Sự kết hợp giữa chuyên môn hóa và đa dạng hóa không phải là điều mới mẻ và đã trở thành trung tâm của nhiều cuộc tranh luận sôi nổi giữa các nhà kinh tế học trong vài thập kỷ qua. Megginson và cộng sự (2004) đã thực hiện một nghiên cứu về hiệu quả kinh doanh sau khi sáp nhập chứng minh mối tương quan thuận giữa hiệu quả hoạt động và mức độ tập trung. Đồng thời, có những lợi ích rõ ràng đối với việc chào bán đa dạng như tiếp xúc với thị trường mới và giảm thiểu rủi ro.
Điều đó nói lên rằng, cố gắng thực hiện hầu hết các tham vọng của bạn ngay từ giai đoạn đầu khởi nghiệp có một mặt trái lớn. Việc đa dạng hóa quá sớm vào quá nhiều lĩnh vực có thể khiến nỗ lực của bạn bị loãng và không thu được kết quả đáng kể từ hầu hết các công việc của bạn. Trên thực tế, cố gắng thu hút một thị trường quá rộng là một trong những sai lầm tiếp thị khởi nghiệp phổ biến nhất. Đây là hai lý do vì sao.
Nguồn lực của bạn còn hạn chế
Vấn đề đầu tiên của việc đa dạng hóa các nỗ lực của bạn quá sớm là bạn phải phân bổ các nguồn lực hạn chế của mình một cách cẩn thận để có thể thành công. Mỗi tính năng hoặc dòng sản phẩm mới sẽ tốn thêm thời gian và tiền bạc. Điều này có nghĩa là mọi ngành dọc mới mà bạn đầu tư sẽ tước đi các nguồn lực này của ngành dọc chính của doanh nghiệp. Điều này thật tệ vì trong giai đoạn đầu khởi động, dịch vụ chính của bạn có thể sử dụng tất cả các nguồn lực đầu tư mà nó có thể nhận được.
Điều thông minh mà một nhà sáng lập khởi nghiệp làm trong những tình huống như vậy là đầu tư các nguồn lực sẵn có để nâng dần chất lượng sản phẩm hơn là mở rộng phạm vi sản phẩm.
Nhiều nhà sáng lập đã mắc sai lầm khi đầu tư vào đa dạng hóa quá sớm, chủ yếu là vì họ đang cố gắng bắt chước các thương hiệu đã thành công. Tuy nhiên, những gì họ không nắm bắt được là các thương hiệu đã thành lập đang ở một giai đoạn phát triển khác nhau.
Henry Ford đã có 1 câu nói nổi tiếng rằng rằng khách hàng của ông có thể có “bất kỳ (ô tô) màu nào miễn là màu đen”. Ông nhận ra lợi thế cạnh tranh chính của mình là sản xuất ô tô giá rẻ và đã đúng đắn khi chọn tập trung mạnh vào đó trong khi loại bỏ các tính năng khác của sản phẩm (thậm chí là những thứ cơ bản như các màu sắc khác nhau).
Sau đó, khi Ford Motor Company thành lập, nó bắt đầu cung cấp nhiều màu sắc hơn. Tuy nhiên, làm như vậy từ sớm có thể là một sai lầm lớn - trong giai đoạn đầu của một dự án mạo hiểm, sự phức tạp là kẻ thù của bạn.
Đa dạng hóa cản trở việc thiết lập bản sắc thương hiệu
Hình ảnh thương hiệu là yếu tố không thể thiếu để nuôi dưỡng sự phát triển. Phân biệt sản phẩm của bạn với các công ty đã thành danh trên thị trường là một trong những cách tốt nhất để phát triển thương hiệu khởi nghiệp của bạn. Và cách tốt nhất để tạo sự khác biệt là tập trung vào những gì làm cho thương hiệu của bạn cung cấp độc đáo.
Bằng cách đa dạng hóa quá sớm, bạn có thể loại bỏ sự tập trung khỏi điểm khác biệt của mình và bạn có thể vô tình tham gia vào cuộc cạnh tranh trực tiếp với các thương hiệu đã có tên tuổi trên thị trường. Đương nhiên, đây không phải là động thái đúng đắn vì những người chơi đã thành danh có lợi từ nhiều nguồn lực hơn và lòng trung thành với thương hiệu cao hơn. Nói cách khác, họ có nhiều khả năng thắng trong cuộc đụng độ trực tiếp.
Để vượt qua cạnh tranh trực tiếp, các công ty khởi nghiệp ở giai đoạn đầu tốt hơn nên tập trung vào đề xuất bán hàng độc đáo của họ. Điều này có thể mang lại cho doanh nghiệp cơ hội tốt hơn nhiều để tạo ra nhiều sự quan tâm và bán hàng hơn từ người tiêu dùng trong thị trường ngách cụ thể mà nó đang nhắm mục tiêu, những người hiện không hài lòng với việc cung cấp các thương hiệu đã có tên tuổi trên thị trường.
Tóm lại, câu hỏi không phải là liệu có nên đa dạng hóa hay không. Đa dạng hóa quá sớm và bạn có nguy cơ làm loãng nguồn lực hạn chế cũng như tính độc đáo của mình, vốn là lợi thế cạnh tranh chính của bạn. Bắt đầu bằng cách tập trung giải quyết một vấn đề đặc biệt tốt hơn bất kỳ ai khác trên thị trường. Chuyên môn hóa trước, sau đó đa dạng hóa.
Thanh Tịnh
