn thành mục tiêu phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội, đặc biệt là ở những địa phương trọng điểm, nơi có chỉ tiêu đăng ký cao nhưng tiến độ triển khai còn chậm. Đồng thời, Bộ sẽ thúc đẩy việc bố trí quỹ đất cho các dự án nhà ở xã hội, đặc biệt là các khu công nghiệp, đảm bảo rằng 20% quỹ đất ở đã đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong các dự án nhà ở thương mại và khu đô thị được dành cho phát triển nhà ở xã hội.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư các dự án nhà ở xã hội khẩn trương hoàn thiện các thủ tục pháp lý để tiến hành khởi công xây dựng theo quy hoạch đã được phê duyệt, và công khai các thông tin liên quan đến dự án để người dân biết và đăng ký tham gia. Bộ cũng yêu cầu các chủ đầu tư khu công nghiệp phải triển khai xây dựng nhà lưu trú cho công nhân và rà soát các đối tượng cần hỗ trợ vay vốn ưu đãi từ gói hỗ trợ 120.000 tỷ đồng.

Các giải pháp này, nếu được triển khai hiệu quả, sẽ giúp tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động, đặc biệt là người có thu nhập thấp, tiếp cận nhà ở xã hội, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững cho nền kinh tế.