Hợp pháp hóa mô hình "kế toán gia đình"
Điểm đột phá lớn nhất được ghi nhận trong thông tư mới là việc chủ doanh nghiệp siêu nhỏ được phép linh hoạt bố trí người làm kế toán là những người có quan hệ ruột thịt hoặc gia đình gần gũi nhất.
 |
| Kế toán trưởng (Chief Accountant) là người đứng đầu bộ phận kế toán, chịu trách nhiệm điều hành và định hướng chiến lược tài chính cho doanh nghiệp. Họ giám sát các hoạt động kế toán, đảm bảo báo cáo tài chính chính xác, hỗ trợ ban lãnh đạo nắm bắt tình hình thu chi và đưa ra quyết định tài chính hiệu quả. |
Theo đó, người đứng đầu, giám đốc, tổng giám đốc hoặc cấp phó phụ trách tài chính của doanh nghiệp có quyền giao trọng trách kế toán cho cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của mình. Song song đó, người đang đảm nhiệm các vị trí quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ hoặc người thường xuyên thực hiện nhiệm vụ mua bán tài sản cũng được quyền kiêm nhiệm hoặc thuê dịch vụ làm kế toán phù hợp với nhu cầu thực tế của đơn vị.
Tư duy quản lý kiến tạo: Không dừng lại ở việc mở rộng đối tượng, Bộ Tài chính còn ban hành một quyết định mang tính "cởi trói" triệt để về mặt tổ chức: Doanh nghiệp siêu nhỏ hoàn toàn không bắt buộc phải bố trí ghế kế toán trưởng. Trong trường hợp chỉ bố trí người phụ trách kế toán, nhân sự này có toàn quyền ký thay kế toán trưởng trên tất cả các chứng từ, sổ sách và báo cáo tài chính của đơn vị.
Linh hoạt ghi sổ theo phương pháp nộp thuế
Để đơn giản hóa tối đa bộ máy hành chính cho doanh nghiệp, Thông tư 58/2026/TT-BTC hướng dẫn việc ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính sẽ căn cứ trực tiếp vào phương pháp nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp mà đơn vị đang áp dụng. Nếu doanh nghiệp có sự thay đổi về phương pháp nộp thuế theo luật định, hệ thống sổ sách kế toán cũng sẽ được điều chỉnh linh hoạt theo danh mục tương ứng để bảo đảm tính đồng bộ.
Nhằm bảo đảm tính ổn định cho hoạt động kinh doanh, trường hợp trong năm tài chính doanh nghiệp có sự thay đổi về quy mô và các tiêu chí dẫn đến không còn thuộc đối tượng siêu nhỏ, đơn vị vẫn được tiếp tục áp dụng thông tư này cho đến hết năm tài chính hiện tại. Việc chuyển đổi sang chế độ kế toán phù hợp với quy mô mới sẽ chỉ bắt buộc thực hiện kể từ năm tài chính kế tiếp.
Bên cạnh đó, luật mới cũng mở ra quyền lựa chọn cho các doanh nghiệp siêu nhỏ trong việc áp dụng chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, nếu mô hình sản xuất và yêu cầu quản trị nội bộ đòi hỏi chuẩn mực cao hơn. Quyền chủ động này cũng được mở rộng cho cả khối hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh nếu họ có nhu cầu minh bạch hóa dòng vốn. Điểm mấu chốt là khi đã lựa chọn phương thức nào, các đơn vị phải áp dụng nhất quán trong trọn vẹn một năm tài chính. Mọi sự thay đổi về chế độ kế toán chỉ được phép thực hiện vào ngày bắt đầu kỳ kế toán của năm tiếp theo.
Bước đi này của Bộ Tài chính nhận được sự hưởng ứng lớn từ cộng đồng doanh nghiệp, góp phần đưa pháp luật tiệm cận sát sườn với hơi thở của nền kinh tế, giúp các mô hình kinh doanh nhỏ lẻ tự tin minh bạch hóa sổ sách mà không gánh nặng chi phí bộ máy.
