| Bài liên quan |
| Các nhà lãnh đạo BRICS thúc đẩy dự án tài chính, thương mại chung tại hội nghị thượng đỉnh ở Nga |
Theo Nghị định số 175/2026/NĐ-CP, hoạt động tài chính vi mô bao gồm cho vay bằng đồng Việt Nam đối với khách hàng tài chính vi mô và nhận tiền gửi bắt buộc từ khách hàng vay vốn.
Đối tượng thụ hưởng là hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có mức sống trung bình, người lao động thu nhập thấp theo chuẩn nghèo đa chiều hoặc quy định của địa phương, cùng các doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định pháp luật.
Nghị định xác định các chương trình, dự án tài chính vi mô là hoạt động hỗ trợ phát triển, được triển khai trong phạm vi địa bàn cụ thể đến cấp xã và trong khoảng thời gian xác định. Mục tiêu nhằm đáp ứng nhu cầu tiếp cận tài chính của nhóm yếu thế và doanh nghiệp quy mô nhỏ, góp phần tạo việc làm, giảm nghèo và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
 |
Đáng chú ý, Nghị định nhấn mạnh hoạt động tài chính vi mô không phải hoạt động ngân hàng và không vì mục tiêu lợi nhuận.
Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy định chặt chẽ hơn đối với nhân sự quản lý, điều hành chương trình, dự án tài chính vi mô. Theo đó, người quản lý phải có trình độ đại học trở lên thuộc các chuyên ngành kinh tế, tài chính, ngân hàng, kế toán hoặc quản trị kinh doanh.
Trường hợp không được đào tạo đúng chuyên ngành, cá nhân phải có ít nhất hai năm kinh nghiệm làm việc trực tiếp trong lĩnh vực ngân hàng hoặc tài chính vi mô. Đồng thời, người quản lý không được thuộc các trường hợp bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc tham gia quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã theo quy định của pháp luật.
Nghị định cũng yêu cầu tổ chức chính trị - xã hội và tổ chức phi chính phủ phải xây dựng bộ máy quản lý tại địa bàn triển khai chương trình, dự án; quy định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận bằng văn bản.
Theo quy định mới, cơ cấu tối thiểu của một chương trình, dự án tài chính vi mô phải có ban quản lý hoặc giám đốc chương trình chịu trách nhiệm điều hành chung; bộ phận cho vay thực hiện nghiệp vụ tín dụng; bộ phận kế toán - tài chính phụ trách quản lý tiền và chứng từ; cùng bộ phận kiểm soát và quản lý rủi ro để giám sát hoạt động.
Đặc biệt, trưởng bộ phận kiểm soát và quản lý rủi ro phải là vị trí chuyên trách và không được kiêm nhiệm công việc khác. Đối với trưởng các bộ phận nghiệp vụ, Nghị định yêu cầu có trình độ đại học phù hợp hoặc tối thiểu một năm kinh nghiệm trong lĩnh vực ngân hàng hoặc tài chính vi mô.
Liên quan thẩm quyền quản lý, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ trực tiếp quản lý các chương trình, dự án có phạm vi hoạt động từ hai khu vực quản lý trở lên hoặc do tổ chức phi chính phủ nước ngoài trực tiếp triển khai. Với các chương trình hoạt động trong phạm vi địa phương, thẩm quyền thuộc Ngân hàng Nhà nước khu vực.
Nghị định quy định thời hạn hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô được ghi cụ thể trong giấy chứng nhận đăng ký và không vượt quá thời hạn hoạt động còn lại của tổ chức chủ quản.
Trường hợp đề nghị gia hạn, tổ chức thực hiện phải gửi hồ sơ trước ít nhất sáu tháng tính đến thời điểm giấy chứng nhận hết hiệu lực và chỉ được xem xét sau khi có ý kiến chấp thuận của UBND cấp tỉnh nơi triển khai dự án.
Địa bàn hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô cũng được xác định cụ thể đến cấp xã, phải phù hợp với phạm vi hoạt động của tổ chức chủ quản và không thuộc khu vực ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh.
Ngoài ra, Nghị định bổ sung nhiều trường hợp buộc chấm dứt hoạt động hoặc thu hồi giấy chứng nhận đăng ký. Trong đó có các trường hợp hồ sơ đăng ký có thông tin gian lận; hết thời hạn hoạt động nhưng không được gia hạn; vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật; không thực hiện điều chỉnh cơ cấu tổ chức theo yêu cầu hoặc không phát sinh hoạt động liên tục trong 12 tháng sau khi được cấp phép.
Việc thu hồi giấy chứng nhận cũng được áp dụng trong trường hợp tổ chức chủ quản tự nguyện chấm dứt hoạt động hoặc chấm dứt tư cách pháp lý theo quy định.
Theo đánh giá của giới chuyên gia, việc ban hành Nghị định số 175/2026/NĐ-CP là bước đi nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động tài chính vi mô, trong bối cảnh nhu cầu tiếp cận vốn của nhóm yếu thế và doanh nghiệp siêu nhỏ ngày càng gia tăng. Đồng thời, quy định mới cũng góp phần nâng cao tính minh bạch, tăng cường quản trị rủi ro và bảo đảm an toàn cho các chương trình tài chính vi mô trong quá trình triển khai.
