Cấp xã có thể được ủy quền miễn thuế đất nông nghiệp

Dự thảo Luật Thuế giá trị gia tăng (sửa đổi), Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi), Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi), Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) và Luật Thuế tài nguyên (sửa đổi) đang mở ra một hướng đi mới đầy tiềm năng: ủy quyền cho cấp xã thực hiện việc miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp. Đây không chỉ là một đề xuất mang tính kỹ thuật mà còn là sự thấu hiểu sâu sắc về thực tiễn ở nông thôn, nơi người dân và chính quyền cơ sở mong mỏi những thay đổi thiết thực.

Hiện nay, việc miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đang được thực hiện theo Nghị quyết số 55/2010/QH12 và Nghị quyết số 28/2023/QH15 của Quốc hội, có hiệu lực đến hết năm 2025. Tuy nhiên, theo ghi nhận từ Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, và các địa phương, mặc dù chính sách miễn thuế đã mang lại nhiều lợi ích, nhưng quy trình xác định đối tượng, diện tích miễn giảm vẫn còn những bất cập. Chẳng hạn, theo báo cáo của Cục Thuế tỉnh Bắc Giang năm 2023, số lượng hồ sơ xác nhận diện tích đất nông nghiệp đủ điều kiện miễn thuế rất lớn, gây áp lực lên cơ quan thuế cấp huyện và tỉnh, kéo dài thời gian xử lý cho người dân. Một cán bộ địa chính tại huyện Thạch Thất, Hà Nội, chia sẻ rằng: "Mỗi mùa kê khai, chúng tôi phải xử lý hàng nghìn trường hợp, từ việc xác minh nguồn gốc đất, đến diện tích thực tế. Nếu có thể ủy quyền cho xã, mọi việc sẽ nhanh hơn rất nhiều".

Cấp xã có thể được ủy quền miễn thuế đất nông nghiệp.

Việc ủy quyền cho cấp xã, cụ thể là Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã, thực hiện việc miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp không phải là ý tưởng mới mẻ mà đã được nhiều chuyên gia và địa phương kiến nghị từ lâu. Lý do chính là vì cấp xã là đơn vị gần dân nhất, nắm rõ nhất tình hình sử dụng đất, nhân khẩu, và các yếu tố liên quan đến hoạt động sản xuất nông nghiệp của từng hộ gia đình, cá nhân. Theo số liệu thống kê của Tổng cục Thống kê năm 2022, Việt Nam có khoảng 8.243 xã, phường, thị trấn, trong đó khu vực nông thôn chiếm phần lớn. Nếu mỗi xã có thể chủ động trong việc xác định đối tượng miễn thuế, gánh nặng hành chính sẽ được giảm tải đáng kể cho các cấp cao hơn.

Lợi ích của việc ủy quyền này rất rõ ràng. Đầu tiên, nó đơn giản hóa thủ tục hành chính. Người dân không còn phải di chuyển lên cấp huyện hay tỉnh để hoàn tất các thủ tục liên quan đến miễn thuế. Mọi việc có thể được giải quyết ngay tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã, tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí đi lại. Bà Trần Thị Lan, một nông dân trồng rau tại Vĩnh Phúc, từng tâm sự: "Nhiều khi chỉ một cái giấy xác nhận mà phải chạy lên huyện mất cả buổi, lỡ mất buổi chợ. Nếu xã làm được thì quá tiện."

Thứ hai, việc ủy quyền góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Cán bộ địa chính, nông nghiệp cấp xã có thể trực tiếp kiểm tra, đối chiếu thông tin trên thực địa, đảm bảo tính chính xác và minh bạch. Điều này giúp giảm thiểu sai sót, gian lận và tăng cường sự công bằng trong việc thực hiện chính sách.

Cuối cùng, chính sách này hỗ trợ kịp thời cho nông dân. Trong những trường hợp khẩn cấp như thiên tai, mất mùa, việc miễn giảm thuế có thể được xem xét và thực hiện nhanh chóng hơn, giúp nông dân kịp thời ổn định sản xuất.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, việc ủy quyền này cũng đặt ra một số thách thức cần được giải quyết. Đó là năng lực cán bộ cấp xã và cơ chế giám sát. Để đảm bảo việc thực hiện công bằng, đúng quy định, cần có các chương trình tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ cấp xã về pháp luật thuế, quy trình quản lý. Đồng thời, các cơ quan cấp trên cần xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ, minh bạch, tránh tình trạng lạm dụng quyền hạn hoặc phát sinh tiêu cực.

Việc trao quyền cho cấp xã trong việc miễn thuế đất nông nghiệp là một bước tiến quan trọng trong công cuộc cải cách hành chính, hướng tới một nền hành chính phục vụ, gần dân hơn. Nếu được thông qua và triển khai hiệu quả, chính sách này không chỉ gỡ bỏ rào cản cho nông dân mà còn tăng cường vai trò, trách nhiệm của chính quyền cơ sở, góp phần vào sự phát triển bền vững của nông nghiệp và nông thôn Việt Nam.