Ý tưởng là nền tảng của thành công trong hầu hết mọi lĩnh vực trong thời đại tri thức. Ngay cả khi bạn có ý tưởng tuyệt vời nhất thế giới, ảnh hưởng và tác động của bạn sẽ giảm đi đáng kể nếu bạn không thể thuyết phục người khác áp dụng nó.
aa
Ảnh minh họa. (Ảnh: Getty)
Ý tưởng là nền tảng của thành công trong hầu hết mọi lĩnh vực trong thời đại tri thức. Ngay cả khi bạn có ý tưởng tuyệt vời nhất thế giới, ảnh hưởng và tác động của bạn sẽ giảm đi đáng kể nếu bạn không thể thuyết phục người khác áp dụng nó. Và vì lý do này, trong số các nhà lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu thế giới, giao tiếp không còn được coi là một “kỹ năng mềm”. Các nhà lãnh đạo thành công không chỉ thừa nhận giá trị của giao tiếp tốt. Thay vào đó, họ nghiên cứu nghệ thuật dưới mọi hình thức — nói, viết và thuyết trình — và làm việc chăm chỉ để trau dồi kỹ năng của mình.
Chẳng hạn, Jeff Bezos ưu tiên khả năng viết khi ông xây dựng Amazon. Ông đã gây bất ngờ cho đội ngũ lãnh đạo của mình vào năm 2004 khi cấm PowerPoint. Anh ấy đã thay thế "bản ghi nhớ có cấu trúc tường thuật" cho các trang trình bày, bao gồm tiêu đề và câu hoàn chỉnh với động từ và danh từ.
Có những nhà lãnh đạo đáng chú ý khác ngoài Bezos. Hiện đang phục vụ trong ban giám đốc của Amazon, cựu Giám đốc điều hành PepsiCo, Indra Nooyi khẳng định rằng "bạn không thể đầu tư quá mức vào các kỹ năng giao tiếp, cả bằng văn bản và bằng lời nói." "Tin tôi đi, bạn không thể thuyết phục đám đông đi theo bạn nếu bạn không thể truyền đạt một thông điệp một cách thuyết phục và ngắn gọn."
Tôi đã phát hiện ra một số chiến lược điển hình mà các nhà lãnh đạo hiệu quả sử dụng khi nói chuyện với nhóm của họ trong khi tiến hành nghiên cứu cho The Bezos Blueprint. Tôi sẽ cung cấp cho bạn bốn để thử:
1. Khi thảo luận về những chủ đề khó, hãy dùng những từ ngắn gọn.
Ý tưởng bằng văn bản có thể khó hiểu vì độ dài và độ phức tạp của chúng; những câu này cũng đòi hỏi nhiều năng lượng tinh thần và sự tập trung hơn. Nếu bạn sử dụng những từ và câu ngắn hơn thay vì những từ dài hơn, bạn sẽ có nhiều người ngưỡng mộ hơn.
Trong cuốn sách Tư duy nhanh và chậm, nhà kinh tế học đoạt giải Nobel Daniel Kahneman khuyên người đọc tránh sử dụng ngôn ngữ phức tạp khi có sẵn những ngôn ngữ thay thế đơn giản hơn. Ông cho rằng các nhà văn và diễn giả có sức thuyết phục vượt lên trên để giảm bớt "sự căng thẳng về nhận thức".
Các chương trình phần mềm như Grammarly đánh giá khả năng đọc của một đoạn văn bản để xác định chất lượng của nó. Viết mẫu được cho một cấp độ dựa trên điểm số. Ví dụ: một tài liệu được coi là "rất dễ đọc" nếu nó được tạo cho người đọc có trình độ học vấn ít nhất là lớp 8 hoặc thanh thiếu niên 13 tuổi điển hình của Mỹ. Điều đó không có nghĩa là bài viết của bạn giống như được viết bởi một học sinh lớp tám. Nó chỉ đơn giản có nghĩa là những lập luận phức tạp của bạn có thể hiểu được và những ý tưởng dễ hiểu sẽ thuyết phục hơn.
Viết là một kỹ năng có thể được cải thiện bằng cách luyện tập. Theo thời gian, Bezos phát triển thành một nhà văn. Bức thư cổ đông đầu tiên của anh ấy gửi cho Amazon, được viết vào năm 1997, ở trình độ lớp mười (có thể so sánh với The New York Times). Trong mười năm sau đó, anh ấy đã viết 85% số thư của mình ở trình độ phù hợp với học sinh lớp tám hoặc lớp chín.
Bezos đã sử dụng ngôn ngữ ngắn gọn để thảo luận về các chủ đề khó. Khi bạn đơn giản hóa một cái gì đó, bạn không làm giảm chủ đề. Bạn đang đánh bại phe đối lập.
2. Chọn những ẩn dụ gắn bó để giúp củng cố những ý quan trọng.
Ẩn dụ là một công cụ hiệu quả để liên hệ các khái niệm trừu tượng với những khái niệm đã biết. Mọi người có thể đi du lịch với phép ẩn dụ trong khi vẫn ngồi yên. Phi hành gia nổi tiếng người Canada Chris Hadfield là một diễn giả tài năng và là người nổi tiếng của TED Talks, người đã sử dụng phép ẩn dụ để mô tả một sự kiện không thể diễn tả được.
Rất ít người trong chúng ta sẽ từng trải qua những sự kiện được mô tả như tiếng thú gầm, lá rơi trong cơn cuồng phong và hàm chó cắn.
Phép ẩn dụ là những lối tắt được sử dụng trong kinh doanh để truyền đạt thông tin phức tạp bằng những câu ngắn gọn, dễ nhớ. Warren Buffett nhận thức được tầm quan trọng của phép ẩn dụ. Nếu bạn xem tin tức kinh doanh hoặc cập nhật thị trường chứng khoán, có lẽ bạn đã nghe cụm từ "hào và lâu đài" được sử dụng để mô tả các doanh nghiệp kiểm soát thị trường ngách mà các đối thủ khó thâm nhập. Câu nói nổi tiếng của Buffett, ông nói: "Điều quan trọng nhất chúng ta làm là tìm một doanh nghiệp có hào rộng và lâu dài xung quanh, bảo vệ lâu đài kinh tế tuyệt vời với một lãnh chúa trung thực phụ trách lâu đài." trong một cuộc họp của Berkshire Hathaway năm 1995.
Buffett và nhóm của ông sử dụng một hệ thống dữ liệu và thông tin phức tạp để đánh giá các khoản đầu tư tiềm năng, và phép ẩn dụ lâu đài là một cách giải thích ngắn gọn và sinh động về hệ thống này.
Khán giả của bạn sẽ tự nhiên tìm kiếm điều gì đó quen thuộc để giúp họ hiểu ý tưởng mới hoặc trừu tượng khi bạn giới thiệu nó. Giới thiệu một phép ẩn dụ mới trước khi họ có thể trả lời.
3. Sử dụng nhân bản hóa dữ liệu để gia tăng giá trị.
Chìa khóa để làm cho bất kỳ điểm dữ liệu nào trở nên thú vị và giảm tải nhận thức là nhân bản hóa nó bằng cách đặt số trong ngữ cảnh. Cho họ xem các trang PowerPoint với các biểu đồ và số liệu thống kê chỉ làm tăng thêm gánh nặng nhận thức của họ và làm cạn kiệt sức chịu đựng tinh thần của họ.
Hãy nỗ lực hơn nữa để làm cho các con số trở nên thú vị, dễ nhớ và cuối cùng là thuyết phục bất cứ khi nào bạn giới thiệu chúng.
Chẳng hạn, các nhà khoa học dự đoán rằng đến năm 2025, con người sẽ tạo ra 175 zettabyte, hay một nghìn tỷ gigabyte, dữ liệu mỗi năm. Nói một cách đơn giản, hầu hết mọi người không thể hiểu được một số lượng lớn như vậy. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu tôi nói với bạn rằng 222 vòng quay của Trái đất sẽ cần 175 zettabyte dữ liệu để vừa trên một đĩa DVD? Mặc dù số tiền vẫn còn lớn, nhưng phần mô tả sẽ thú vị hơn vì nó gợi lên trong đầu bạn một bức tranh rõ ràng.
Theo nhà vật lý thiên văn và nhà giáo dục khoa học nổi tiếng Neil deGrasse Tyson, chìa khóa để giao tiếp khoa học hiệu quả là "nhúng khái niệm vào nền tảng quen thuộc". Nói cách khác, dịch dữ liệu thành thuật ngữ mà người bình thường có thể hiểu được.
Năm 1997, NASA đã phóng tàu thăm dò không gian Cassini để nghiên cứu Sao Thổ, đây là một trong những ví dụ nổi tiếng về nhân cách hóa dữ liệu của Tyson. Tyson đã xuất hiện trên các chương trình trò chuyện trên truyền hình để thông báo cho công chúng về những lợi ích của sứ mệnh nhằm đáp lại những lời chỉ trích đặt câu hỏi về mức giá 3 tỷ đô la của nó. Nhưng trước tiên, anh ấy phải đối phó với cú sốc về giá, vì vậy anh ấy đã mở hộp công cụ hùng biện của mình và lấy ra một bản so sánh dữ liệu. Ông cho biết 3 tỷ USD sẽ được phân bổ trong 8 năm. Ông cũng nói rằng trong khoảng thời gian đó, người Mỹ sẽ chi nhiều tiền hơn cho son dưỡng môi so với NASA.
Nhân cách hóa dữ liệu và làm cho nó phù hợp với người nghe của bạn để thể hiện giá trị của đề xuất của bạn.
4. Câu thần chú liên kết nhóm của bạn phải là nhiệm vụ.
Sự cố mất điện vào năm 1957 khiến phần lớn Wisconsin và Minnesota không có điện. Một thợ sửa chữa thiết bị y tế tên là Earl Bakken đã nhìn thấy cơ hội thăng tiến trong ngành khi làm việc trong nhà để xe của mình. Vì vậy, ông đã tạo ra chiếc máy điều hòa nhịp tim đầu tiên chạy bằng pin và tiếp tục hoạt động ngay cả khi mất điện.
Cuộc sống của Bakken đột nhiên không chỉ là làm cho mọi thứ trở nên đúng đắn. Nhiệm vụ của anh ấy là "giảm đau, phục hồi sức khỏe và kéo dài tuổi thọ".
Hơn 50 năm sau khi thành lập Medtronic, Bakken qua đời vào năm 2018. Kể từ đó, công ty đã trải qua nhiều thay đổi đáng kể. 90.000 nhân viên của nó làm việc tại 150 quốc gia khác nhau và cứ mỗi giây lại có hai bệnh nhân được hưởng lợi từ các liệu pháp của nó. Mặc dù nhiều thứ đã thay đổi, nhưng có một điều không thay đổi: sáu từ thúc đẩy Bakken vẫn hướng dẫn nhân viên của Medtronic: giảm đau, cải thiện sức khỏe, kéo dài tuổi thọ.
Bakken liên tục giữ cho sứ mệnh của công ty được chú ý với tư cách là "tổng giám đốc lặp lại". Bakken đã làm một video cho nhân viên ngay trước khi ông qua đời ở tuổi 94. Tôi yêu cầu các bạn hãy sống với nó mỗi ngày,” ông nhắc lại sứ mệnh của công ty.
Một tuyên bố sứ mệnh được trình bày và phần lớn bị bỏ qua sẽ không giúp các nhóm cùng nhau đạt được mục tiêu chung. John Kotter, một giáo sư tại Trường Kinh doanh Harvard, đã phát hiện ra rằng hầu hết các nhà lãnh đạo mười lần không truyền đạt tầm nhìn của họ. Trong bài luận của mình, Kotter tuyên bố rằng "sự chuyển đổi là không thể trừ khi hàng trăm hoặc hàng nghìn người sẵn sàng giúp đỡ, thường đến mức hy sinh tạm thời."
Các nhà lãnh đạo biến đổi giao tiếp quá mức. Họ cứ lặp đi lặp lại mục tiêu cho đến khi nó trở thành một câu thần chú. Một câu thần chú là một cụm từ hoặc khẩu hiệu có được sức mạnh khi nó được đọc lặp đi lặp lại. Giao tiếp quá mức khuếch đại hiệu ứng. Bạn nên đặt sứ mệnh của mình lên hàng đầu. Làm nổi bật sứ mệnh của doanh nghiệp bạn trong tất cả các giao tiếp bằng văn bản và bằng lời nói, bao gồm tài liệu tiếp thị, bản trình bày, bản ghi nhớ, email và phương tiện truyền thông xã hội. Đứng lên cho nhiệm vụ của bạn nếu có điều gì đó đại diện cho nó.
Bất cứ điều gì đáng giá đều cần có một nhóm, một tập hợp các cá nhân cam kết theo đuổi đam mê một giấc mơ, một tầm nhìn chung. Các nhóm làm việc hiệu quả nhất tuân theo các nhà lãnh đạo vì họ có động lực để làm như vậy, trong khi một số nhóm tuân theo các nhà lãnh đạo chỉ được trao quyền bởi chức danh của họ.
Từ việc công khai thông tin người bán, siết trách nhiệm của KOL, KOC, livestream bán hàng, đến bảo vệ dữ liệu cá nhân và nghĩa vụ thuế, Luật Thương mại điện tử cùng các quy định liên quan đang tạo ra một "luật chơi" mới trên môi trường số. Theo các chuyên gia, đây không phải là rào cản mà là bước hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử minh bạch, công bằng và phát triển bền vững.
Chuyên gia marketing Hermawan Kartajaya nhận định F&B Việt có nhiều cơ hội chinh phục thị trường quốc tế, đặc biệt tại Indonesia. Theo ông, chìa khóa thành công không chỉ nằm ở chất lượng sản phẩm mà còn ở khả năng xây dựng thương hiệu, kể câu chuyện văn hóa và ứng dụng tư duy Marketing 7.0.
Trong kỷ nguyên AI và chuyển đổi số, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp không còn đến từ quy mô hay giá bán thấp mà nằm ở khả năng tạo dựng thương hiệu, xây dựng hệ sinh thái khách hàng và mang lại giá trị khác biệt.
Marketing AI mở ra giai đoạn mới khi doanh nghiệp cạnh tranh bằng khả năng thấu hiểu khách hàng thay vì chỉ tăng ngân sách quảng cáo. Tại Diễn đàn "The Future of Business – Thương hiệu, Đổi mới sáng tạo và Tăng trưởng trong Kỷ nguyên Số" ngày 22/7/2026, các chuyên gia khẳng định AI chỉ tạo lợi thế khi gắn với chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và nâng cao trải nghiệm khách hàng.
Việc bổ nhiệm ông John Sams vào ghế Tổng giám đốc điều hành được kỳ vọng giúp KPMG Australia ổn định bộ máy và khôi phục niềm tin, trong bối cảnh bê bối rò rỉ thông tin mật tiếp tục gây sức ép lên hãng kiểm toán này.
Không ít công trình nghiên cứu khoa học tại Việt Nam được đánh giá có giá trị chuyên môn, nhưng lại gặp khó khăn trên con đường bước ra thị trường. Khoảng cách giữa phòng thí nghiệm và đời sống vẫn là một trong những điểm nghẽn lớn của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Hành trình nghiên cứu thiết bị bảo vệ mạch điện tích hợp hệ thống đa tầng chống hồ quang điện của GS.TS. Trần Văn Tín và các cộng sự là một ví dụ cho thấy, để một sáng chế tạo ra giá trị xã hội, cần nhiều hơn một kết quả nghiên cứu thành công.
Meta đang đối mặt với vụ kiện từ 26 nhân viên, cáo buộc công ty sử dụng AI để đánh giá và lựa chọn nhân sự trong đợt sa thải hồi đầu năm, khiến nhiều người đang nghỉ phép hợp pháp bị đối xử bất công.
Trong nhiều tập đoàn lớn trên thế giới, quy hoạch lãnh đạo được xem là một cấu phần của chiến lược tăng trưởng. Tại Việt Nam, xu hướng này đang dần hình thành khi các doanh nghiệp chuẩn bị nguồn lực cho giai đoạn quốc tế hóa.
Việc triển khai Mô hình thông tin công trình (BIM) không chỉ thực hiện lộ trình chuyển đổi số theo quy định của Chính phủ mà còn mở ra cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu chi phí và hiện đại hóa quản trị cho ngành xây dựng.
Năm 1895, khi Daniel Swarovski cùng hai người bạn là Franz Weis và Armand Kosmann thành lập công ty tại thị trấn Wattens của nước Áo, với cái tên ban đầu khá dài dòng là A Kosman Daniel Swarovski và Co, mang logo hình bông hoa Edelweiss, loài quốc hoa của nước Áo. Người đàn ông này sinh ra và lớn lên tại Bohemia thuộc Cộng hoà Séc, cái nôi sản xuất thủy tinh của châu Âu, cha của ông sở hữu một nhà máy sản xuất thủy tinh nhỏ, khi lớn lên cậu bé Daniel Swarovski học nghề trong công xưởng của gia đình.
Năm 1903, Henry Ford không phải người đầu tiên chế tạo ô tô. Karl Benz đã làm điều đó từ năm 1885. Daimler, Peugeot và nhiều tên tuổi châu Âu khác đã đi trước ông cả thập kỷ. Nhưng Henry Ford đã làm một thứ mà không ai trong số đó làm được, đó là phát minh ra hệ thống sản xuất khiến ô tô trở thành thứ mà người bình thường có thể mua được.
Năm 1668, Friedrich Jacob Merck mua lại một hiệu thuốc nhỏ mang tên Engel Apotheke tại thành phố Darmstadt, Đức. Ông không biết mình vừa đặt nền móng cho thứ sẽ trở thành một trong những tập đoàn khoa học và công nghệ lớn nhất hành tinh 358 năm sau đó.
Năm 1850, tại Buffalo (New York, Mỹ), Henry Wells, William Fargo và John Butterfield thành lập American Express với nhiệm vụ ban đầu là vận chuyển hàng hóa và tiền mặt an toàn trên những tuyến đường đang mở rộng về phía Tây nước Mỹ. Ít ai có thể hình dung doanh nghiệp vận tải nhỏ ngày ấy sẽ phát triển thành một trong những thương hiệu dịch vụ tài chính giá trị nhất thế giới. Điều làm nên sức bền của American Express không chỉ là quy mô hay công nghệ, mà còn là khả năng xây dựng niềm tin với khách hàng qua nhiều thế hệ.
Năm 1836, tại một xưởng luyện kim nhỏ ở Le Creusot, nước Pháp, anh em nhà Schneider không hề biết rằng họ vừa đặt viên gạch đầu tiên cho một doanh nghiệp sẽ tồn tại gần hai thế kỷ, đi qua đúng bốn cuộc cách mạng công nghiệp mà không một lần đứng ngoài cuộc. Từ thép, họ chuyển sang điện. Từ điện, họ chuyển sang tự động hóa. Và hôm nay, khi cả thế giới đang chạy đua với AI và chuyển đổi xanh, Schneider Electric một lần nữa đứng ở chính giao điểm mà nhân loại đang hướng tới. Đó không phải may mắn. Đó là một công thức được lặp lại có chủ đích suốt 190 năm.
Trong một thế giới chạy đua với tốc độ, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo (AI), Hermès vẫn kiên định với một con đường hoàn toàn khác. Thương hiệu gần 190 năm tuổi này không bán sự hào nhoáng hay địa vị theo cách thông thường. Điều Hermès mang đến là giá trị của thời gian, tay nghề thủ công và sự tỉ mỉ, những yếu tố rất khó sao chép bằng công nghệ hay thuật toán.
