Meta bị kiện vì cáo buộc dùng AI để chọn nhân viên sa thải

26 nhân viên cáo buộc Meta dùng AI để quyết định sa thải

Theo đơn kiện được 26 nhân viên Meta nộp lên Tòa án Liên bang tại Oakland (bang California, Mỹ), công ty bị cáo buộc đã sử dụng các hệ thống AI nội bộ để đánh giá và lựa chọn nhân sự trong đợt cắt giảm hàng loạt diễn ra hồi đầu năm.

Meta bị kiện vì cáo buộc dùng AI để chọn nhân viên sa thải

Các nguyên đơn cho rằng Meta dựa trên những tiêu chí như năng suất làm việc và mức sử dụng token (đơn vị dữ liệu đầu vào của AI) để chấm điểm nhân viên. Cách đánh giá này bị cho là khiến người khuyết tật, người nghỉ phép vì lý do sức khỏe hoặc chăm sóc người thân rơi vào thế bất lợi.

Trong đơn kiện dài 71 trang, nhóm nguyên đơn cho biết những nhân viên nghỉ phép theo đúng quy định có tỷ lệ bị đưa vào danh sách sa thải cao hơn so với các nhóm khác.

Đơn kiện cũng cáo buộc Meta không xây dựng danh sách cắt giảm dựa trên đánh giá trực tiếp từ các nhà quản lý hiểu rõ công việc của nhân viên. Thay vào đó, công ty được cho là sử dụng nhiều hệ thống AI nội bộ để chấm điểm, xếp hạng và lựa chọn nhân sự.

Theo nội dung đơn kiện, các công cụ này gồm trợ lý AI Metamate (mô hình ngôn ngữ lớn nội bộ của Meta) và hệ thống được gọi là "bộ não thứ hai", có khả năng theo dõi các cuộc trao đổi và tài liệu làm việc của nhân viên. Ngoài ra, Meta còn bị cáo buộc đánh giá năng suất thông qua dữ liệu về thao tác bàn phím, nội dung hiển thị trên màn hình, email và lịch sử duyệt web.

Theo Guardian, nhóm nguyên đơn đề nghị tòa án ban hành lệnh tạm thời nhằm ngăn Meta hoàn tất đợt sa thải trong thời gian vụ kiện được xem xét. Họ cũng yêu cầu được khôi phục vị trí làm việc, thanh toán tiền lương, cổ phần, các quyền lợi liên quan và bồi thường thiệt hại.

Meta bác bỏ cáo buộc, khẳng định con người quyết định việc sa thải

Trước đó, vào tháng 5, 26 nguyên đơn được thông báo sẽ chấm dứt công việc từ ngày 22/7.

Trong số này có một nhà khoa học đang nghỉ thai sản và nhận thông báo sa thải chỉ hai ngày trước khi sinh. Một số trường hợp khác gồm một kỹ sư cho rằng bị hạ xếp hạng vì thời gian nghỉ điều trị chấn thương và một quản lý đang nghỉ phép chữa bệnh.

Ngày 14/7, người phát ngôn Meta bác bỏ toàn bộ cáo buộc, khẳng định các quyết định liên quan đến quản lý nhân sự và tổ chức đều do con người thực hiện, không phải AI.

Theo Reuters, đây có thể là vụ kiện đầu tiên nhằm vào một doanh nghiệp công nghệ lớn tại Mỹ với cáo buộc sử dụng AI để lựa chọn nhân viên trong các đợt sa thải.

Hồi tháng 5, Meta cắt giảm khoảng 10% lực lượng lao động toàn cầu, tương đương khoảng 8.000 nhân viên. Sau đó, CEO Mark Zuckerberg cho biết công ty sẽ không thực hiện thêm bất kỳ đợt cắt giảm nhân sự quy mô toàn công ty nào trong năm nay.

Đợt cắt giảm nhân sự là một phần trong cuộc cải tổ quy mô lớn của Meta khi công ty tăng cường đầu tư vào AI và tập trung phát triển các tác nhân AI (AI agents), cả trong sản phẩm lẫn quy trình vận hành nội bộ.