Thứ hai 25/05/2026 14:31
Hotline: 024.355.63.010
Kinh doanh

Cách để linh hoạt về con đường sự nghiệp của riêng bạn

17/01/2022 10:00
Ngày nay không có cái gọi là đường thẳng dẫn đến thành công trong sự nghiệp và những năm qua đã tạo ra một môi trường mà tất cả chúng ta đều phải quen với sự thay đổi liên tục và sự phức tạp ngày càng tăng. Huấn luyện là một cách có giá trị để tạo ra
Tự huấn luyện cho bản thân về con đường sự nghiệp là cần thiết trong thời điểm hiện nay
Tự huấn luyện cho bản thân về con đường sự nghiệp là cần thiết trong thời điểm hiện nay. (Ảnh: Growing Self Counseling and Coaching)

Huấn luyện giúp chúng ta hiểu rõ bản thân, tìm ra các lựa chọn mới và không gặp khó khăn, nhưng cơ hội dành thời gian với một huấn luyện viên có trình độ chỉ dành cho một số ít cá nhân và tổ chức may mắn có đủ khả năng. Chúng tôi biết huấn luyện có thể làm cho công việc tốt hơn, nhưng chúng tôi cần một cách tốt hơn để làm cho nó hiệu quả với tất cả mọi người.

Để có thể tiếp cận huấn luyện, chúng ta cần mở rộng định nghĩa của nó từ một người sang một cách tiếp cận. Một phần quan trọng của việc áp dụng phương pháp huấn luyện là học tập các kỹ năng để có thể tự huấn luyện bản thân trong sự nghiệp của mình. Điều này không thay thế giá trị của các cuộc trò chuyện nghề nghiệp với người khác - nếu có, nó ngược lại bằng cách đưa bạn vào vị trí để có các cuộc trò chuyện huấn luyện có ý nghĩa hơn với nhiều người, như người quản lý, đồng nghiệp và người cố vấn. Các kỹ năng tự huấn luyện giúp tăng tốc độ nhận thức về bản thân và khả năng tự lập của bạn, giúp bạn định hướng sự nghiệp của mình một cách tự tin và có kiểm soát hơn.

Tự huấn luyện là kỹ năng đặt câu hỏi để nâng cao nhận thức về bản thân và đưa ra hành động tích cực. Mọi người đều có thể học cách tự huấn luyện, bất kể kinh nghiệm hay chuyên môn. Cần phải luyện tập và đôi khi có thể cảm thấy không thoải mái, nhưng sự chăm chỉ sẽ rất xứng đáng. Khi chúng ta phát triển các ý tưởng và hành động của riêng mình để đối phó với những thách thức mà chúng ta trải qua trong sự nghiệp của mình, chúng ta sẽ tăng khả năng phục hồi và giảm bớt sự phụ thuộc vào người khác.

Để bắt đầu tự huấn luyện, hãy phát triển ba kỹ năng này.

Nhận thức về bản thân

Để đạt được mức độ nhận thức cao về bản thân, chúng ta cần nhìn rõ bản thân mình và hiểu người khác về chúng ta như thế nào. Nhận thức về bản thân không ngẫu nhiên xuất hiện - chúng tôi biến nó thành hiện thực. Dưới đây là hai cách để nâng cao nhận thức về bản thân mà bạn có thể tích hợp vào ngày làm việc của mình.

Tạo một bản đồ tư duy dài năm phút: Thời gian tập trung để suy nghĩ về bản thân hiếm khi lọt vào đầu danh sách việc cần làm của chúng ta. Tuy nhiên, khi chúng ta nâng cao nhận thức về cách các giá trị và niềm tin thúc đẩy hành động của chúng ta, chúng ta có thể có ý thức hơn về những lựa chọn mà chúng ta đưa ra trong tương lai.

Tạo một bản đồ tư duy dài 5 phút có thể giúp bạn nhanh chóng hiểu rõ hơn về phản ứng của bạn trước một thách thức nghề nghiệp. Để làm điều này, hãy viết thử thách của bạn ở giữa trang, sau đó ghi lại bất kỳ phản ánh nào bạn có về cái gì, ai, khi nào và tại sao của thử thách và xem bạn nhận thấy gì. Ví dụ: nếu bạn có một mối quan hệ khó khăn với một người nào đó tại nơi làm việc, bạn có thể phản ánh nhu cầu được mọi người thích của bạn (một cái nhìn sâu sắc về "lý do") hoặc bạn có thể đi đến kết luận rằng những người bạn cảm thấy khó khăn chỉ tình cờ làm việc khác với bạn (một cái nhìn sâu sắc về “ai”). Bạn làm điều này càng thường xuyên, bạn sẽ càng nhận thấy những khuôn mẫu trong suy nghĩ của mình có thể có lợi hoặc chống lại bạn tại nơi làm việc. Sự tự nhận thức này sẽ giúp bạn không gặp khó khăn khi học cách tự huấn luyện bản thân.

Hiểu ý định so với tác động: Để phát hiện những lỗ hổng trong nhận thức về bản thân mà chúng ta cần khắc phục, chúng ta cần hiểu liệu những gì chúng ta muốn được biết đến có phù hợp với cách chúng ta thể hiện tại nơi làm việc hay không. Để tự khám phá điều này, hãy nghĩ về ba tình huống quan trọng trong tuần mà bạn có cái nhìn rõ ràng về cách bạn muốn thể hiện. Đối với mỗi tình huống, hãy tóm tắt ý định của bạn chỉ bằng một từ. Ví dụ: bạn có thể muốn trở nên “đáng tin cậy” trong một bài thuyết trình hoặc “cộng tác” trong một cuộc họp nhóm. Sau mỗi tình huống, hãy yêu cầu ít nhất một người có liên quan mô tả tác động của bạn từ quan điểm của họ bằng một từ. Câu hỏi này có thể giống như:"Bạn sẽ sử dụng từ nào để tóm tắt cách tiếp cận của tôi trong cuộc họp hôm nay?" hoặc "Bạn sẽ sử dụng từ nào để mô tả tác động của tôi khi trình bày?" So sánh ý định của bạn với phản hồi mà bạn nhận được về tác động của mình sẽ giúp bạn biết liệu bạn có khả năng tự nhận thức về bản thân hay không hay một khoảng cách tiềm ẩn và cơ hội để phát triển.

Câu hỏi dành cho huấn luyện chính bạn - Coach-Yourself Questions (CYQ)

Tự hỏi bản thân những câu hỏi huấn luyện sâu sắc sẽ mở ra suy nghĩ của bạn và hỗ trợ bạn xác định những hành động sẽ giúp bạn đạt được tiến bộ tích cực. Bạn có thể đánh giá chất lượng câu hỏi của mình bằng cách sử dụng ba chữ O dưới đây:

Mở (Open): CYQ bắt đầu với ai, cái gì, tại sao, ở đâu, khi nào hoặc bằng cách nào, không phải là một câu hỏi đóng với câu trả lời có hoặc không. Nếu bạn thấy mình đang hỏi một câu hỏi đóng, chẳng hạn như "Tôi có thích công việc của mình không?" hãy hỏi lại nó một cách cởi mở: "Tôi thích gì về công việc của mình?" Kết quả là bạn sẽ nhận được nhiều thông tin chi tiết hơn.

Quyền sở hữu (Ownership): Các CYQ tập trung vào quyền sở hữu và luôn bao gồm “Tôi”. Thay vì, "Làm thế nào mà người đó tiến bộ nhanh hơn tôi?" câu hỏi trở thành, "Làm thế nào tôi có thể đẩy nhanh tiến trình của mình?" Nếu bạn thấy mình đang đổ lỗi cho người khác hoặc các yếu tố bên ngoài khi tự huấn luyện, đó là tín hiệu cho thấy bạn cần tập trung lại vào những gì bạn có thể kiểm soát. Bằng cách xác định các hành động của chính mình, bạn sẽ cam kết hơn trong việc thực hiện thay đổi.

Một điều một lúc (One-at-a-time): Tránh câu hỏi “xếp chồng”, nơi bạn đặt nhiều câu hỏi cùng một lúc. Thay vì hỏi, "Tại sao tôi lại thiếu thời hạn và cảm thấy mất kiểm soát thời gian của mình?" bạn lần lượt hỏi và trả lời từng câu hỏi: "Tại sao tôi lại thiếu thời hạn?" và "Tại sao tôi cảm thấy mất kiểm soát thời gian của mình?" Đặt câu hỏi từng câu một giúp bạn tạo ra nhiều lựa chọn và hành động hơn như một phần của phương pháp huấn luyện của bạn.

Đây là năm CYQ giúp bạn bắt đầu:

- Điều gì mang lại cho tôi nhiều năng lượng nhất trong công việc?

- Khi nào tôi để niềm tin vào bản thân kìm hãm mình?

- Khi nào tôi tin tưởng vào bản thân kìm hãm mình?

- Ai có thể cho tôi một góc nhìn khác về thách thức nghề nghiệp của tôi?

- Điều gì tôi muốn trở thành sự thật trong thời gian 12 tháng mà điều đó không đúng với ngày hôm nay?

Lắng nghe bản thân

Để tự huấn luyện bản thân, chúng ta cần có kỹ năng lắng nghe những suy nghĩ và niềm tin thông báo cho hành động của chúng ta. Tuy nhiên, sự mất tập trung và khó chịu có thể khiến tâm trí chúng ta đi lang thang hoặc bị thu hút về những thứ dễ thực hiện hơn. Khi sự chú ý của chúng ta bị chuyển hướng, chúng ta không đạt được chiều sâu của sự phản ánh giúp chúng ta suy nghĩ hoặc hành động khác đi. Có một số kỹ thuật bạn có thể thực hành khi học cách lắng nghe bản thân.

Tìm những điểm mâu thuẫn của bạn: Tất cả chúng ta đều bị phân tâm. Hiểu được điều này xảy ra khi nào và ở đâu là một phần quan trọng để đảm bảo bạn không làm theo cách của mình khi học cách tự huấn luyện. Tìm cách tăng cường xích mích giữa bạn và sự suy giảm khả năng mất tập trung của bạn có thể ngăn nó ảnh hưởng đến nỗ lực tự huấn luyện của bạn. Ví dụ: nếu công nghệ là điểm yếu của bạn, bạn có thể tìm thấy xích mích bằng cách để thiết bị của mình trong phòng khác. Nếu người khác tạo ra vấn đề cho sự tập trung của bạn, hãy thử huấn luyện bản thân trong một quán cà phê hoặc vào đầu một ngày trước khi những yêu cầu của công việc khiến bạn phân tâm.

Trở thành người bạn tốt nhất của bản thân: Một phần của việc tự huấn luyện là học người để lắng nghe trong đầu bạn. Tất cả chúng ta đều có một huấn luyện viên bên trong và một nhà phê bình bên trong, và sẽ có lúc người chỉ trích bên trong của bạn sẽ xâm nhập và bắt đầu kiểm soát. Điều này có thể giống như "Tôi không đủ thông minh để tìm ra điều này" hoặc "Tôi không thể làm điều này, vì vậy tôi nên từ bỏ ngay bây giờ."

Để làm yên lòng những chỉ trích nội tâm trong bạn, hãy thử nói chuyện với chính mình giống như cách mà người bạn thân nhất của bạn sẽ nói với bạn. Hãy tưởng tượng bạn đang trò chuyện với người đó và viết ra ba câu ủng hộ mà họ sẽ nói. Có lẽ chúng sẽ nhắc nhở bạn về những thành công trước đây hoặc cách bạn đã vượt qua nghịch cảnh trước đây. Hoặc có thể họ sẽ nói về việc họ ngưỡng mộ sự quyết tâm và dũng cảm của bạn đến mức nào. Hãy ghi nhớ người này khi người chỉ trích nội tâm của bạn xâm nhập.

Sự nghiệp của chúng ta có thể thường không chắc chắn, nhưng tự huấn luyện là một khả năng mà chúng ta đều có thể kiểm soát. Cam kết phát triển các kỹ năng tự huấn luyện có thể giúp bạn vượt qua những trở ngại và mở ra nhiều cơ hội hơn cho sự phát triển của bạn. Nếu có một kỹ năng nào đó mà bạn dành thời gian học hỏi, thực hành và cải thiện vào năm 2022, thì việc tự huấn luyện là một nơi tốt để bắt đầu.

Anh Đức

Tin bài khác
Chuyên gia hiến kế tháo gỡ điểm nghẽn quản lý thuế hộ kinh doanh

Chuyên gia hiến kế tháo gỡ điểm nghẽn quản lý thuế hộ kinh doanh

Nhiều chuyên gia đề xuất đổi mới quản lý thuế hộ kinh doanh theo hướng linh hoạt, số hóa và giảm áp lực thủ tục. Các giải pháp tập trung vào liên thông dữ liệu, hỗ trợ chuyển đổi số và phân loại ngưỡng doanh thu theo từng lĩnh vực.
Thuế tôm sang Mỹ bị áp kịch khung, Chủ tịch Sao Ta vạch chiến lược lật ngược thế cờ

Thuế tôm sang Mỹ bị áp kịch khung, Chủ tịch Sao Ta vạch chiến lược lật ngược thế cờ

Sau cú sốc 132 doanh nghiệp tôm Việt Nam bị Bộ Thương mại Mỹ (DOC) áp mức thuế sơ bộ kịch khung 25,76%, đại diện bị đơn bắt buộc - Chủ tịch Sao Ta đã chính thức lên tiếng hé lộ "lỗ hổng" phòng vệ thương mại và chiến lược ứng phó để giành lại lợi thế trước phán quyết cuối cùng.
Đề xuất chi 300 tỷ đồng đào tạo 10.000 CEO đến năm 2030

Đề xuất chi 300 tỷ đồng đào tạo 10.000 CEO đến năm 2030

Bộ Tài chính đề xuất dành khoảng 300 tỷ đồng để triển khai chương trình đào tạo, bồi dưỡng 10.000 giám đốc điều hành (CEO) trong 5 năm tới, với mức hỗ trợ bình quân khoảng 28 triệu đồng mỗi học viên.
Đại gia dược Rite Aid phá sản lần 2 trong 7 tháng, khai tử mô hình nhà thuốc kiểu Mỹ

Đại gia dược Rite Aid phá sản lần 2 trong 7 tháng, khai tử mô hình nhà thuốc kiểu Mỹ

Chỉ vỏn vẹn 7 tháng sau khi thoát cửa tử để chuyển đổi thành công ty tư nhân, Rite Aid - chuỗi nhà thuốc độc lập lớn thứ ba nước Mỹ - lại một lần nữa gục ngã, nộp đơn phá sản theo Chương 11. Cú ngã ngựa lần hai này kéo theo việc bốc hơi một nửa hệ thống cửa hàng, phơi bày "căn bệnh ung thư" đang gặm nhấm toàn bộ các đại gia bán lẻ dược phẩm toàn cầu.
Biểu tượng ô tô một thời của Malaysia vật lộn trong dòng chảy thị trường

Biểu tượng ô tô một thời của Malaysia vật lộn trong dòng chảy thị trường

Từng là biểu tượng ô tô quốc gia của Malaysia, Proton hiện phải giữ vững vị thế ở thị trường nội địa, đồng thời tìm đường trở lại các thị trường từng mang lại thành công cho hãng.
Giải mã "cú" tách mảng sản xuất của VinFast: Xóa nợ tỷ USD, chọn cách làm giàu của các ông lớn

Giải mã "cú" tách mảng sản xuất của VinFast: Xóa nợ tỷ USD, chọn cách làm giàu của các ông lớn

Thay vì gồng gánh chi phí vận hành nhà máy khổng lồ, VinFast chọn cách giữ lại "não bộ" và đẩy đi "phần gốc" nặng nề. Đây không phải là sự rút lui, mà là bước đi chiến lược nhằm tối ưu tài sản, giúp hãng xe Việt có lãi sớm hơn dự kiến và đủ sức đấu lại các đối thủ quốc tế.
BrewDog bán mình giá "bèo", 200.000 cổ đông trắng tay vì tin vào giấc mơ nổi loạn

BrewDog bán mình giá "bèo", 200.000 cổ đông trắng tay vì tin vào giấc mơ nổi loạn

Từ vị thế biểu tượng của sự đột phá, BrewDog vừa khép lại chương huy hoàng bằng thương vụ bán mình đầy cay đắng cho tập đoàn Mỹ Tilray Brands với giá vỏn vẹn 44 triệu USD. Cú rơi từ đỉnh cao này không chỉ khiến hàng trăm nhân viên mất việc mà còn để lại nỗi đau thấu trời cho hơn 220.000 "cổ đông dân chơi" – những người đã trót rót hàng trăm triệu USD để đổi lấy một lời hứa không bao giờ thành hiện thực.
Cách thiết lập hiệu quả và khám phá những mô hình kinh doanh của những thương hiệu nổi tiếng toàn cầu

Cách thiết lập hiệu quả và khám phá những mô hình kinh doanh của những thương hiệu nổi tiếng toàn cầu

Có một bí mật mà hầu hết các thương hiệu lớn trên thế giới đều hiểu rất rõ: sản phẩm tốt chưa bao giờ là đủ để tạo nên đế chế tỷ đô (USD). Trong thời đại cạnh tranh toàn cầu, công nghệ có thể bị sao chép, giá bán có thể bị phá vỡ, quảng cáo có thể bị đối thủ vượt mặt chỉ sau vài tháng. Nhưng thứ khó sao chép nhất lại nằm ở cách doanh nghiệp thiết kế mô hình kinh doanh, điều chỉnh linh hoạt trong mọi biến động để doanh nghiệp trường tồn.
Doanh nghiệp nhỏ đối mặt rủi ro bị “văng” khỏi cuộc chơi

Doanh nghiệp nhỏ đối mặt rủi ro bị “văng” khỏi cuộc chơi

Báo cáo mới nhất từ Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) chỉ ra một thực trạng: Dù chuỗi giá trị toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, lợi ích vẫn chỉ tập trung vào các "ông lớn". Nếu không có sự đột phá về chính sách hỗ trợ, nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) rất dễ bị tổn thương và mất dấu trên bản đồ kinh tế 2026.
Doanh nghiệp Việt sẽ thua ngay nếu không hiểu về "luật chơi" mới trong bối cảnh nhiều đổi thay

Doanh nghiệp Việt sẽ thua ngay nếu không hiểu về "luật chơi" mới trong bối cảnh nhiều đổi thay

Trong khi nhiều doanh nghiệp vẫn tranh luận về thuế, lãi suất hay sức mua suy giảm, một vấn đề lớn hơn đang âm thầm diễn ra nhưng ít được chú ý, doanh nghiệp Việt đang mất lợi thế không hẳn vì thị trường khó, mà vì chưa theo kịp cách vận hành của hệ thống chính sách và chuẩn mực mới. Khi môi trường kinh doanh ngày càng minh bạch và dựa trên dữ liệu, “hiểu đúng – làm đúng” không còn là yêu cầu phụ trợ, mà đang trở thành năng lực cốt lõi.
Mô hình quản trị gia đình và bài học từ các gia tộc kinh doanh giàu nhất thế giới

Mô hình quản trị gia đình và bài học từ các gia tộc kinh doanh giàu nhất thế giới

Trong hầu hết doanh nghiệp gia đình, người sáng lập không chỉ là người dẫn đường mà còn là trung tâm quyền lực, thủ lĩnh tinh thần, người truyền cảm hứng và định hình văn hóa tổ chức. Nhưng khi doanh nghiệp lớn dần, thách thức không còn nằm ở việc duy trì vai trò trung tâm ấy, mà ở khả năng nâng cấp chính mô hình đã tạo nên thành công ban đầu, để doanh nghiệp có thể vận hành bền vững qua nhiều thế hệ. Làm sao để các thế hệ nối tiếp vận hành hiệu quả hơn, mà không bị những chiếc bóng khổng lồ vô tình tạo rào cản?
Long Châu lấn sân thuốc hiếm: Canh bạc khó hay chiến lược giữ ngôi đầu?

Long Châu lấn sân thuốc hiếm: Canh bạc khó hay chiến lược giữ ngôi đầu?

Trước bài toán người Việt khó tiếp cận thuốc mới, thuốc hiếm và phải chi hàng tỷ USD ra nước ngoài điều trị mỗi năm, Long Châu chọn bước vào một mảng được xem là khó nhằn nhất của ngành dược để mở rộng dư địa tăng trưởng và củng cố vị thế dẫn đầu.
Thấy gì từ việc Vingroup vượt mốc trở thành doanh nghiệp có quy mô nhân sự lớn nhất Việt Nam?

Thấy gì từ việc Vingroup vượt mốc trở thành doanh nghiệp có quy mô nhân sự lớn nhất Việt Nam?

Tính đến tháng 3 năm 2026, Vingroup tăng thêm 37.000 nhân sự, chính thức vượt mốc 105.000 lao động và trở thành doanh nghiệp có quy mô nhân sự lớn nhất Việt Nam. Tuy nhiên, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở con số, mà ở mô hình quản trị con người quy mô lớn hiếm thấy trong khu vực tư nhân.
Bản  đồ chiến lược của giới tinh hoa và giá trị của những điều không nhìn thấy

Bản đồ chiến lược của giới tinh hoa và giá trị của những điều không nhìn thấy

Trong một buổi chiều giàu năng lượng trí tuệ của cộng đồng doanh nhân, một câu hỏi tưởng như đã cũ bỗng được đặt lại theo cách khiến cả hội trường phải suy nghĩ lại từ đầu: điều gì thực sự tạo nên giá trị của một doanh nghiệp trong thời đại mà những gì có thể nhìn thấy ngày càng trở nên dễ sao chép, còn những gì không nhìn thấy lại âm thầm quyết định toàn bộ cuộc chơi. Tọa đàm “Xây dựng và tích lũy tài sản vô hình: Lợi thế cạnh tranh bền vững”, kết hợp với lễ ra mắt cuốn sách “Giá trị của những điều không nhìn thấy” của Tiến sĩ Nguyễn Trung Kiên, đã thu hút đông đảo doanh nhân, nhà đầu tư và chuyên gia tham dự.
Phó Chủ tịch Vingroup Lê Khắc Hiệp: VinFast thúc đẩy chuỗi liên kết kinh tế Việt

Phó Chủ tịch Vingroup Lê Khắc Hiệp: VinFast thúc đẩy chuỗi liên kết kinh tế Việt

TS. Lê Khắc Hiệp nhấn mạnh VinFast đang tạo lực kéo mạnh mẽ, thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ, hình thành chuỗi liên kết kinh tế nội địa và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt.