Để doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tăng gấp đôi

Chiều 24/3, nhân Tháng Thanh niên năm 2025 và kỷ niệm 94 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, tại Hà Nội đã diễn ra chương trình "Thủ tướng Chính phủ đối thoại với thanh niên Việt Nam năm 2025". Sự kiện do Bộ Nội vụ, Văn phòng Chính phủ và Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức với chủ đề "Thanh niên Việt Nam tiên phong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia". Chương trình đã thu hút sự quan tâm của đông đảo thanh niên và các chuyên gia trong lĩnh vực khoa học, công nghệ.

Mở đầu buổi đối thoại, ông Bùi Thế Quyền, Chủ tịch Câu lạc bộ Xúc tiến thương mại trên nền tảng số (EPC), đặt câu hỏi về những giải pháp của Chính phủ nhằm tăng gấp đôi số lượng doanh nghiệp khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo so với năm 2020, một mục tiêu được đề ra trong Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương.

Được Thủ tướng ủy quyền trả lời, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, chỉ số đổi mới sáng tạo của Việt Nam năm 2024 đã tăng hai bậc, lên vị trí thứ 44 thế giới. So với các nước có trình độ và thu nhập trung bình thấp, Việt Nam chỉ đứng sau Ấn Độ, trong khi tại khu vực ASEAN, nước ta xếp thứ tư sau Singapore, Malaysia và Thái Lan. Đây là nền tảng vững chắc để thúc đẩy sự gia tăng nhanh chóng của các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, đặc biệt là những doanh nghiệp do thanh niên lãnh đạo.

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, để đạt được mục tiêu trên, một loạt giải pháp mang tính nền tảng và cốt lõi cần được triển khai. Trước hết, việc hoàn thiện thể chế được xem là "giải pháp đột phá của đột phá", trong đó công tác sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện các luật liên quan sẽ tạo ra môi trường pháp lý thuận lợi, giúp doanh nghiệp đổi mới sáng tạo phát triển mạnh mẽ hơn. Song song với đó, Chính phủ cũng chú trọng tăng cường đầu tư vào hạ tầng công nghệ thông tin, khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Việc đầu tư hạ tầng thông qua nhiều kênh, đặc biệt là phương thức hợp tác công tư, sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận và khai thác công nghệ hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, phát triển nguồn nhân lực cũng là một nhiệm vụ quan trọng. Công tác đào tạo sẽ dựa trên ba trụ cột chính: Hợp tác đào tạo nhân lực, thu hút nhân tài từ nước ngoài về làm việc tại Việt Nam và kết hợp với doanh nghiệp để đào tạo lực lượng lao động có tay nghề cao, đáp ứng ngay nhu cầu thực tiễn của thị trường.

Một trong những yếu tố then chốt khác là thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong khu vực doanh nghiệp, khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào khoa học công nghệ để nâng cao năng suất và khả năng cạnh tranh. Đồng thời, Chính phủ cũng tập trung xây dựng các môi trường thuận lợi như vườn ươm khởi nghiệp, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), trung tâm đổi mới sáng tạo, nhằm hỗ trợ thanh niên có điều kiện phát triển trong lĩnh vực này. Đặc biệt, các chính sách khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho sản phẩm khởi nghiệp tham gia thị trường, thương mại hóa là yếu tố không thể thiếu trong quá trình thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Làm rõ thêm về vấn đề này, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh rằng, để phát triển mạnh mẽ và bền vững hơn nữa, trước hết cần xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp một cách toàn diện. Ông đề xuất ba đột phá chiến lược gồm cải cách thể chế, phát triển hạ tầng chiến lược và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Theo đó, cải cách thể chế cần tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm các khâu trung gian, phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, giúp quá trình đăng ký và vận hành doanh nghiệp trở nên dễ dàng hơn, giảm chi phí tuân thủ. Song song với đó, việc phát triển hạ tầng chiến lược không chỉ mở ra không gian phát triển mới mà còn gia tăng giá trị sử dụng đất, thúc đẩy sự ra đời của các khu công nghiệp, đô thị, dịch vụ và du lịch. Trong đó, đầu tư vào hạ tầng số, khoa học công nghệ và năng lượng sẽ góp phần quan trọng vào việc giảm chi phí đầu vào, nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm và tạo động lực phát triển doanh nghiệp.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh rằng, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quyết định, nhất là trong bối cảnh các ngành kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ và kinh tế tri thức đang trở thành xu hướng chủ đạo. Để thích ứng với những ngành nghề mới nổi này, cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu, bám sát thực tiễn, giúp người lao động nâng cao năng suất và phát huy tối đa tiềm năng. Ngoài ra, ông cho biết Chính phủ đang xây dựng đề án phát triển kinh tế tư nhân với quan điểm đây là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Việc "cởi trói" cho doanh nghiệp tư nhân bằng cơ chế, chính sách phù hợp, đồng thời luật hóa các quy định nhằm bảo đảm tính bền vững, minh bạch, sẽ giúp khu vực này phát triển mạnh mẽ hơn nữa.